काठमाडौं– पछिल्लो समय अध्ययनका लागि विदेश जाने लहर चलेको छ। विदेशका विभिन्न विश्वविद्यालयमा उच्चशिक्षा अध्ययन गर्न चाहने विद्यार्थीलाई परामर्श दिन खोलिएका कन्सल्टेन्सीबाट विद्यार्थी ठगिने क्रम बढदै गएको छ।
राजधानीलगायत देशका प्रमुख सहरमा खोलिएका धेरैजसो कन्सल्टेन्सी भने कुनै पनि सरकारुी निकायमा दर्ता नै नगरी संचालनमा रहेका छन्। अध्ययन गर्न विदेश पठाइदिने भन्दै विद्यार्थीसँग ठूलो रकम ठगेर कन्सल्टेन्सीका संचालक फरार हुने क्रम पनि बढदै गएको छ।
कन्सल्टेन्सीको उद्देश्य विदेशी शैक्षिक संस्थामा अध्ययन गर्न चाहने विद्यार्थीलाई विदेशी कलेज र भर्ना प्रक्रियाका साथै भिसा प्रक्रियाको जानकारी दिएर सहयोग गर्ने हो। तर, कन्सल्टेन्सीले आवश्यकताभन्दा बढी पैसा असुल्ने र विद्यार्थीसँग पैसा उठाएर भाग्ने गरेको उजुरी प्रहरीमा पर्ने गरेका छन्।
विदेश अध्ययन गर्ने जाने चाहने धेरै विद्यार्थी मारमा पर्छन्। अध्ययन गर्न विदेश जाने विद्यार्थीबाट उच्च रकम असुल्ने र बिचल्ली बनाएर भाग्ने गरेका कारण कल्सल्टेन्सीप्रति समाजको दृष्टिकोण नकारात्मक हुन थालेको छ।
सरकारले कन्सल्टेन्सीको नियमन गर्न नसक्दा शैक्षिक परामर्श क्षेत्रमा व्यवसायीको मात्र एकपक्षीय मनोमानी चल्दै आएको छ। एकातिर थोरै लगानी गरेर राम्रो कमाई गर्ने र विद्यार्थी पठाए बापत् सम्बन्धित कलेजसँग कमिसन समेत लिने गरेका छन्।
लाखौं ठगेर फरार हुन्छन् कन्सल्टेन्सी संचालक
ब्रोड–वे एजुकेशन कन्सलटेन्सी थापाथलीका सञ्चालक दिपककुमार देवले बंगलादेशमा एमबिबिएस् अध्ययनका लागि पठाइदिने भनेर सिराहाका उज्वल यादवसँग ३३ लाख २३ हजार रकम ठगेर फरार भए। न्याय खोज्दै प्रहरी र शिक्षा मन्त्रालयको वैदेशिक अध्ययन अनुमति शाखासम्म पुगेका यादवलाई ठग्ने देव भने फरार छन्। फरार देवको खोजी गरिदिन आग्रह गर्दै यादव दिनहुँजसो प्रहरीको ढोका ढकढक्याउन पुग्ने गरेको छन्। ‘एकतिर पैसा स्वाहा भयो, अर्कातिर पढाई बिग्रियो’ उनले भने।
कोटेश्वरस्थित पब्लिक एजुकेशन फाउन्डेशन सञ्चालक दिनेश शाहले भारतको राम्रो विश्वविद्यायलमा अध्ययन गर्न पठाइदिने भन्दै दुई जना विद्यार्थीसँग लाखांैै ठगेर फरार भए। ठगिएका ती दुई विद्यार्थी रजिव राना र विकास खत्री न्यायको खोजीमा कहिले शिक्षा मन्त्रालय र कहिले प्रहरीमा भौंतारिरहेका छन्। दुई जना विधार्थीसँग ३५ लाख रुपैयाँ उठाएर फरार भएका शाहको उजुरी महानगरीय अपराध महाशाखा टेकुमा विचाराधीन छ।
जिपिसी कन्सल्टेन्सीका संचालक कृष्णप्रसाद गुप्ताले रौतहटका अंकित गुप्तालाई अध्ययनका लागि सिंहापुर पठाइदिने भन्दै ८ लाख ठगेर फरार भएपछि उजुरी लिएर वैदेशिक रोजगार विभाग धाउने गरेका छन्। एभिन्यु एजुकेशन कन्सलटेन्सीका सञ्चालकद्वय सिताराम पाण्डे र अमृत खरेलले गलत विज्ञापन छापी नक्कली कागजात बनाएर विद्यार्थी ठगी गर्ने गरेको उजुरी प्रहरीमा पटक पटक परेको छ। सुनौलो प्रकास कन्सलटेन्सीका आर्यन लामामाथि पनि वैदेशिक अध्ययनका नाममा ठगी गरेको आरोप लागेको छ।
गुप्ता, यादव, बस्नेत त प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन्। कन्सल्टेन्सीबाट ठगिएका विद्यार्थीको संख्या कति छ यकिन छैन। ठगीमा परेका सबैले समयमा नै उजुरी गर्ने नगरेकाले पनि ठगिएका विद्यार्थीको संख्या निश्चित गर्न गाह्रो भएको हो।
