काठमाडौं- नेपाल वायुसेवा निगमको कुल सम्पति ५४ अर्ब १७ करोड रहेको छ, जसमा ऋणमात्रै ४६ अर्ब रहेको छ। संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्यन मन्त्रालयले वार्षिक प्रगति विवरण सार्वजनिक गर्दै निगमको सम्पत्ति मूल्यांकन दायित्व (डिडिए) गरेर कुल सम्पतिमा अध्ययन गरेको जनाएको छ।
राष्ट्रिय ध्वजाबाहक नेपाल वायु सेवा निगम (नेपाल एयरलाइन्स) को कूल सम्पत्ति ५४ अर्ब १७ करोड रहेकोमा ४५ अर्ब ९४ करोड ऋण रहेको मन्त्रालयले जनाएको हो। निगमको खुद सम्पत्ति ८ अर्ब २३ करोड रहेको छ। यो बीचमा निगमले महत्वपूर्ण गन्तव्य जापानको नारितामा सिधा उडान सुरु गरेको भने कोभिड–१९ महामारीअन्त्यपछि निगमले साउदी अरेबियाको रियाद, दक्षिण कोरियाको सिओल र चीनको ग्वाङ्जाओ उडान गर्ने तयारी गरेको छ।
निगममा रहेका चिनियाँ जहाजको व्यवस्थापनका लागि अर्थ मन्त्रालयमा राय मागिएको पर्यटनमन्त्री योगेश भट्टराईले बताए। आन्तरिक उडानमा निगमको बलियो उपस्थिति चाहिने भएकाले आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा जहाज थप्ने कार्य पनि अघि बढेको उनले जानकारी दिए।
भदौा १६ देखि नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्चालनको तयारी गरिएको र योसँगै चार्टर्ड उडान क्रमशः कम हुने मन्त्रालयले जनाएको छ।
नजिकिएको चाडबाडलाई मध्यनजर गर्दै मन्त्रालयले हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा आन्तरिक उडान सञ्चालन गर्ने तयारीमा जुटेको मन्त्री भट्टराईले जानकारी दिएका छन्।
वार्षिक प्रगति ६० प्रतिशतमात्रै
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले कोभिड–१९ महामारीका बीच पनि गत आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा मन्त्रालयले ६० प्रतिशत लक्ष्य हाँसिल गरेको दाबी गरेको छ।
मन्त्रालयले आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा समग्रतामा ६० प्रतिशत प्रगति हासिल गरेको मन्त्रालयले मंगलबार सार्वजनिक गरेको वार्षिक प्रगति पुस्तिकामा उल्लेख छ। मन्त्रालयले आव २०७६/०७७ संस्कृति, पर्यटन र नागरिक उड्डयनका क्षेत्रमा केही महत्वपूर्ण कार्य गरेको जनाएको छ।
नीतिगत सुधार र सुशासन प्रवर्द्धनमा गहन कार्य भएका छन्। अन्तरनिकायमा संस्कृति संरक्षण तथा प्रवर्द्धन, पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माण, सम्पदा पुर्ननिर्माणको काम भएको छ।
भर्चुअल बैठकमार्फत् वार्षिक प्रगति पुस्तिका सार्वजनिक गर्दै पर्यटनमन्त्री योगेश भट्टराईले सबैभन्दा बढी पूँजिगत खर्च तथा वित्तीय र भौतिक प्रगति हुनुपर्ने समयमा प्रतिकूल परिस्थिति सिर्जना भएकाले अपेक्षित प्रगति हुन नसकेको बताए।
‘कोभिड–१९ महामारीका कारण पुस/माघ महिनादेखि असार/साउन महिनासम्म धेरै काम हुन पाएन, त्यसैले मन्त्रालयको वार्षिक प्रगति विवरणमा यो वर्ष मन्त्रालयको पूँजिगत खर्च ६४ प्रतिशत र वित्तीय खर्च ५४ प्रतिशत गरी समग्रमा झण्डै ६० प्रतिशतमात्र प्रगति भएको छ। चालु खर्चमा ८० प्रतिशत प्रगति भएको छ’ मन्त्री भट्टराईले भने।
मन्त्रालयले नीतिगततर्फ हवाई सेवा प्राधिकरण विधेयक, २०७७ र नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण विधेयक, २०७७ संघीय संसदमा पेश भई छलफलको क्रममा रहेको छ। हवाई नीतिको मस्यौदा बनेको उनले जनाए।
