राजविराज– सप्तरीको सप्तकोशी नगरपालिका-१, फत्तेपुरका माधव नेपालले निजी विद्यालयमा पढ्दै गरेकी छोरी आस्थालाई सरकारी विद्यालयमा सारे। आस्था अहिले स्थानीय राष्ट्रिय माद्यमिक विद्यालय, फत्तेपुरमा कक्षा ७ मा पढ्छिन्।
गुणस्तरीय पढाइको आशा गरेको निजी विद्यालयमा तुलनात्मक रुपमा फरक नदेखिएपछि छोरीलाई सामुदायिक विद्यालयमा सार्नु परेको नेपालले बताए। ‘सरकारी स्कुलभन्दा पढाइ राम्रो हुन्छ भनेर बाेर्डिङमा भर्ना गरायौं, तर खासै फरक लागेन’, नेपालले भने, ‘अनावश्यक खर्च बढाउनुभन्दा स्कुलबाट निकाल्नु नै उपयुक्त लाग्यो।’
निजी विद्यालयको संख्यात्मक वृद्धिसँगै विद्यार्थीको संख्या घट्न थालेपछि पढाइको गुणस्तर सुधारमा ध्यान दिन थालेकाले सामुदायिक विद्यालय पनि प्रभावकारी हुँदै गएको उनको बुझाई छ। ‘सरकारी स्कुलमा पढाइ नै हुँदैन भन्ने बुझाई गलत हो, सबै विद्यालय त्यस्ता हुँदैनन्’, उनी भन्छन्, ‘शिक्षकको सामान्य प्रयास र अभिभावकको सहयोग भए सरकारी विद्यालय पनि अब्बल बन्न सक्छन्।’
राष्ट्रिय माद्यमीक विद्यालयले पढाईको गुणस्तर सुधारमा देखाएको तदारुकता सह्रानिय भएको भन्दै नेपालले प्रशंषा पनि गरे।
माधव मात्र होइनन्, पछिल्लो समय निजी विद्यालयबाट सामुदायिक विद्यालयमा सार्ने अभिभावकको संख्या धेरै छ। चालू शैक्षिक सत्रमा मावी तहका कक्षामा सरदर १०/१५ जनाका दरले निजी विद्यालयका विद्यार्थी यस विद्यालयमा भर्ना भएका छन्। तर, आधारभूत तहमा भने विद्यार्थी भर्नाको दर अलि बढी छ।
कक्षा ३ सम्म अंग्रजी माध्यमको पढाइ सुरु गरेपछि अभिभावकले बाेर्डिङ स्कुलबाट विद्यार्थी निकालेर भर्ना गराउन थालेकाले विद्यार्थी संख्या बढेको प्रधानाध्यापक महेश मास्केले जानकारी दिए। ‘अधिकांस अभिभावकमा अंग्रजी मोह देखेपछि हामीले पनि रणनीति परिवर्तन गर्र्याैं', मास्के भन्छन्, ‘यो अर्थमा हामी सामान्य रुपमा सफल पनि भएका छौं।’ राष्ट्रिय माविमा हाल ४ सय ९ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन्।
वालविकास देखिनै अंग्रेजीको अभ्यास गराउँदै कक्षा ३ सम्म अंग्रेजी र नेपाली दुबै माध्यममा पठनपाठन थालिएको तथा आगामी वर्षदेखि ८ कक्षादेखि पनि अंग्रेजी विषयको पढाइ सुरु गर्ने निर्णय भएको मास्केले बताए। ‘विद्यालय व्यवस्थापन समिति र शिक्षक अभिभावक संघको बैठकले ०७६ देखि कक्षा ८ बाट पनि अंग्रेजी माध्यमको पढाइ सुरु गर्ने निर्णय गरेको छ’, उनले भने, ‘सबै कक्षामा जतिसक्दो चाँडो अंग्रेजी माध्यमको पढाइ सुरु गर्ने मनसायले यसो गरिएको हो।’
