• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

जेनजी आन्दोलनको एक वर्ष : परिवर्तन भयो त?

64x64
नेपाल लाइभ मंगलबार, भदौ २३, २०८३  ०८:०८
1140x725

काठमाडौं– एक वर्षअघि सडकमा उत्रिएका युवाको भीड केवल एउटा विरोध प्रदर्शनका लागि थिएन। उनीहरूको आक्रोशभित्र व्यवस्था परिवर्तनको चाहना थियो, राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टि थियो र भविष्यप्रतिको एउटा ठूलो अपेक्षा पनि थियो। सामाजिक सञ्जालबाट सुरु भएको आवाज सडकसम्म पुग्दा त्यसले देशको राजनीतिक वातावरण नै तरंगीत बनायो। 

त्यतिबेला जेनजी पुस्ताको एउटै प्रश्न थियो—अब पनि पुरानै ढर्राको राजनीति किन, अवसर खोज्दै विदेशिनुपर्ने बाध्यता किन, भ्रष्टाचार, बेथिति र जवाफदेहिताको अभाव कहिलेसम्म ?

युवाहरूको त्यो असन्तुष्टि आन्दोलनमा बदलियो। सडकमा नाराबाजी भयो, प्रदर्शन भए, तनाव सिर्जना भयो र राज्य संयन्त्रमाथि नै गम्भीर प्रश्न उठे। आन्दोलनले देशको राजनीतिक बहसलाई नयाँ मोडमा समेत पु¥यायो। अर्थात नेपालको राजनीति कोर्ष नै फेरियो र विश्वमा नयाँ नजिर स्थापित गरिदियो। 

तर आज आन्दोलनको एक वर्ष पूरा हुँदै गर्दा प्रश्न फेरि उभिएको छ—जेनजीले आखिर के पाए र के गुमाए ?

परिवर्तनको चाहनाबाट आन्दोलनसम्म

जेनजी पुस्ताले उठाएका प्रश्नहरू अचानक जन्मिएका थिएनन्। लामो समयदेखि राजनीतिप्रतिको वितृष्णा, रोजगारीको अभाव, अवसरको असमानता, भ्रष्टाचार, सार्वजनिक सेवाप्रतिको असन्तुष्टि र नेतृत्वप्रतिको अविश्वास युवापुस्तामा बढ्दै गएको थियो। 

सामाजिक सञ्जाल उनीहरूको अभिव्यक्तिको मुख्य माध्यम बन्यो। फेसबुक, टिकटक, इन्स्टाग्राम, एक्सलगायतका प्लेटफर्ममा देखिएका असन्तुष्टि क्रमशः संगठित आवाजमा परिणत भए।

जेनजी आन्दोलनको विशेषता नै यही थियो—यसको नेतृत्व परम्परागत राजनीतिक दल वा पुराना संगठनको हातमा थिएन। विभिन्न पृष्ठभूमिका युवा एउटै असन्तुष्टिको भावनाले जोडिएका थिए।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

सडकमा देखिएको त्यो शक्ति राजनीतिक दलहरूका लागि पनि एउटा सन्देश थियो—युवालाई अब केवल चुनावका बेला सम्झेर पुग्दैन।

जेनजीले के पाए ?

एक वर्षको मूल्यांकन गर्दा सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि युवाको आवाज राष्ट्रिय राजनीतिको केन्द्रमा आउनु हो।

यसअघि पनि युवा पुस्ताले विभिन्न विषयमा आवाज उठाउँदै आएको थियो। तर जेनजी आन्दोलनले युवाको असन्तुष्टिलाई राष्ट्रिय राजनीतिक बहसको प्रमुख विषय बनाइदियो। 

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

राजनीतिक नेतृत्वले युवाको प्रश्न सुन्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भयो। शासन प्रणाली, सार्वजनिक जवाफदेहीता, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र राजनीतिक संस्कारबारे बहस थप तीव्र भयो।

त्यसैगरी, आन्दोलनले एउटा पुस्तालाई आफ्नो राजनीतिक शक्ति महसुस गरायो। आफूहरू केवल सामाजिक सञ्जालमा टिप्पणी गर्ने पुस्ता नभई सडकमा उत्रिएर राजनीतिक दबाब सिर्जना गर्न सक्ने शक्ति भएको अनुभूति युवाहरूले गरे। यो परिवर्तनको मनोविज्ञान पनि कम महत्वपूर्ण छैन।

परिवर्तन के भयो?

यहीँबाट अर्को प्रश्न सुरु हुन्छ। आन्दोलनले उठाएका माग र त्यसपछि भएका राजनीतिक तथा सामाजिक परिवर्तनबीच कति दूरी छ ?

