काठमाडौं- समृद्धि फाउन्डेसनले क्यानडाको फ्रेसर इन्सिच्युटसँगको सहयोगमा अध्ययन गरी सार्वजनिक गरेको ‘इकोनोमिक फ्रिडम अफ द वर्ल्ड, २०२०’ को वार्षिक रिपोर्टअनुसार नेपाल गतवर्षको तुलनामा १ स्थान तल खस्केर १०९ औं स्थानमा परेको छ। विश्वका १६२ वटा मुलुकको आर्थिक स्वतन्त्रतासम्बन्धी अवस्थाका बारेमा भएको अध्ययनमा नेपाल उक्त स्थानमा परेको हो।
अध्ययनमा परेका मुलुकलाई १ देखि १० सम्मको अंकभारका आधारमा छुट्याएकोमा नेपालले ६ दशमलव ४८ अंक पाएको छ। ठूलो अंकलाई मुलुकको राम्रो आर्थिक स्वतन्त्रता (इकोनोमिक फ्रिडम) को मानक मानी गरिएको अध्ययनमा गतवर्ष नेपालको ६ दशमलव ४९ अंक थियो।
२ वर्ष अघि अर्थात सन २०१८ मा भने नेपाल ६ दशमलव ५३ अंकसहित १०२ औं स्थानमा थियो।
गतवर्षजस्तै यसवर्ष पनि हङकङ र सिंगापुर क्रमशः पहिलो र दोस्रो नम्बरमा छन्। त्यस्तै न्युजिल्याण्ड, स्वीजरल्याण्ड, संयुक्त राज्य अमेरिका, अस्टेलिया, मोरिसस, जर्जिया, क्यानडा र आयरल्याण्ड उत्कृष्ठ आर्थिक स्वतन्त्रता भएका टप १० देशभित्र परेका छन्। त्यस्तै खराब सूचक भएका देशहरुमा क्रमशः अफ्रिकन रिपब्लिक, कंगो, जिम्बाब्बे, अल्जेरिया, इरान, अंगोला, लिबिया, सुडान, भेनेजुयलालगायत मुलुक छन्।
आर्थिक स्वतन्त्रतासँग सम्बन्धित मुख्यतया ५ वटा सूचक (इन्डिकेटर) राखी गरिएको अध्ययनमा सरकारको आकार (साइज अफ गभर्मेन्ट) सूचकमा नेपाल गतवर्ष ७ दशमलव २ अंकमा रहेकोमा यसवर्ष घटेर ६ दशमलव ९२ अंकमा पुगी ग्लोबल रेङ्किङमा ७२ औं स्थानमा छ।
त्यस्तै कानुनी प्रणाली र सम्पत्तिको हक (लिगल सिस्टोम एण्ड प्रोपर्टी राईट) सुचकमा १०४ औं, वैध पैसामा पहुँच (एक्सिस टु साउण्ड मनी) सुचकमा १३७ औं, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारसम्बन्धी स्वतन्त्रता (फ्रिडम अफ ट्रेड इन्टरनेसनल्ली) सुचकमा १११औं र ऋण, कामदार तथा व्यापारको नियमन (रेगुलेसन अफ क्रेडिट, लेबर एण्ड बिजनेस) सुचकमा ७१ औं स्थानमा छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
