लन्डन– नेपालमा शासकीय प्रणालीको अनुगमन गर्ने स्वयंसेवी संस्था, नेपाल डेभलपमेन्ट वाच, ले गत साता (२६ अगस्ट) उत्तरी नेपालमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीबाट प्रभावित समुदायको उद्धार, राहत तथा दीर्घकालीन पुनर्स्थापनाका लागि तत्काल र समन्वित पहल गर्न नेपाल सरकार तथा अन्तरराष्ट्रिय समुदायसँग आग्रह गरेको छ।
संस्थाले बुधबार एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै बाढीका कारण भएको जनधनको क्षति, जीविकोपार्जनमा परेको असर, निजी तथा सार्वजनिक सम्पत्तिको विनाश र सडक तथा अन्य पूर्वाधारमा भएको व्यापक क्षतिप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
नेपाल डेभलपमेन्ट वाचका अनुसार एक हजार भन्दा बढीको मृत्यु भै सकेको छ भने झन्डै चार हजार मानिस अझै बेपत्ता तथा सम्पर्कविहीन छन्। निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्र समेत सयौँ मानिस फसेको आशंका गरिएको छ। बाढीका कारण पुल तथा सडकहरू बग्नुका साथै दुर्गम पहाडी क्षेत्रहरू सहरी केन्द्रसँगको सम्पर्कबाट विच्छेद हुँदा खोजी, उद्धार तथा राहत कार्य थप चुनौतीपूर्ण बनेको छ।
विपद्को यस कठिन परिस्थितिमा उद्धार तथा राहत कार्यमा सक्रिय नेपाल सरकार, प्रदेश सरकारहरू, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, स्थानीय समुदाय तथा अन्तरराष्ट्रिय समुदायको प्रयासप्रति संस्थाले आभार व्यक्त गरेको छ।
नेपाल डेभलपमेन्ट वाचले नेपाल सरकारले आर्थिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक अधिकारसम्बन्धी अन्तरराष्ट्रिय अनुबन्ध अन्तर्गतका व्यवस्थाअनुरूप राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि आवश्यक अन्तरराष्ट्रिय आर्थिक तथा प्राविधिक सहायता जुटाउन पहल गर्नुपर्ने जनाएको छ।
त्यस्तै, उद्धार तथा राहत कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन स्थानीय समुदाय, पीडित समुदाय, नागरिक समाज तथा अन्य सरोकारवालाको अर्थपूर्ण सहभागिता र समन्वय सुनिश्चित गर्न आग्रह गरिएको छ। विगतका विपद्, विशेषगरी भूकम्पबाट प्राप्त अनुभव र सिकाइलाई उपयोग गर्दै राहत कार्यमा दोहोरोपन, समन्वयको अभाव, अव्यवस्था तथा दुर्गम क्षेत्रमा राहत नपुग्ने अवस्था दोहोरिन नदिन पनि संस्थाले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ।
राहतका नाममा अनधिकृत रूपमा रकम संकलन गरी दुरुपयोग गर्ने प्रवृत्ति रोक्न, विपद्का कारण उत्पन्न असुरक्षाको फाइदा उठाउँदै हुने चोरी तथा अन्य शोषण नियन्त्रण गर्न र उद्धार तथा राहतमा संलग्न सबै पक्षलाई जवाफदेही बनाउन पनि विज्ञप्तिमा आग्रह गरिएको छ।
बाढीपछि ठूलो संख्यामा मानव तथा पशु शव रहनु, स्वच्छ तथा पिउनयोग्य पानीको अभावलगायतका कारण रोग फैलिन सक्ने जोखिमप्रति विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने संस्थाले जनाएको छ। साथै, जोखिममा रहेका बालबालिका वाध्यकारी श्रम वा यौन शोषणका लागि ओसारपसार हुनसक्ने सम्भावनालाई ध्यान दिई आवश्यक सुरक्षा उपाय तत्काल अवलम्बन गर्न आग्रह गरिएको छ।