जेनजी पुस्ताले चाहेको परिवर्तन केवल नेतृत्व परिवर्तन थिएन। उनीहरू शासन गर्ने शैली बदलियोस्, राज्यका संस्थाहरू जिम्मेवार बनून्, भ्रष्टाचार नियन्त्रण होस्, रोजगारीका अवसर सिर्जना होऊन् र सामान्य नागरिकले राज्यबाट सहज सेवा पाओस् भन्ने चाहन्थे। तर एक वर्षपछि पनि यी प्रश्नहरू पूर्ण रूपमा समाधान भएका छैनन्।

राजनीतिक नेतृत्व परिवर्तन हुँदैमा व्यवस्था परिवर्तन हुँदैन। नीति, संस्था र कार्यशैलीमा परिवर्तन नआएसम्म सडकमा उठेको आवाजको प्रभाव दीर्घकालीन बन्न सक्दैन।

त्यसैले जेनजी आन्दोलनको मूल्यांकन गर्दा ‘को सत्तामा आयो?’ भन्दा पनि ‘सत्ताको चरित्र कति बदलियो?’ भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण हुन्छ।

जेनजीले के गुमाए ?

हरेक आन्दोलनको मूल्य हुन्छ। जेनजी आन्दोलन पनि त्यसबाट अछुतो रहेन।

आन्दोलनका क्रममा युवाहरूले आफ्नो समय, अध्ययन, रोजगारी र व्यक्तिगत जीवनबाट ठूलो मूल्य चुकाउनुप¥यो। तनाव, हिंसा, गिरफ्तारी, घाइते हुने अवस्था तथा भौतिक क्षतिले आन्दोलनमा सहभागी र उनीहरूका परिवारलाई प्रभावित ग¥यो। त्यसभन्दा ठूलो क्षति भनेको आशा र अपेक्षाबीचको दूरी हुन सक्छ।

आन्दोलनको समयमा परिवर्तन तत्कालै देखिने अपेक्षा थियो। तर राज्य र समाज परिवर्तन एउटा लामो प्रक्रिया हो। त्यसैले एक वर्षपछि कतिपय युवामा निराशा देखिनु स्वाभाविक मानिन्छ।

‘हामी सडकमा किन उत्रियौँ?’ भन्ने प्रश्नसँगै ‘हामीले चाहेको परिवर्तन कहाँ पुग्यो?’ भन्ने प्रश्न पनि उठ्न थालेको छ।

आन्दोलनको ऊर्जा कहाँ गयो?

जेनजी आन्दोलनको अर्को चुनौती यसको संगठनात्मक स्वरूप हो। आन्दोलनको शक्ति नै यसको स्वतन्त्रता थियो तर यही स्वतन्त्रता दीर्घकालीन राजनीतिक कार्यक्रम निर्माण गर्ने क्रममा चुनौती बन्न सक्छ।

साझा असन्तुष्टिले हजारौँ युवालाई सडकमा ल्याउन सक्छ। तर त्यसलाई संस्थागत परिवर्तनमा बदल्न साझा नीति, नेतृत्व, संगठन र दीर्घकालीन योजना आवश्यक पर्छ।यही ठाउँमा जेनजी पुस्ताले अब आफूलाई प्रमाणित गर्नुपर्नेछ। 

सडकमा प्रश्न उठाउनु पहिलो चरण थियो। अब ती प्रश्नको उत्तर खोज्ने जिम्मेवारी पनि युवापुस्ताकै काँधमा आएको छ।

सामाजिक सञ्जालदेखि राज्य सञ्चालनसम्म

जेनजी पुस्ताको प्रभाव सडकमा मात्र सीमित छैन। सामाजिक सञ्जालले राजनीतिक बहसको शैली नै परिवर्तन गरिदिएको छ।

पहिले राजनीतिक दल र सञ्चारमाध्यमले तय गर्ने एजेन्डामा नागरिकले प्रतिक्रिया जनाउँथे। अहिले नागरिक आफैँ एजेन्डा निर्माण गर्न सक्ने अवस्थामा पुगेका छन्। तर सामाजिक सञ्जालको शक्ति जति ठूलो छ, यसको जोखिम पनि त्यति नै ठूलो छ।

भ्रामक सूचना, उत्तेजक सामग्री, अपुष्ट समाचार र भीडको मनोविज्ञानले आन्दोलनलाई गलत दिशातर्फ लैजान सक्छ। त्यसैले परिवर्तनको अर्को चरणमा जेनजी पुस्ताका लागि डिजिटल साक्षरता, तथ्यमा आधारित बहस र जिम्मेवार नागरिक सहभागिता पनि उत्तिकै आवश्यक छ।

