काठमाडौं – नेपालमा हुने १३ औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) उद्घाटनका लागि झण्डै ७२ करोड खर्च हुने भएको छ। बजेट माग गरी युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयमा पेस भएको प्रतिवेदनअनुसार उद्घाटनमा मात्रै ७२ करोड खर्च हुने देखिएको हो।
सागको आयोजनाका लागि ५ अर्ब २६ करोड ५७ लाख ४२ हजार ६ सय ७० रुपैयाँको अनुमानित बजेट प्रस्ताव गरिएकोमा उद्घाटन कार्यक्रम भव्य गर्ने भन्दै ठूलो शीर्षकमा रकम माग भएको मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ।
युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयले साउन ६ मा मन्त्रीस्तरको निर्णयअनुसार बजेट माग गर्दै प्रतिवेदनसहित अर्थ मन्त्रालयलाई बजेट विनियोजनका लागि अनुरोध गरेको छ।
राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)का उपाध्यक्ष एवं साग तयारी तथा व्यवस्थापन समितिका सदस्य पिताम्बर तिम्सिनाको संयोजकत्वमा गठन भएको ‘बजेट निर्माण कार्यदल’ ले विभिन्न शीर्षकअनुसार खर्च छुट्टाएर बजेट निर्माण गरेको हो।
यसअघि राखेप सदस्य सचिवमा केशवकुमार विष्ट रहँदा बसेको साग तयारी तथा व्यवस्थापन समितिको बैठकले भने झण्डै साढे तीन अर्ब रुपैयाँमा साग आयोजना गर्न सकिने बताएको थियो। तर असार पहिलो साता बजेट निर्माण कार्यदलले भने ५ अर्बभन्दा बढीको योजना पेस गरेको हो।
भारतमा भएको १२औं सागको उद्घाटन
‘विदेशमा देखिने जस्तै भव्य उद्घाटन गरिने कुरा छ। डिजिटल बोर्डहरू राखेर, अनेक बत्तीहरु बालेर, सातै देशको झण्डा आकारका ठूला चिह्नहरू बनाएर उद्घाटन हुँदैछ, यसैले यो रकम ठूलो होइन, त्यसको केही रकम समापनका लागि पनि खर्च हुनेछ,’ कार्यदलका एक सदस्यले भने। उनैका अनुसार उद्घाटनका लागि गरिने भनेका सबै कामका लागि भने समय पर्याप्त हुनेछैन।
१२औं साग उद्घाटनमा १६ करोड मात्रै!
२०१६ मा भारतको गुवाहटी र सिलोङमा भएको १२औं साग खेलकुदको उद्घाटनमा १० करोड भारतीय (१६ करोड नेपाली) रुपैयाँ मात्रै खर्च भएको थियो। १२औं सागमा भारतले गरेको उद्घाटन भव्य भएको नेपाली पदाधिकारीहरूले नै बताएका थिए।
तीन वर्षमा नेपालले उद्घाटनमा गर्न लागेको खर्च चार गुनाभन्दा बढी रहेको छ। पूर्वाधारको काम नै पूरा नहुँदै अन्य कुरामा लाग्नु आवश्यक नरहेको खेल पदाधिकारी बताउँछन्।
भारतले १२औं सागको पूर्वाधारका लागि १ अर्ब ३३ करोड भारतीय रुपैयाँ, सुरक्षा व्यवस्थापनका लागि ६७ करोड भारतीय रुपैयाँ र अन्य खर्चका लागि ६ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको थियो। जम्मा खर्च झण्डै ३ अर्ब ८ करोड भारतीय रुपैयाँ गरेको थियो।
भारतमा भएको १२औं सागको उद्घाटनमा
भारतले सागका लागि राष्ट्रिय खेलकुदका लागिभन्दा कम खर्चमा काम टारेको थियो। भारतको केरलामा नै २०१५ मा भएको राष्ट्रिय खेलकुदमा झण्डै ४ अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेको थियो।
धेरै रकम सामग्री र पोशाकमा
आउँदो मंसिर १५ देखि २५ सम्म काठमाडौं र पोखरामा हुने १३औं सागका लागि विभिन्न १७ शीर्षकमा राखिएको अनुमानित बजेटअनुसार सबैभन्दा बढी १ अर्ब २९ करोड ९१ लाख खेल सामग्री, उपकरण र पोशाकका लागि छुट्याइएको छ।
माग गरिएको बजेटमा राष्ट्रिय टिमको तयारीका लागि ८८ करोड १२ लाख ६८ हजार, सुरक्षाका लागि ५० करोड, आवास व्यवस्थापनका लागि ४५ करोड ५२ लाख, प्रचारप्रसार तथा प्रकाशनका लागि ९ करोड रुपैयाँ माग गरिएको छ।
यसका साथै खेलस्थल व्यवस्थापनका लागि ३ करोड ११ लाख, प्राविधिकतर्फ ३० करोड ४० लाख ६९ हजार, श्रोत साधन परिचालनका लागि २० लाख, यातायात व्यवस्थापनका लागि १५ करोड ७१ लाख ४ हजार, स्वास्थ्यतर्फ ३ करोड, ४३ लाख ५२ हजार, स्वयंसेवक परिचालनका लागि २ करोड, ३ लाख, अतिथि सत्कारका लागि १ करोड २९ लाख ५ हजार, एन्टी डोपिङ शीर्षकमा ३ करोड ५४ लाख ६१ हजार, आयोजक समिति शीर्षकमा २७ करोड ९९ लाख २७ हजार, आइटी व्यवस्थापनका लागि १९ करोड ६० लाख ७५ हजार र विविधमा २५ करोड रहेको छ।
राखेप सदस्य सचिव रमेश सिलवालले सागको आयोजना देशको प्रतिष्ठासँग जोडिएको विषय भएकाले यसको तयारीमा कुनै कमि नगर्ने बताउँदै आएका छन्। उनले फास्ट ट्रयाकबाट नै सामग्री खरिदको प्रक्रियामा जाने बताएका छन्।
खेल स्थानको टुंगो
सागमा समावेश हुने २७ खेलका लागि प्रारम्भिक रुपमा खेल स्थानको टुंगो लागेको छ। खेलहरू काठमाडौं, ललितपुर र पोखरामा सञ्चालन हुनेछन्।
दशरथ रंगशालामा पुरुष फुटबलसहित एथ्लेटिक्सका खेलहरु हुनेछन्। साइकिलिङ जगडोलको सहिदपार्कमा, त्रिपुरेश्वर कभर्डहलमा बास्केटबल र ब्याडमिन्टन, लैनचोरमा टेबलटेनिस, मुलपानी र कीर्तिपुर मैदानमा क्रिकेट खेलाउने तय भएको छ।
काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा खोखो र कबड्डी, गोकर्णमा गल्फ, लगनखेल आर्मी कभर्डहलमा उसू र तेक्वान्दोका खेलहरू हुनेछन्।
सातदोबाटोमा कराँते, बक्सिङ, तेक्वान्दो र कुस्तीका खेलहरु हुनेछन्। सातदोबाटो परिसरमै सुटिङ, पौडी, स्क्वास, टेनिसका खेलहरू हुने तय भएको छ।
यस्तै पोखरामा ७ खेलहरू हुनेछन्। पोखरा रंगशलामा महिला फुटबल र त्यहाँ कभर्डहलमा आर्चरी, भलिबल, ह्याडबलका खेलहरु हुने छ। पोखरा सभागृहमा भारत्तोलन, फेवातालमा ट्रायथलन र प्याराग्लाइडिङका खेलहरू हुने राखेपले जनाएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।