काठमाडौं- सशस्त्र प्रहरी बलमा रिक्त ७ जना डिआइजीको दरबन्दीमा बढुवाको प्रक्रिया सुरु गरिएको छ। ३० वर्षे सेवाहदका कारण डिआइजीहरु कविन्द्रमान श्रेष्ठ, नगेन्द्र थापा, कृष्णभक्त ब्रम्हाचार्य, हरिशंकर बुढाथोकी, राजेन्द्र बस्नेत, हरिशचन्द्र अधिकारी र राजेन्द्र शाक्यले अनिवार्य अवकाश पाएपछि रिक्त पदमा बढुवाको प्रक्रिया अघि बढाइएको हो।
पुस ९ गते नै सशस्त्रका एआइजी पुष्पराम केसीद्धारा हस्ताक्षरित सूचनामा बढुवाको सम्भाव्य उम्मेदवार रहेका एसएसपीहरुलाई ७ दिनभित्र आफ्नो शैक्षिक योग्यतासँगै बढुवा हुनका लागि चाहिने प्रमाणप्रत्रसहित पेस गर्न आह्वान गरिएको छ।
यो सूचनासँगै सशस्त्रमा रिक्त रहेको ७ डिआइजीको पदका लागि दर्जन भन्दा बढी एसएसपीहरु प्रतिस्पर्धी बनेका छन्। रिक्त दरबन्दी ७ रहेको र २०७३ र २०७४ मा एसएसपी भएकाहरुको संख्या ६ मात्रै भएकाले २०७५ मा एसएसपी भएका एक व्यक्ति अहिले बढुवा भएको अवस्थामा भावी आइजीका एकल दाबेदार हुन्छन्। जसकारण पनि यो पटकको डिआइजी बढुवालाई निकै महत्वका साथ हेरिएको छ।
सशस्त्र प्रहरी नियमवाली २०७२ को दफा ४० को नियम (२) को उपनियम (१) मा डिआइजी र सो भन्दा माथिल्लो पदमा बढुवा हुनका लागि न्यूनमत सेवा अवधि पूरा गरेको भन्ने प्रावधान नरहेकाले डिआइजी बढुवाका प्रतिस्पर्धी धेरै छन्। २०७३, २०७४ र २०७५ सालमा एसएसपी भएकाहरु पनि अहिलेको डिआइजी बढुवाका प्रतिस्पर्धी बनेका छन्।
डिआइजी बढुवाको पहिलो नम्बरमा छन् एसएसपी अभिकुमार खत्री। खत्री २०७३ चैतमा एसएसपीमा बढुवा भएका थिए। उनलाई ६ नम्बर महेश्वरी बाहिनीको निमित्त बाहिनीपतिको जिम्मेवारी दिइएको छ।
बढुवाको पहिलो दाबेदार रहेका एसएसपी एसएसपी खत्री भने सशस्त्रको लेखा स्टोरमा आगलागी भएका बेला छानबिनमा तानिएका अधिकृत हुन्। अख्तियारले लेखाको फाइल छानबिनका लागि मगाएपछि सशस्त्रको हेडक्वाटरमा रहेको लेखा शाखामा आगलागी भएको थियो। अख्तियारले समेत पत्र काटेर उनीमाथि छानबिन गरकेो थियो। उता गृह मन्त्रालयले छुट्टै छानबिन समिति बनाएर उक्त घटनाको छानबिन गरेको थियो। उक्त छानबिनको फाइल भने अहिलेसम्म गोप्य राखिएको छ।
खत्री सशस्त्र प्रहरी बल तालिम महाविद्यालय पोखरामा एसपी हुँदा २०६४ सालमा प्रकाश ओझा एसएसपी थिए। त्यसबेला खत्रीलाई जिन्सी सामान हिनामिना गरेको र प्रशिक्षार्थीमाथि विभेदपूर्ण व्यवहार गरेको आरोप लागेको थियो। त्यसबेला एसएसपी ओझाले कारबाहि गर्न लाग्दा खत्री पहुँचका आधारमा कारबाहीबाट जोगिएका थिए।
खत्रीसँगै बढुवा भएका शम्भु सुवेदी, गणेश ठाडा मगर, दुर्गा भट्टराई र कमल गिरी बढुवाको दाबेदार छन्। अर्का दाबेदार सुवेदी कमान्ड कन्ट्रोलमा कमजोर मानिन्छन्।
