बिहीबार राति बालुवाटारमा बसेको कांग्रेस-एमाले नेताहरुको बैठक।
काठमाडौं- नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेसबीच बिहीबार दुई पटक छलफल भएको छ। दुवै छलफल दुई घण्टाभन्दा लामो भएको छ। संसद् भवन नयाँ बानेश्वर र प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा भएको छलफलको निष्कर्ष हो, दुई पार्टीबीच नै सहकार्य र प्रतिस्पर्धा।
दुई पार्टीका शीर्ष तहका नेताहरु सहितको सामूहिक छलफल पनि भएको छ, प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीबीच पनि छलफल भएको छ।
सरकारका प्रवक्ता ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले संसद् खुलाउने र एमसीसी पारित गर्ने विषयमा नै छलफल भएको बताएका छन्। तर, बैठकमा सहभागी अन्य नेताका अनुसार त्यो भेट त्यतिमा मात्रै सीमित छैन। दुई पार्टीबीचको दीर्घकालीन सहकार्यको सम्भावना र त्यसको आधारको खोजीमा केन्द्रित थियो।
‘एमसीसीको विषयमा कांग्रेस र एमालेबीच साझा धारणा छ। तर एक ठाउँमा उभिने अवस्था नबन्दा यो खेल नै फोहोरी बन्यो। एमसीसीमा दुवै पार्टीको दृष्टिकोण एउटै भएकाले एउटै ठाउँमा उभिनुपर्छ’, बैठकमा सहभागी एक नेताले भने, ‘जसरी संविधान निर्माणको बेलामा कांग्रेस र एमाले एक ठाउँमा उभिएका कारण देशले निकास पायो। अहिले पनि एक ठाउँमा उभिनुपर्छ। यही विषयमा आज छलफल भयो।‘
दोस्रो संविधान सभाको निर्वाचनपछि कांग्रेस र एमालेले मिलेर संयुक्त सरकार बनाएका थिए। त्यो सहकार्य संविधान जारी हुनेबेलासम्म कायम रहेको थियो।
अहिले पनि दुई पार्टीबीच सोही खालको सहकार्यको खोजी भइरहेको छ। तर दुवै पार्टीले तत्काललाई राखेको केही सर्तका कारण बिहीबारको दुवै छलफल निष्कर्षमा पुग्न सकेन। यस्तो विषयमा एकै भेट वा बैठकले निष्कर्ष ननिस्किनु स्वभाविक भएको नेताहरुको भनाइ छ।
कांग्रेसले तत्काललाई सदनमा जारी अवरोध अन्त्य गर्न र एमसीसीको पक्षमा उभिन एमालेलाई प्रस्ताव गरेको छ। १६ गतेअघि नै सम्पन्न गर्नुपर्ने यो कामले निष्कर्ष पाइसकेपछि एमालेको बाँकी सरोकारमा छलफल गर्ने प्रयत्न कांग्रेसको छ।
जसलाई एमाले सचिव योगेश भट्टराईले ‘ब्ल्यांक चेक’ भन्ने गरेका छन्। ‘प्रधानमन्त्री शेरबहादुरजीले एमालेसँग ब्ल्यांक चेक माग्नुभएको छ। एमालेले दिँदैन’, बिहीबार प्रतिनिधि सभा भवनमा पत्रकारहरुलाई भट्टराईले भनेका थिए।
एमालेले कांग्रेसलाई गठबन्धनभित्रैबाट परेको अप्ठ्यारोप्रति सहानुभूति राख्ने गरेको छ। तर, आफूले भदौदेखि जारी राखेको संसद् अवरोधलाई प्रतिष्ठाको विषय पनि बनाएको छ।
संसद् अवरोध अन्त्य गर्न र एमसीसीको पक्षमा उभिनका लागि आफ्नो ‘फेस सेभिङ’को भरपर्दो आधार उसले खोजिरहेको छ। त्यसैले उसका मुख्य दुई सर्त छन्।
पहिलो, नेकपा एकीकृत समाजवादीका १४ सांसदहरु, जसलाई आफूहरुले कारबाही गरेपछि पनि सभामुखको सहयोगका कारण पार्टी विभाजन सम्भव भएको एमालेको बुझाइ छ, उनीहरुको निष्कासन।