सहरमा चिया पसलजस्तै खोलिएका कन्सल्टेन्सीबाट शिक्षित युवा नै आर्थिक शोषणमा पर्ने गरेको पाइन्छ। पाँच लाखदेखि ४० लाख रुपैयाँसम्म ठगी गरेर फरार भएको उजुरी पर्ने गरेको प्रहरीको भनाई छ।
अध्ययनका लागि विदेश जाने विद्यार्थीको संख्या बढ्दै गएसँगै यसका विकृति पनि देखा पर्न थालेको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका प्रवक्ता वैकुण्ठ अर्याल बताउँछन्। यो समस्या समाजकै भएकाले सबै मिलेर समाधान खोज्नुपर्ने उनको भनाई छ। यसरी ठगीमा संलग्न कन्सल्टेन्सीलाई मन्त्रालयले बन्द गर्न सक्ने अर्यालको दाबी छ।
तर अर्यालले भने जस्तो ठगीमा संलग्न कन्सल्टेन्सीलाई बन्द गर्ने कारबाही चाँहि मन्त्रालयले हालसम्म गरेको छैन। वैदेशिक अध्ययन परामर्श क्षेत्रका विकृति रोक्न सरकारले जस्तोसुकै कदम चाल्न सक्ने उनले बताएका छन्।
वार्षिक ९ सय ठगीका उजुरी
महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखा टेकुका प्रवक्ता नरेन्द्र उप्रेतीका अनुसार ठगी गर्ने कतिपय कन्सल्टेन्सी दर्ता नै नगरी सञ्चालन भइरहेका देखिएको छ। विद्यार्थी ठगेर भाग्ने कतिपय कन्सलटेन्सी सञ्चालकको पहिचान खुल्ने कुनै प्रमाण नहुँदा त्यस्ता व्यक्तिलाई कारबाही गर्न प्रहरीलाई समस्या भइरहेको प्रवक्ता उप्रेतीको भनाई छ। वार्षिक रुपमा ७ सयदेखि ९ सयवटा सम्म उजुरी पर्ने गरेको महाशाखाले जानकारी दिएको छ।
दर्ता नगरी कन्सल्टेन्सी चलाउने, विधार्थी ठग्ने, भ्रामक विज्ञापन गरेर प्रचारप्रसार गर्ने, विद्यार्थीका कागजात कब्जा गर्ने र बिना स्वीकृति सेमिनार गर्ने गरेकाले विद्यार्थी ठगिने क्रम बढेको प्रहरीको भनाई छ। यी मुद्दामा शिक्षा मन्त्रालयले नियमन गरेको पाइँदैन।
प्रतिवर्ष विदेशिने विद्यार्थी ५० हजारभन्दा बढी
भारत, बंगलादेश, अष्टे«लिया, अमेरिका, जापान र चीनलगायत विभिन्न राष्ट्रमा नेपाली विद्यार्थी अध्ययनका लागि जाने गरेका छन्। सरकारी छात्रवृत्तिमा नै अध्ययनका लागि विदेशिने विद्यार्थी पनि छन्। तर सरकारी कोटामा अध्ययनका लागि विदेश जाने विद्यार्थीको संख्या नगण्य छ। सरकारी कोटामा र व्यक्तिगत तरिकाले वार्षिक रूपमा ५० हजारभन्दा धेरै विद्यार्थी अध्ययनका जाने विदेश पुग्ने गरेका छन्।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा ५० हजार ६ सय जना विद्यार्थी अध्ययनका लागि सरकारसँग अनुमति लिएर विभिन्न देश पुगेको जानकारी वैदेशिक शिक्षा अनुमति शाखाले दिएको छ।
अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा करीव आठ हजार बढी विद्यार्थी विदेशिएका छन्। शिक्षा मन्त्रालयका अनुसार हरेक दिन दुई सय विद्यार्थी विदेश अध्ययनका लागि अनुमति लिने गरेका छन्। अध्यनयको नाममा विदेशिने र उतै रोजगारीमा गरेर बस्ने क्रम पनि बढदै गएको छ।
इन्जिनियरिङ, पाइलट, डाक्टर, सिएलगायतका विषय अध्ययन गर्न विभिन्न देशका विश्वविद्यालयमा नेपाली विद्यार्थी जाने गरेको शिक्षा मन्त्रालयको वैदेशिक शिक्षा शाखाले उल्लेख गरेको छ। विदेशमा अध्ययनका लागि भन्दै वार्षिक १ खर्ब २५ अर्ब रुपैयाँ विदेशिने गरेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार देशभर २ हजार ६ सय कन्सल्टेन्सी सञ्चालनमा छन्। कन्सल्टेन्सीले लाखौं रुपैयाँ आम्दानी गर्ने गरेका भए पनि सरकारले करको दायरामा ल्याउन सकेको छैन।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
-1789631269.jpg)