बढुवाका अर्का दाबेदार ठाडा मगरले त सामाजिक सञ्जालमा जथाभावी लेखेको आरोपमा कारबाहीसमेत भोगेका थिए। चुनाव हारेपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कार्टुनसहितको तस्बिर राखेर पोस्ट गरेका थिए। त्यसपछ उनलाई स्पष्टीकरण समेत सोधिएको थियो। त्यसभन्दा अघि उनले पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रका बारेमा समेत सामाजिक सञ्जालमा स्टाटस लेखेका थिए।
एक वर्षअघि ठाडा मगरले पूर्वराजा शाहका बारेमा लखेका थिए, ‘छँदाखाँदाको सत्ता जोगाउन नसक्नेले अहिले गोरुको झर्ला र खाउँला भनेर आशमा बस्नु मनको लड्डु घ्युउसँग’ भनेर लेखेका थिए।
यी ५ एसएसपीहरु पछि २०७४ असार २३ गते एसएसपी भएका कुलबहादुर नेम्वाङ बढुवाको दाबेदारमा छन्। नेम्बाङसहित ६ जना नै डिआइजी बढुवा भएको अवस्थामा उनीहरुको ब्याचबाट आइजी हुने नहुने भन्ने टुंगो लाग्न केही समय कुर्नुपर्ने हुन्छ।
हालका आइजी शैलेन्द्र खनाल २०७८ चैत २९ गते अवकाश हुन्छन्। अलिहेकै नियमावली यथावत् रहेको अवस्थामा त्यसपछि हुने आइजीको प्रमुख दाबेदार हुन् प्रवीण श्रेष्ठ। श्रेष्ठपछि राजु अर्याल, नारायणदत्त पौडेल रचन्द्रप्रकाश (सिपी) गौतम आइजीका दाबेदार छन्। यदि श्रेष्ठ आइजी नभई अर्याल, पौडेल, गौतम मध्ये जो आइजी भए पनि अहिले बढुवा हुने ६ जनाबाट कोही पनि आइजी हुने अवस्था रहँदैन।
श्रेष्ठ आइजी भएको अवस्थामा साढे २ वर्ष मात्रै आइजी हुने र उनीबाहेक अर्याल, पौडेल, गौतममध्ये एक आइजी भएको अवस्थामा ४ वर्ष नै आइजी हुने अवस्था आउँछ। जसकारण उनीहरु ६ जनाको बढुवा २०७८ चैतमा नियुक्त हुने आइजीसँग पनि जोडिएको छ।
२०७३ र २०७४ मा बढुवा भएका ६ जनासँगै रिक्त सातै जना डिआइजीको बढुवा गर्दा २०७५ पुसमा बढुवा भएका टोलीबाट गर्नुपर्ने हुन्छ। यो ब्याचबाट कालीदास धौबजी र कुमार न्यौपाने, विदुर खड्का, प्रदीपकुमार पाल, भेषबहादुर शाह, लक्ष्मणबहादुर सिंह, कृष्णराज पाठकलगायत डिआइजीका दाबेदार हुन्छन्।
धौबजी र न्यौपाने प्राविधिक सईबाट सेवा प्रवेश गरेका हुन्। उनीहरुबाहेक यो ब्याचबाट अरु बढुवा भएको अवस्थामा भावी आइजीका एकल दाबेदार बन्नेछन्।
सशस्त्र प्रहरी नियमवाली-२०७२ मा डिआईजी बढुवाका लागि गृहसचिवको अध्यक्षतामा तीन सदस्यीय समिति हुने व्यवस्था छ। गृहसचिव अध्यक्ष हुने समितिमा सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक (आइजिपी) सदस्य र एक एआइजी सदस्य सचिव रहने व्यवस्था छ।
कार्यक्षमताको आधारमा बढुवा समितिले बढुवाका लागि सिफारिस गर्नुपर्ने हुन्छ। बढुवाका लागि कार्यसम्पादन मूल्यांकन वापत ४० अंक, ज्येष्ठताबापत २० अंक, भौगोलिक क्षेत्रमा काम गरेबापत ८ अंक, शैक्षिक योग्यताबापत ७ अंक, तालिम वापत १३ अंक, चुनौतिपूर्ण/विशेष जिम्मेवारी बापत ५ अंक, विभूषण (मानपदवी, अलंकार र पदक) बापत २ अंक र बढुवा समितिले ५ अंकसम्म दिन सकिने नियमावलीमा उल्लेख छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
1693220145.jpg)
-1786602170.png)