अब जेनजीको परीक्षा

एक वर्षपछि जेनजी पुस्तासामु सबैभन्दा ठूलो प्रश्न छ—आन्दोलनलाई उपलब्धिमा कसरी बदल्ने ? परिवर्तनको माग गर्नु सजिलो छ। तर परिवर्तनलाई संस्थागत गर्नु कठिन छ। 

राजनीतिक नेतृत्वमाथि प्रश्न उठाउनु आवश्यक छ, तर आफू पनि वैकल्पिक नेतृत्वका रूपमा प्रस्तुत हुनु अझ आवश्यक छ। भ्रष्टाचारको विरोध गर्नु आवश्यक छ, तर पारदर्शी राजनीतिक संस्कार निर्माणमा सहभागी हुनु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। जेनजीले राजनीतिलाई अस्वीकार गर्ने कि राजनीतिलाई नयाँ ढंगले परिभाषित गर्ने भन्ने प्रश्न पनि अब उनीहरूकै अगाडि छ।

यदि युवापुस्ता केवल विरोधमा सीमित भयो भने आन्दोलनको ऊर्जा क्रमशः कमजोर हुन सक्छ। तर यही ऊर्जा नीति निर्माण, नेतृत्व, उद्यम, नागरिक अभियान र संस्थागत सुधारमा प्रयोग गर्न सके परिवर्तनको प्रभाव दीर्घकालीन बन्न सक्छ।

अधुरा सपनाको एक वर्ष

एक वर्षअघि जेनजी पुस्ताले सडकबाट एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको थियो—अब पुरानै तरिकाले देश चल्दैन।

एक वर्षपछि पनि त्यो सन्देशको अर्थ सकिएको छैन।बरु अब त्यसमा अर्को प्रश्न थपिएको छ—नयाँ तरिका के हो ?

जेनजी आन्दोलनले पुरानो राजनीतिक सोचमाथि प्रश्न उठाउने साहस दिएको छ। युवाको आवाजलाई राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ। तर उसले खोजेको परिवर्तन अझै पूर्ण भएको छैन।

त्यसैले एक वर्षको हिसाब गर्दा जेनजीले केही कुरा पाएको छ—आफ्नो आवाजको शक्ति, राजनीतिक प्रभाव र परिवर्तनको सम्भावनाको अनुभूति।

तर उसले केही कुरा गुमाएको पनि छ—समय, ऊर्जा, विश्वास र कतिपय अवस्थामा आफ्नै सपनाको निश्चितता।अब जेनजी पुस्ताको वास्तविक परीक्षा सडकमा होइन, परिवर्तनलाई संस्थागत गर्ने क्षमतामा हुनेछ। किनकि आन्दोलनले सत्ता हल्लाउन सक्छ, तर देश बदल्न दिगो नीति, जिम्मेवार नेतृत्व र निरन्तर नागरिक दबाब चाहिन्छ।एक वर्षअघि सडकमा उठेको प्रश्न आज पनि उस्तै छ।

‘परिवर्तन भयो त?’ यसको अन्तिम उत्तर इतिहासले दिनेछ। तर त्यो इतिहास लेख्ने जिम्मेवारीमा अब जेनजी पुस्ता आफैँ पनि सहभागी छ।

प्रकाशित मिति: मंगलबार, भदौ २३, २०८३  ०८:०८

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
अमेरिकामा ‘डर्टी बम’ आक्रमण गर्ने इरानको योजना, ट्रम्प प्रशासनका उच्च अधिकारी निशानामा
सुनको मूल्य तोलामा १९ सयले घट्यो
यी हुन् यस वर्षका उत्कृष्ट करदाता (सूचीसहित)
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
अमेरिकामा ‘डर्टी बम’ आक्रमण गर्ने इरानको योजना, ट्रम्प प्रशासनका उच्च अधिकारी निशानामा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुनको मूल्य तोलामा १९ सयले घट्यो मंगलबार, मंसिर १, २०८३
यी हुन् यस वर्षका उत्कृष्ट करदाता (सूचीसहित) मंगलबार, मंसिर १, २०८३
१९ विधामा उत्कृष्ट करदाता सम्मानित, सूर्य नेपालदेखि नबिल बैंकसम्म पुरस्कृत मंगलबार, मंसिर १, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
मुगु जिप दुर्घटना : मृत्यु हुनेको संख्या चार पुग्यो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्