काठमाडौं- १४ वर्षपछि त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गतका आंगिक तथा सम्बन्धन प्राप्त सामुदायिक क्याम्पसहरुमा स्ववियु निर्वाचन सम्पन्न भएको छ। उपत्यकाका ७ वटा आंगिक र उपत्यका बाहिरका केहीबाहेक सबै क्याम्पसले स्ववियु नेतृत्व पाएका छन्।
चैत ५ गते सम्पन्न स्ववियु निर्वाचनमा त्रिभुवन विश्वविद्यालय केन्द्रीय क्याम्पस कीर्तिपुरमा इलोक्ट्रोनिक मतदान भयो। विभिन्न विद्यार्थी संगठनहरुले निर्वाचनमा भाग लिए। त्रिविमा नेपाल विद्यार्थी संघका श्यामराज ओझा स्ववियु सभापतिमा निर्वाचित भए।
२०६५ सालमा त्रिवि केन्द्रीय क्याम्पस कीर्तिपुरबाट अनेरास्ववियु (क्रान्तिकारी)का हिमाल शर्माले निर्वाचन जितेका थिए। त्यसअघि २०६२ सालमा नेविसंघका भीम श्रीस विजयी भएको यस क्याम्पसमा १७ वर्षपछि नेविसंघ आफ्नो बिरासत फर्काउन सफल भएको छ।
विश्वविद्यालय सुधारमा के छन् चुनौती?
नवनिर्वाचित स्ववियु सभापति ओझालाई विजयीको खुसीसँगै जिम्मेवारी र चुनौती पनि उत्तिकै देखिन्छ। उनी भन्छन्, ‘त्रिवि केन्द्रीय क्याम्पस कीर्तिपुरले १४ वर्षपछि विद्यार्थीहरुको आवाज बुलन्द गर्ने संस्था स्ववियु पाएको छ। विश्वविद्यालयको थिति बसाल्ने र यसलाई सिस्टममा लैजानका लागि आवाज बुलन्द गर्ने ठाउँ पाएको छ।’
चैत ५ गते सम्पन्न भएको स्ववियु निर्वाचन, एउटा निर्वाचन मात्र नभई विद्यार्थीहरुको सिंगो आन्दोलन समेत भएको उनी बताउँछन्। ‘विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुले नीतिगत, संरचनागत, पाठ्यक्रमगत सुधारका लागि आफ्नो आवाज अगाडि सार्नुभएको हो। उहाँहरुलाई भरोसा लाग्ने, योग्य र सक्षम व्यक्तिलाई चुन्नुभएको छ,’ ओझा भन्छन्, ‘विश्वविद्यालय केही वर्षदेखि आफ्नो थितिभन्दा बाहिर छ। सिस्टमभन्दा बाहिर गएर काम गरिरहेको छ। त्यसैले म र मेरो टिम ‘सिस्टममा सुधार, गुणस्तरीय शिक्षाको मुख्य आधार’ भन्ने नारासहित अघि बढेका हौं।’
विश्वविद्यालयमा थिति बसाल्नका लागि यसको नीतिगत, संरचनागत कुराहरु सुधार्नु पर्ने उनले औंल्याए। विश्वविद्यालय ऐन-कानुनभन्दा बाहिर गएर चलिरहेको उनको ठम्याइ छ। भन्छन्, ‘स्ववियु निर्वाचन प्रत्येक दुई वर्षको अवधिमा हुनु पर्ने हो। १४ वर्षसम्म यसले आफ्नो लय सम्हाल्न सकेन। यसो नहुनु भनेको विश्वविद्यालय आफैंले ऐन-नियम नमानेको जस्तो देखिन्छ।’
यदि विश्वविद्यालय आफ्नो ऐन-नियम बमोजिम नचल्ने हो भने त्यहाँ निहित स्वार्थ समूहका व्यक्तिहरु हावी हुने उनको दाबी छ। जसका कारण विश्वविद्यालयको समग्र शैक्षिक अवस्था नै दुर्घटनामा जाने चिन्ता ओझाको छ। आफ्नो सबैभन्दा पहिलो काम विश्वविद्याालयलाई थितिमा ल्याउने भएको उनी बताउँछन्।
