काठमाडौं- काठमाडौं महानगरपालिकाले सुकुम्वासी बस्तीहरू खाली गराउन सुरु गरेको सक्रियताप्रति अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकारवादी संस्था एमनेस्टी इन्टरनेसनलले गम्भीर चासो व्यक्त गरेको छ। उचित विकल्प र कानुनी प्रक्रिया बिना गरिने 'जबरजस्ती निष्कासन' ले विधिको शासनलाई क्षयीकरण गर्ने र सरकारको अधिनायकवादी चरित्र झल्काउने भन्दै एमनेस्टीले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको हो।
महानगरले शनिबारदेखि नै अतिक्रमित बस्तीहरू हटाउने तयारीका साथ माइकिङ गरिरहेका बेला एमनेस्टी इन्टरनेसनल नेपालका प्रमुख निराजन थपलियाले यसलाई मानवअधिकार संकटको संज्ञा दिएका छन्।
एमनेस्टीका अनुसार बालेन शाह नेतृत्वको महानगर सरकारले आफ्नो नीतिगत मार्गचित्रमा भूमिहीन समुदायको समस्या निश्चित अवधिभित्र समाधान गर्ने वाचा गरेको थियो। 'पूर्व प्रमाणीकरण, अर्थपूर्ण परामर्श, वा वैकल्पिक आवासको सुनिश्चितता बिना परिवारहरूलाई निष्कासन गर्नु सुशासनको चुनौतीलाई मानवअधिकार संकटमा परिणत गर्नु हो,' थपलियाले भनेका छन्।
दुई दिनभित्रै बस्ती खाली गराउने महानगरको निर्णयले नेपालको घरेलु कानुन र अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार प्रतिबद्धताको ठाडो उपेक्षा गरेको एमनेस्टीको ठहर छ।
एमनेस्टीले सरकारलाई दिएका सुझाव र चेतावनी:
निष्कासन तुरुन्त रोक: विधिको शासन र मानवअधिकार संरक्षणका सर्तहरू पूरा नगरी गरिने कुनै पनि कार्य तत्काल रोक्न माग गरिएको छ।
विकल्पको खोजी: निष्कासन गर्नुअघि सबै सम्भाव्य विकल्पहरूको खोजी गर्न र प्रभावित व्यक्तिहरूसँग वास्तविक परामर्श गर्न आग्रह गरिएको छ।
आवासविहीन नबनाउ: राज्यको कुनै पनि कार्यले नागरिकलाई आवासविहीन बनाउन नहुने र पर्याप्त सूचना दिएर मात्र प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने एमनेस्टीको अडान छ।
अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको स्मरण: उचित कानुनी सुरक्षा बिना मानिसहरूलाई उनीहरूको इच्छा विपरीत घर वा जग्गाबाट हटाउनु अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार कानुनको घोर उल्लङ्घन भएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
एमनेस्टीले अगाडि भनेको छ, 'कुनै पनि संरक्षणात्मक उपायहरू बिना मानिसहरूलाई निष्कासन गर्दा उनीहरूको मर्यादा, सुरक्षा र विधिको शासनअन्तर्गतको संरक्षण पनि खोसिन्छ।' मानवीय र समयबद्ध प्रक्रियामार्फत सुकुम्वासी समस्या समाधान गर्ने सरकारको आफ्नै सार्वजनिक प्रतिबद्धता विपरीत नजान समेत एमनेस्टीले चेतावनी दिएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।