रत्ननगर, चितवन- आजदेखि नेपाल र भारतमा एकैसाथ दुर्लभ पाटेबाघको गणना (अनुगमन) सुरु हुँदैछ।
राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका अनुसार अत्याधुनिक प्रविधिसहितको क्यामेरा ट्रयापिङ विधिबाट बाघको गणना गर्न लागिएको हो।
निकुञ्ज विभागका उपमहानिर्देशक तथा कार्यक्रम संयोजक गोपालप्रकाश भट्टराईले गणनामा करिब १५० क्यामेरा प्रयोग हुने र आवश्यकताअनुसार हात्ती र करिब २ सय जनशक्ति खटिने जानकारी दिए।
उनले बाघ नदोहोरियोस् भनेर एउटै विधिमा र एकै समयमा नेपाल र भारतमा गणना हुन लागेको जानकारी दिए। पाटेबाघ र यसको आहारा प्रजातिको अवस्था पत्ता लगाई आवश्यक संरक्षणका योजना निर्माणका लागि बाघ गणना गर्न लागिएको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत तथा बाघ गणनाको फिल्ड कार्यान्वयन एकाइका संयोजक रामचन्द्र कँडेलको भनाइ छ।
यसअघिको सन् २०१३ को बाघ गणनामा नेपालमा १९८ बाघ रहेको पाइएको थियो। जसमा १२० बाघ चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा रहेको तथ्यांक छ। यस्तै बर्दियामा ५०, शुक्लाफाँटामा १७, पर्सामा सात र बाँकेमा ४ वटा बाघ रहेको तथ्यांक थियो।
गणकलाई आवश्यक प्रशिक्षण दिएर आज पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जबाट गणनाको शुभारम्भ गरिने जनाइएको छ।
कसरी गरिन्छ गणना?
क्यामेरा ट्र्यापिङ पद्धतिमार्फत बाघको संख्या यकिन गर्ने गरिन्छ। बाघ ओहोरदोहोर गर्ने सम्भावित ठाउँमा स्वचालित क्यामेरा राखिन्छ। बाघ जहाँबाट हिँडडुल गर्छ त्यो क्षेत्रमा दुईतर्फ क्यामेरा राखिन्छ। त्यो क्यामेराको अगाडिबाट बाघलगायत जो गए पनि स्वचालितरुपमा फोटो खिचिन्छ।
निश्चित समयपछि क्यामेराको फोटो झिकेर विश्लेषण गर्ने काम हुन्छ। बाघको छालाको पाटा मान्छेको औँला छापजस्तो एकअर्कासँग मिल्दैन। त्यसैले फोटोमा छालाको पाटा हेरेर संख्या अनुमान गरिने कँडेलले बताए।
करिब दुई हजार अत्याधुनिक प्रविधिका क्यामरा जडान गरी क्यामेराले कैद गरेका तस्बिरको अध्ययन गरेर बाघ गणना गरिने उनले बताए।
पर्सा वन्यजन्तु आरक्षबाट गणना सुरु गरी चितवन हुँदै शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जसम्म पुगेर करिब ३ महिनाको अवधिमा बाघ गणना सम्पन्न गरिने छ।
पछिल्लो समय चोरी सिकारीमा भएको कमी, आहारा प्रजातिका वन्यजन्तुको संख्यामा भएको वृद्धि, वासस्थान व्यवस्थापनमा भएको सुधारका कारण बाघको संख्या बढ्दै गएको अनुमान छ।
नेपालमा ४/४ वर्षमा बाघको गणना हुन्छ।रासस
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