परीक्षा प्रणाली सुधार गर्नुपर्छ
त्रिविको परीक्षा प्रणाली सुधार गर्नु पनि अहिलेको मुख्य आवश्यकता रहेको उनले बताए। विद्यार्थी भर्नादेखि अध्ययन, अध्यापनसम्मको अभिलेख राख्नुपर्ने भन्दै ओझाले आफ्नो पहिले प्राथमिकता यसमै रहने बताए।
नवनिर्वाचित स्ववियु सभापति ओझाले परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय बल्खुको सेवा झन्झटिलो भएको उल्लेख गर्दै त्यसलाई विकेन्दीकृत गर्नका लागि पहल गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे। त्रिवि अन्तर्गत ६२ वटा आंगिक र १ हजार ४० सम्बन्धनप्राप्त क्याम्पसका विद्यार्थीले शैक्षिक डकुमेन्टहरु बल्खुमार्फत मात्रै वितरण हुँदा दु:ख पाउने गरेको बताउँदै उनले यो सुविधा सात वटै प्रदेशबाट हुने गरी पहल कदमी गर्ने बताए।
पाठ्यक्रम सुधारका लागि पहल
त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा समयसापेक्ष पाठ्यक्रमको आवश्यकता रहेको सभापति ओझाले औंल्याएका छन्। साइन्सका विद्यार्थीले दिनदिनै पढ्ने सैद्धान्तिक विषयवस्तु प्राटिक्कल परीक्षासँग म्याच नहुने दाबी गर्दै सैद्धान्तिक र प्रयोगात्मक पाठ्यक्रम परिवर्तन हुनु पर्ने उनले बताए। त्यसका लागि विद्यार्थीहरुलाई विशेष अनुदानको व्यवस्थाका लागि पहल गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे।
यस्तै त्रिभुवन विश्वविद्यालयको परिसर सफा, सुन्दर र शान्त वातावरणको हुनुपर्ने भन्दै ओझाले विद्यार्थी बस्ने होस्टलको दुरावस्था रहेको बताए। उनले त्यसको सुधारको आवश्यकता औंल्याए। उनले पुस्तकालय समेत सबै विद्यार्थीहरुको पहुँचमा नभएको उल्लेख गर्दै उनले पुस्तकालयलाई डिजिटल प्रविधिमार्फत विद्यार्थीको पहुँचमा पुर्याउने प्रतिवद्धता गरे।
अप्रादर्शिता र राजनीतिक नियुक्ति अन्त्यको पहल
त्रिभुवन विश्वविद्यालय शैक्षिक धरोहरका रुपमा रहेको भए पनि यसभित्र विभिन्न खालका अप्रादर्शिता रहेको ओझाको दावी छ। विश्वविद्यालयले पछिल्लो समय विश्वसनीयता गुमाएको बताउँदै उनले विश्वविद्यालयबाट उत्पादित शैक्षिक जनशक्तिलाई बजारमा सहज रुपमा बिक्ने खालको बनाउने विश्वास व्यक्त गरे।
उनले विश्वविद्यालयका भिसी, रेक्टर, रजिष्ट्रार, डिन र डिपार्ट हेडहरु राजनीतिक रुपमा नियुक्त हुने गरेको बताउँदै उनले यस्ता नियुक्तिहरु कार्ययोजनाका आधारमा गर्न पहल गर्ने बताए। सक्षम र योग्य व्यक्तिहरुलाई नियुक्तिमा प्राथमिकता दिनुपर्नेमा उनको जोड छ।
(नवनिर्वाचित स्ववियु सभापति ओझासँग नेपाल लाइभका भूपेन्द्र शाह ठकुरीले कुराकानीमा आधारित।)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