अन्तरराष्ट्रिय सहयोग बढाउन आग्रह
नेपाल डेभलपमेन्ट वाचले उद्धार तथा राहत कार्यमा देखिएका जटिलता र सम्भावित स्वास्थ्य आपत्काललाई ध्यानमा राख्दै अन्तरराष्ट्रिय समुदायलाई नेपालमा सहयोग बढाउन आग्रह गरेको छ।
विशेषगरी छिमेकी भारत र चीन, संयुक्त राज्य अमेरिका, युरोपेली संघका सदस्य राष्ट्र तथा नेपालसँग ऐतिहासिक र निरन्तर सम्बन्ध रहेका बेलायतलगायत स्रोतसाधन सम्पन्न राष्ट्रहरूले नेपाल सरकारले आवश्यक ठानेका क्षेत्रमा आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोग तत्काल वृद्धि गर्नुपर्ने संस्थाको माग छ।
आफ्ना नागरिक समाज तथा व्यावसायिक समुदायलाई पनि नेपालका प्रभावित समुदायलाई सहयोग गर्न प्रोत्साहित गर्न अन्तरराष्ट्रिय समुदायसँग आग्रह गरिएको छ।
नेपाल डेभलपमेन्ट वाचले जलवायु परिवर्तनको असरप्रति पनि अन्तरराष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराएको छ। विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा नगण्य योगदान गर्ने नेपालजस्ता जोखिममा रहेका मुलुकले जलवायु आपत्कालका कारण अकल्पनीय रूपमा विनाशकारी परिणाम भोगिरहेको भन्दै प्रभावित मुलुकका लागि आवश्यक वित्तीय स्रोत उपलब्ध गराउनुपर्ने संस्थाले जनाएको छ।
भ्रामक सूचना र एआई तस्बिरप्रति सचेत रहन आग्रह
संस्थाले विपद्का बेला सञ्चारमाध्यम र नागरिक समाजको भूमिकालाई महत्वपूर्ण बताउँदै सामाजिक सञ्जालबाट फैलिएका भ्रमपूर्ण सूचनाले बेपत्ता आफन्तको खोजी तथा मृतकको पहिचानमा थप अन्योल सिर्जना गरिरहेको जनाएको छ।
मृतक तथा प्रभावित व्यक्तिको गरिमाप्रति सम्मान गर्न, पीडितलाई दोषी वा अपराधीका रूपमा प्रस्तुत गर्ने गलत सूचना सम्प्रेषण नगर्न तथा मनोरञ्जनका लागि बनाइएका वा पीडादायी र भ्रम सिर्जना गर्ने नक्कली एआई तस्बिर तथा सामग्री प्रसारण नगर्न सञ्चारमाध्यम तथा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्तालाई संस्थाले आग्रह गरेको छ।
त्यस्तै, नागरिक समाज संस्था तथा राजनीतिक संगठनहरूलाई राहत तथा उद्धारमा हातेमालो गरी सहकार्य गर्न र दोहोरोपन, बेवास्ता तथा जवाफदेहिताको अभाव हुन नदिन नेपाल डेभलपमेन्ट वाचले आग्रह गरेको छ। त्यस्तै संकलित राहत तथा सहयोग रकम सरकारको केन्द्रीय कोषमा जम्मा गर्न पनि सुझाव दिइएको छ।
नेपाल डेभलपमेन्ट वाचले विकसित हुँदै गरेको परिस्थितिको आफ्नो क्षमता र स्रोतसाधनको सीमाभित्र रही निरन्तर अनुगमन गर्ने जनाएको छ। साथै, पुनर्स्थापना तथा पुनर्निर्माणको चरणलाई अघि बढाउन सहज वातावरण सिर्जना गर्ने उद्देश्यले अन्तरराष्ट्रिय स्तरमा सम्बन्धित सरोकारवालासँग संवाद र छलफललाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1788878240.jpeg)
-1786602170.png)
