• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३ Mon, Nov 16, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
साहित्य डबली

एजेन्डा स्थापित गराउन बाध्यताले गीत लेखेँ : भूपाल राई

64x64
नेपाल लाइभ शनिबार, भदौ ७, २०७६  १९:३०
1140x725

काठमाडौं- कवि तथा गीतकार भूपाल राईको नवीनतम कृति 'सेवान्ने जिन्दगी' गीत संग्रह सार्वजनिक भएको छ। राजधानीको मण्डला नाटकघरमा शनिबार आयोजित कार्यक्रममा लेखक/विश्लेषक उज्ज्वल प्रसाई, सिर्जनशील अराजकता अभियानका कवि हाङयुग अज्ञात र कैलाश राईले संयुक्त रुपमा पुस्तक लोकार्पण गरे।

कार्यक्रममा आफ्नो धारणा राख्दै प्रसाईले अहिलेको समाजले भोगिरहेको परिवेशमा भूपाल राईका गीत झनै सान्दर्भिक भएको बताउँदै उनका गीतका केही पंक्ति पनि सुनाए। 

गैर-जनजातिमा गढेर बसेको मनोविज्ञानलाई विभिन्न आन्दोलनले नै सही बाटोमा ल्याउने कोसिस गरिरहेको उनको भनाइ थियो। 'मेरो मस्तिष्कमा नश्लीय चेतना होइन नश्लवाद नै हालेर हुर्काइयो। मेरो समाजले आफूभन्दा गैर-समुदाय वा फरक लिंगलाई खास दृष्टिले हेर्ने बनाइदियो,' उनले भने, 'मेरो त्यो अमानवीय चेतनालाई कसैले सही ठाउँमा ल्याउँदैछ भने जनजातीय आन्दोलन वा नारीवादी आन्दोलनले ल्याउँदैछ। त्यस्ता गतिविधिले घचघच्याएर नै मलाई राम्रो मान्छे बनाउँदैछ।' 

राष्ट्रवादले कहिलेकाहीँ अरुलाई हेप्न र आफूलाई अरुभन्दा श्रेष्ठ बनाउन सिकाउने उनको तर्क थियो। 'तर हामी फरक छौं तर बराबर छौं भन्ने चेतना सबैमा हुनुपर्छ,' उनले भने। 

अर्का वक्ता अज्ञातले भने प्रसाईको भनाइप्रति असहमति जनाउँदै राष्ट्रवादभन्दा पनि 'सुपेरियर फिलिङ'का कारण विभेद देखिएको चर्चा गरे। त्यो सुपेरियरलाई उनले हिन्दु दर्शनसँग जोडेका थिए। 'हिन्दु वर्णाश्रमका कारण त्यसखाले मनोविज्ञान जीवित छ। त्यसमा चार तह छन्, जसमा ब्राह्मणले आफूलाई सुपेरियर ठान्छ,' उनले भने, 'जनजातिहरुलाई पनि पञ्चायतकालमा त्यो वर्णाश्रमभित्र राख्ने कोसिस गरियो। तर किरात समुदाय यो वर्णाश्रममा पर्दैन। यसर्थ हामीमा त्यो विभेदको मनोविज्ञान हुँदै हुँदैन।'

उनले ५० को दशकबाट नै भूपाल राईका विचार सुनेर आफू र आफ्नो आन्दोलन दीक्षित भएको समेत बताए। 'उहाँ डिल्लीबजारमा बस्नुहुन्थ्यो। म बारम्बार त्यहाँ गइरहन्थेँ,' उनले भने, 'उहाँको विचारबाट म दीक्षित भएको हुँ। हाम्रो आन्दोलन दीक्षित भएको हो। यो कुरा मैले बोल्नैपर्ने थियो, आज अवसर जुर्‍यो।' 

भूपाल राई र सिर्जनशील अराजकता बेग्लै धारमा रहेको टिप्पणी हुने गरेकोमा पनि उनले प्रस्ट्याउन खोजे। कहिलेकाहीँ सत्तासँग नजिक हुनेहरुले विद्रोही शक्तिलाई अलगअलग राख्न बजारमा यसखाले भ्रम छर्ने गरेको भन्दै अज्ञातले थपे, 'भूपाल राई र हामी सिर्जनशील अराजकहरुमा यो कुरा लागू गर्न खोजिएको हो।'  

नेपाली गीत र कवितामा पहिचान र सांस्कृतिक चेतलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन भूपाल राई सक्रिय रुपमा लागिरहेको भन्दै उनले गुरुको रुपमा प्रशंसा गरे।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

अर्की वक्ता कैलाश राई भूपाल राईकै गीतहरु सुनेर आफूमा सांस्कृतिक चेतना जागृत भएको धारणा राखिन्। 'उहाँका गीतमाथि डिस्कोर्सहरु भइरहेका छन्। त्यसले समाजमा आफ्नो योगदान दिइरहेकै छ,' उनले भनिन्, 'जातीय, सांस्कृतिक, ऐतिहासिक चेतनालाई सिर्जनामा लेख्ने भूपाल राईहरु आइरहनुपर्छ। र अबको पुस्ता पनि यसमा गम्भीर हुनैपर्छ।'

