पोखरा- कहिलेकाहीँ मानव जीवनको विनास गराउने नदीले जीविकोपार्जनका लागि रोजीरोटीको व्यवस्था पनि गरिरहेको छ।
यस्तै एउटा उदाहरण हो, पोखरा–लेखनाथ महानगरपालिका–९ रामघाटस्थित सेती नदीको किनार। जहाँका बालुवा, गिट्टी र ढुंगाले सयौं परिवारको भरणपोषण थेगेको छ।
दैनिकजसो बिहान उज्यालो भएपछि सबै मजदुर नदीको किनारमा पुग्छन्। घरका सबै परिवार आफूले बिहान खाने खानासमेत बोकेर त्यहाँ पुगेका हुन्छन्। अनि शुरु हुन्छ बालुवा चाल्ने र चालेको बालुवा थुन्सेमा बोकेर समथर ठाउँसम्म पुर्याउने काम।
नदीको किनारमा बालुवा चाल्ने र बोक्नेको घुइँचो हुन्छ। अलि टाढाबाट हेर्दा बजार लागेजस्तो देखिन्छ। परिवारका केही सदस्यले बालुवा चाल्छन् भने अरूले बोकेर मिनीट्रक आउने ठाउँसम्म पुर्या उँछन्।
युवायुवती मात्र होइन बुढापाका र बालबालिका पनि रामघाटको सेती बगरमा बालुवा र गिटी भेला गर्ने काममा व्यस्त देखिन्छन्। काम गर्न नसक्ने बालबच्चा त्यहीँ खेलिरहेका हुन्छन्।
पोखराको नगर क्षेत्र भएर बग्ने सेती नदी केही ठाउँमा गहिरिएर र केही ठाउँमा चाक्लिएर बगेको छ। रामघाटमा सेती फैलिएर बगेकाले वर्षायाममा त्यो ठाउँमा नदीले बालुवा, गिट्टी र ढुंगा ल्याएर थुपारिदिन्छ।
पोखरा आसपासका मात्र होइन देशका अन्य ठाउँबाट पनि आफ्नो गुजाराका लागि रामघाटमा बालुवा चाल्न र बोक्न आउनेहरु प्रसस्त भेटिन्छन्। तिनै मध्ये एक हुन् उदयपुरका भीम मगर। उनी भन्छन्, 'मिहिनेत पनि गरेको छु, दुःख पनि गरेको छु, त्यही अनुसार केही पैसा पनि कमाइ भएको छ।'
लमजुङका ६० वर्षीय साइला गुरुङले रामघाटको बालुवा बोक्न थालेको १० वर्षभन्दा बढी भएको बताए। तनहुँ घाँसीकुवाका गोविन्द रिजाल, काठमाडौँ साँखुका प्रेम श्रेष्ठले पनि धेरै वर्षदेखि बालुवा चाल्ने र बोक्ने काम गरिरहेका छन्।
हिउँदमा नदी सुकेर सानो भएपछि मजदुरले बाँसका अस्थायी पुल पुलेसा बनाउँछन् र नदीले किनारमा हुत्याएको बालुवा र गिटी वारिपारि बोकेर थुपार्छन् र बिक्री गर्छन्।
सयौँ मजदुरको जमघट र कार्यथलो त्यहीँ भएकाले चिया खाजाको व्यापार पनि हुन्छ। तयारी खाजा र चिया लिएर त्यहीँ पुग्छन् व्यापारीहरु।
चालेको र गुणस्तरीय पनि भएकाले रामघाटको बालुवा घर निर्माण गर्नेहरुको पहिलो रोजाइमा पर्छ। समथर जमिनमा थुपारेको बालुवा, गिट्टी र ढुंगा ओसार्न दुई दर्जनभन्दा बढी मिनी ट्रक र ट्र्याक्टर तयारीमा हुन्छन्।
जिल्ला समन्वय समितिले पनि रामघाटको बालुवा खानी टेन्डरबाट यस वर्ष ५ करोड २० लाख आम्दानी गरेको लेखा अधिकृत रोमनाथ उपाध्यायले बताए।
पोखराको शान्ति वन वाटिकामा प्रकाश ढुवानी सेवा सञ्चालन गर्दै आएका प्रकाश पहारी रामघाटको बालुवा बिक्रीबाट वार्षिक ७ करोडभन्दा बढीको कारोबार हुने गरेको बताउँछन्। रासस
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