अंग्रेजी माद्यमको पढाइलाई व्यवस्थित गर्नसके अभिभावकमा रहेको अंग्रेजी मोहलाई उपयोग गरी विद्यालयलाई उत्कृष्ट बनाउँदै जान सकिने उनको बुझाई छ।
यसका साथै विद्यालयमा कक्षा ६ देखि ९ सम्म कम्प्युटर कक्षाको पनि व्यवस्था मिलाइएको छ। आगामी शैक्षिक सत्रदेखि कक्षा १० मा पनि कक्प्युटर कक्षा थप गर्ने योजना बनेको मास्केले जानकारी दिए।
शिक्षक र भौतिक पुर्वाधारको अभाव
२०४५ सालमा स्थापित यस विद्यालयको पठनपाठन र शैक्षिक क्रियाकलापमा सामान्य सुधार देखिएपनि भौतिक संरचना र शिक्षकको पदपूर्ति भने सन्तोषजनक छैन। विद्यालयले निरन्तर कक्षा कोठा र शिक्षक अभाव झेल्दै आएको विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष सन्तोष खतिवडा बताउँछन्। ‘राष्ट्रिय माविलाई जिल्लाकै नमूना विद्यालयको रुपमा चिनाउने योजनाका साथ हामी काम गर्दैछौं’, उनले भने, ‘तर, सोचअनुसार काम गर्ने जनशक्ति र आवश्यक श्रोतसाधन नहुँदा खुम्चिएर बस्नु परेको छ।’
विद्यालयमा हाल मावितर्फ २ राहत र १ दरबन्दीसहित ३ जना मात्र शिक्षक छन्। दरबन्दीमा रहेका प्रअ मास्के पनि जनता मावि सिस्वारीबाट काजमा आएका हुन्। मावि तहको पठनपाठनका लागि निमावि र प्रावि तहका शिक्षकलाई मासिक ७ सय ५० रुपैयाँका दरले थप भत्ता दिएर व्यवस्थापन गरिएको छ।
निमावितर्फ राहतसहित ३, प्रावितर्फ ७ र वालविकासमा धाइआमासहित ३ जना शिक्षक/कर्मचारी कार्यरत छन्। विद्यार्थी अनुपात र शैक्षिक सुधारका हिसाबले शिक्षक तथा कर्मचारी अत्यन्तै कम भएको खतिवडाले बताए।
'हुन त १ नम्बर वडा कार्यालयले केही समयअघि एक जना शिक्षकको तलब विद्यालयलाई उपलब्ध गराउने सहमति पनि गरेको थियो। तर, त्यो सहमति पनि कार्यान्वयनमा आएको छैन', उनले गुनासो गरे।
चन्दा संकलन गरेर कक्षा ११ र १२ चलाउने तयारी
माद्यमिक विद्यालय बन्नका लागि ११ र १२ कक्षा पनि सञ्चालन गर्नैपर्ने नयाँ प्रावधानले पनि विद्यालयमा समस्या थपिएको छ। ‘विद्यालयको आवश्यकता पनि हो, बाध्यता पनि छ। आगामी वर्षदेखि कक्षा ११ को पढाइ पनि सुरु गर्ने योजनामा छौं’, प्रअ मास्के भन्छन्, ‘अरु कुरा त ठिकै हो, पढाउने मान्छे कसरी धान्ने भन्ने चाहीं समस्या छ।’
हुन त ११ र १२ कक्षा सञ्चालनका लागि स्थानीय समुदायले पनि विद्यालयलाई सहयोग गरेका छन्। समुदायबाट २ लाख ५० हजार रुपैयाँ चन्दा संकलन गरिएको विद्यालयले जनाएको छ। तर, पठनपाठन सुरु गर्नुभन्दा पनि त्यसको निरन्तरता प्रमुख भएकाले स्थानीय तहलगायत सम्वन्धित निकायले यस विषयमा गम्भीर भएर सोचिदिनुपर्ने अध्यक्ष खतिवडाले बताए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