मन्त्रालयको आव २०७५/०७६ मा कूल बजेट रु ३३ अर्ब १३ करोड ३७ लाख रहेको थियो। आव २०७६/०७७ मा २१ अर्ब २१ करोड ६९ लाख कूल बजेट रहेको छ। यसैगरी आव २०७५/०७६ मा ८१ प्रतिशत रहेको औषत खर्च २०७६/०७७ भने ४९ प्रतिशतमात्र रहेको मन्त्रालयको वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ठूलो रकम विनियोजन भई खर्च हुन नसक्नु तथा गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रकम भुत्तानी हुन नसक्नुले वित्तीय व्यवस्थातर्फ कम खर्च हुन गई समग्र बजेट खर्च घटेको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ। यसका साथै कोभिड–१९ महामारीका कारण खर्च प्रभावित हुन पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
वार्षिक विवरण सुनाउँदै मन्त्री भट्टराईले भने‚ ‘मन्त्रालय र मातहत निकायको मुख्य काम र खर्च हुने समयमा कोरोनाको प्रभावले नेपालको पर्यटन क्षेत्रलाई नराम्ररी असर पार्यो, त्यसको प्रत्यक्ष असर मन्त्रालयको वार्षिक योजना कार्यक्रम कार्यान्वयनमा देखियो। परिणामस्वरुप मन्त्रालयले अपेक्षित नतिजा हासिल गर्न सकेन। तथापि, महामारीकै बीच पनि मन्त्रालयले कतिपय परियोजनामा उल्लेखनीय सफलता हात पारेको छ। मन्त्रालय मातहतका राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाको उल्लेख्य प्रगति देखिएको छ।’
पशुपति क्षेत्र विकास कोषको ७० प्रतिशत, लुम्बिनी विकास कोषको ९५ प्रतिशत, भैरहवामा निर्माणाधीन गौतमबुद्ध विमानस्थलको ८५ प्रतिशत र पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको ६१ प्रतिशत प्रगति भएको उनले बताए। यीमध्ये पोखरा र गौतमबुद्ध विमानस्थल आयोजनाको काम महामारीका बीच निरन्तर भए। भैरहावा विमानस्थल सन्निकट सञ्चालनको तयारीमा छ।
पर्यटनमन्त्री भट्टराईका अनुसार बत्ती जडान तथा केही उपकरण जडानको काममात्रै बाँकी छ। अबको तीन देखि ६ महिनाभित्र विमानस्थल व्यवसायिक सञ्चालनमा आउनेछ। विदेशी प्राविधिक चाहिने भएकाले केही महिना काममा बिलम्व भएको जनाइएको छ।
भूकम्पछिको पुनःनिर्माणमा तीव्रता
भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त सम्पदाको पुनःनिर्माणमा सकारात्मक प्रगति छ। हालसम्म ४५३ सम्पदाको पुनःनिर्माण कार्य सकिएको छ। सुन्धारास्थित निर्माणाधीन २२ तले धरहराको काम तीव्र गतिमा भइरहेको छ। हालसम्म ११ तला बनिसकेको छ। रानीपोखरी निर्माणको काम पनि अन्तिम चरणमा पुगेको पर्यटनमन्त्री भट्टराईले जानकारी दिएका छन्। पुरातात्विक स्थल संरक्षण सातवटै प्रदेशमा अघि बढाइएको मन्त्री भट्टराईले बताए। ग्रेट हिमालयन ट्रेटलको ७७ किलोमिटर निर्माण सकिएको, १२७ किलो मिटरको विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन तयार भएको र मन्त्रालयद्वारा घोषित स्थापित तथा नयाँ विभिन्न १९२ गन्तव्यमध्ये १२२ को शतप्रतिशत र ७० गन्तव्यको ५० प्रतिशत पर्यटकीय पूर्वाधारको काम सम्पन्न भएको उनले जानकारी दिए।
बहुप्रतिक्षित निजगढ दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणका लागि अहिले विमानस्थल निर्माण क्षेत्रमा पर्ने १९ हेक्टर क्षेत्रफलमा पर्ने रुख कटानका लागि हालसम्म ६० हजार रुख गणना भइसकेको छ।
प्रगति विवरणको पूर्णपाठ
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।