अरु गीत बाह्य समाजलाई आफूले आत्मसात गरेर लेखिएझैं लागे पनि राईका गीत आफूभित्रको समाज-संस्कृति अरुलाई सुनाउनका लागि लेखिएझैं लाग्ने उनले बताइन्।

लेखक राजन मुकारुङले  इतिहास लेख्नेहरुले आदिवासी, जनजाति वा किनारमा पारिएका समुदायलाई छुटाएर आफ्नो र आफू वरिपरिकाहरुले मात्रै लेख्ने गरेको विडम्बना सुनाए। कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्यका लागि उपस्थित भएका उनले भने, 'जसले भिन्न  प्रवाहबाट नेपाली गीतसंगीत र संस्कृतिलाई सम्बोधन गरिरहेको छ, उनीहरुकै इतिहास छुटाइएको छ। त्यसो भएर नै हामीले आफ्नो इतिहास हामी आफैले लेख्नुपर्छ भन्दै आएका हौं।'

सर्जक भूपाल राईले आफूले बाध्यताले नै गीत लेख्नुपरेको सुनाए। तीसको दशकको मध्यदेखि कविता लेख्दै आए पनि चालीसको दशकको उत्तरार्द्धबाट आफू गीतमा पनि लागेको उनको भनाइ थियो।

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

'म जुन समुदायका लागि लेख्थेँ। कविता सम्प्रेषित हुँदैन थियो। त्यो समुदायले कविता बुझ्दैन थियो,' उनले भने, 'त्यसो हुँदा मैले आफ्नो हतियारको रुपमा कलम नै प्रयोग गरेँ र उनीहरुलाई बुझाउन बाध्यताले गीत लेखेँ।' यसरी नै आफूले एजेन्डामा रही गीत लेख्दै आएको उनले सुनाए।

समाजलाई तरंगित र आन्दोलित बनाइरहन पनि कवि, कलाकार, गीतकारहरुले गतिविधिहरु गरिरहनु जरुरी भएको उनको भनाइ थियो। 

प्रकाशित मिति: शनिबार, भदौ ७, २०७६  १९:३०

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
परराष्ट्र मन्त्रीसँग भारतीय राजदूत दलेलाको भेट, के भयो छलफल ?
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा
जलवायु अनुकूलनका लागि ‘राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप’ परिमार्जन गर्दैछौँ : शिक्षामन्त्री पोखरेल
सम्बन्धित सामग्री
महाकवि देवकोटा : बिखर्चीदेखि मासुका सौखिनसम्म देवकोटाजी यस्ता थिए, उस्ता थिए भनेर अनेक अफवाह फैलाइएको पाइन्छ। तलब थापेको दिन बाटोमा बाँड्दै हिँड्थे, आफ्नो कोट नै फुकालेर गरिबलाई... आइतबार, कात्तिक २२, २०८३
यस्ता थिए महाकवि पुष्करको भनाइ थियो, पण्डितहरुसँग कुरा भएर लेख्न बसेको हुनाले वार्णिक छन्दमै त्यो लेखिनुपर्थ्यो। तर, देवकोटाले वार्णिक र मात्रिक छन्द... आइतबार, कात्तिक २२, २०८३
जो महाकवि देवकोटालाई ‘देउता’ मान्छन् [भिडियोसहित] देवकोटाको रचनाले पारेको प्रभावबारे सोध्दा उनी महाकविलाई देउतासरह नै मान्ने बताउँछन्। देवकोटासहित लेखनाथ र समलाई उनी त्रिदेव मान्छन्। आइतबार, कात्तिक २२, २०८३
ताजा समाचारसबै
परराष्ट्र मन्त्रीसँग भारतीय राजदूत दलेलाको भेट, के भयो छलफल ? सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
जलवायु अनुकूलनका लागि ‘राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप’ परिमार्जन गर्दैछौँ : शिक्षामन्त्री पोखरेल सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मुगु दुर्घटनाका दुई घाइतेको हेलिकोप्टरबाट उद्धार सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
छठ पर्वमा राजनीति मिसाएपछि ... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
प्रहरी कार्यालयमै झगडा: छ जना पक्राउ आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
मुगु दुर्घटना : मृतक र घाइतेको पहिचान खुल्यो आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
हास्य कलाकार मनोज गजुरेलले मागे माफी आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मुगुमा रारा घुम्न गएका पर्यटक सवार जीप दुर्घटना : तीन जनाको मृत्यु, मृतक र घाइते पहिचान खुल्यो आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
मोटरसाइकल ठोक्किए, एक जनाको मृत्यु बुधबार, कात्तिक २५, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्