काठमाडौं-व्यवस्थापनको लापर्वाहीका कारण राष्ट्रिय ध्वजवाहक नेपाल वायुसेवा निगममा पछिल्लो समय आर्थिक बेथिति बढ्दो छ।
व्यवस्थापनले तयार पारेको कमजोर व्यावसायिक योजनाका कारण निगम घाटामा समेत गइरहेको छ।
आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा झन्डै २ अर्ब नोक्सानीमा गएको निगम गत आव २०७६/०७७ मा झन्डै ५ अर्ब नोक्सानीमा गएको अनुमान गरिएको छ।
नेपाल एयरलाइन्स बढी नोक्सानीमा जानुको एउटा प्रमुख कारण जहाज मर्मत सम्भारमा हुने खर्च पनि हो। निगमको वायुयान मर्मतसम्भार गर्ने ह्याङगरलगायत भौतिक संरचनासमेत निकै पुरानो र जीर्ण अवस्थामा पुगे पनि मर्मत हुन सकेको छैन। ह्याङगरमा भएका जिन्सी विवरण अनुसार ३ अर्ब ६० करोडको वायुयान पाटपुर्जा तथा अन्य सम्पत्ति छ।
तर, त्यसमध्ये १ अर्ब ८१ करोडको जिन्सी प्रयोगविहीन अवस्थामा छ। जसका कारण निगमलाई आर्थिक भार थपिँदै गएको महालेखाको ५७ औं प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
निगमसँग भएको मर्मत सम्भारको संरचना पुरानो ट्वीनअटरका लागि मात्र उपलब्ध छ। बोइङ (जुन अहिले उडानमा छैन) एयरबस–३२०, ३३०, एमए–६०, वाई–१२ जहाजका लागि कुनै पनि मर्मत सम्भारको ह्याङ्गर कम्पोनेन्ट, इक्विप्मेन्ट, स्पेयर पार्टस् र वर्कसपको संरचना निर्माण हुन सकेको छैन।
जसका कारण मर्मत सम्भारका लागि विदेशमा पठाउनु पर्दा निगमलाई ठूलो आर्थिक भार परेको महालेखाको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
विभागको कार्यशाला डिभिजनअन्तर्गत भएका १२ सपमध्ये ईन्जिन सप, हाईड्रोलिक सप र अक्सिजन सपमा आवश्यक पर्ने प्राविधिक कर्मचारीसमेत छैन। धेरै सपहरु निकै जीर्ण र ट्वीनअटर जहाजका लागि मात्रै उपयुक्त भएको महालेखको ठहर छ। साथै मर्मत कार्य गर्न आवश्यक पर्ने विज्ञ कर्मचारी नभएको र कर्मचारी अनुपस्थित हुँदा मर्मत कार्य नै रोकिने अवस्था रहेको छ।
निगमको वायुयान सञ्चालनको महत्वपूर्ण हिस्सा कार्यशाला भएकाले उक्त समस्यालाई निराकरण गर्न स्पष्ट योजना तर्जुमा गरी कार्यशालाको प्रभावकारिता र कार्यक्षमतामा वृद्धि गुर्नपर्ने महालेखाको प्रतिवदेनमा उल्लेख छ।
सम्झौताविपरीत एयरबस ३२० को सी चेक
नेपाल एयरलाइन्सले दुई पक्षीयसम्झौता विपरीत एयरबस ३२० को सी चेक गरेको फेला परेको छ।
नेपाल वायुसेवा निगमको आर्थिक विनियमावली, २०६५ को विनियम २१७ अनुसार मर्मत सम्भार गर्ने संस्थाद्वारा जेट विमानको मर्मत सम्भार गराउने व्यवस्था उल्लेख छ। त्यसअनुसार ए–२० न्यारो बडी जहाजको सी २ चेकका लागि निगमले सिंगापुरको एक इन्जिनियरिङ्ग कम्पनीसँग २५ जनवरी २०१७ मा सम्झौता गरेको थियो।
त्यसपछि पुनः एक वर्ष थप गरी सोही फर्मलाई नै सी २ चेक गर्न दिएको थियो। उक्त सी २ चेक विधिमा जहाज उत्पादक कम्पनीले उपलब्ध गराएको निर्देशन बाहेक नेपाल एयरलाइन्सले अन्य थुप्रै मर्मतसम्भार गरेको थियो।
नेपाल एयरलाइन्सले ओभर एण्ड एभोव (नन–रुटिन टास्क) अन्तर्गत इन्भ्वाइस कपीको आधारमा अमेरिकी डलर २६ हजार २८४ भुक्तानी गरेको छ। निगमले सम्झौतामा उल्लेख भएभन्दा बढीको कार्य गराई विनिमय दर ११० रुपैयाँका दरले हुने २८ लाख ९१ हजार खर्च गरेको छ। उक्त कार्य सम्झौताको सर्तभन्दा बाहिर रहेको महालेखाको ५७ औं प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। निगमले सी २ चेकको सम्झौताको शर्तअनुसार कार्य गराउनु पर्ने महालेखाको भनाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।