दोस्रो, एमाले विभाजनमा सहयोग बनेको भन्दै आफूले आरोपित गरिरहेको सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटाको बहिर्गमन।
एमसीसी पारित गर्ने सर्तमा कांग्रेस जस्तोसुकै माग पूरा गराउन पनि तयार छ। तर एमालेले उठाएका दुवै विषय प्राविधिक परेका छन्। १४ जना सांसदको विषयमा एमालेले सर्वोच्चमा मुद्दा हालेको छ। दोस्रो, सभामुख सापकोटालाई पदमुक्त गराउने आवश्यक संख्या कांग्रेस र एमालेसँग मात्रै छैन। सापकोटा विरुद्धको प्रस्ताव तत्कालै अघि बढाउँदा एमसीसी झनै गिजोलिने कांग्रेसको बुझाइ छ।
‘बिहीबारको संवादको निष्कर्ष भनेको अब कांग्रेस र एमाले सँगै हिँड्नुपर्छ भन्ने नै हो। तर त्यो यात्रा कसरी सुरु गर्ने भन्ने प्राविधिक विषयमा रोकिएका छन्’, कांग्रेसका एक नेता भन्छन्।
दुई पार्टीबीच सहकार्य हुनुअघिको पहिलो सर्त हो, अहिलेको सत्ता गठबन्धनको विभाजन। यो प्रयत्न एमालेले महिनौँअघिदेखि गर्दै आएको थियो।
बिहीबार बिहानदेखि त्यो गठबन्धन लगभग विभाजन भइसकेको छ। औपचारिक रुपमा घोषणा नभएको मात्रै हो। बिहीबार दिउँसोको कांग्रेस-एमाले भेटपछि कांग्रेस महामन्त्री गगन थापाले भनेका थिए, ‘एमसीसीमा गठबन्धनको दलहरु एक ठाउँमा उभिन नसक्ने भनिसकेपछि बाँकी रहेको विषयमा उभिन्छौँ, यो विषयलाई हामी अहिले अनदेखा गरेर जाऔँ भन्ने अवस्था त रहँदैरहँदैन। यो गठबन्धन अगाडि जाने कुरामा समस्या आयो अब। आइ नै सक्यो। धरापमा परिसक्यो।‘
गठबन्धनकै नेता झलनाथ खनालले पनि गठबन्धनप्रति खासै मोह व्यक्त गरेनन्। बिहीबार संसद् भवन परिसरमा पत्रकारहरुसँग कुरा गर्दै उनले भनेका थिए, ‘गठबन्धन भनेको कुरा बन्छन्, बिग्रन्छन्, फेरि बन्छन्, फेरि बिग्रन्छन्। ऐतिहासिक प्रकियामा यी सब अस्थायी घटनाक्रम हुन्। यो देश, जनता र राष्ट्रको हितलाई कहिल्यै छोडिँदैन। त्यसमा दृढतापूर्वक हामी अगाडि बढ्छौँ।‘
कांग्रेस र एमाले दुवै माओवादी केन्द्रको व्यवहारका कारण पनि दिक्क भएका छन्। माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको दोहोरो तेहेरो व्यवहारले किचलो बढ्ने गरेको निष्कर्षमा दुवै छन्।
ओली र प्रचण्डबीच त नेकपाको अन्तिम कालखण्डमै सम्बन्ध तिक्ततापूर्ण बनेको थियो। उनीहरुबीच वामगठबन्धन बन्नुअघि पनि राम्रो सम्बन्ध थिएन। एमसीसीका सन्दर्भमा प्रचण्डको भूमिकालाई लिएर देउवा पनि दिक्क छन्।
कांग्रेसका एक नेताको शब्दमा भन्दा, दुवै पार्टीहरु माओवादीसँग आजित भएका कारण कांग्रेस र एमाले सँगै हिँड्नुपर्छ भन्नेमा छन्।
तत्कालका लागि एमसीसी पारित गर्न एमालेको सहयोग लिने प्रयासमा कांग्रेस छ। त्यसपछि देउवा नेतृत्वको सरकारको निरन्तरताको विश्वास पनि खोजिरहेको छ। बाँकी विषयमा भने एमालेसँग जुनसुकै खालको सहकार्य गर्न ऊ तयार देखिएको छ।
सत्ता गठबन्धन टुटेमा प्रधानमन्त्री देउवाले तीस दिनभित्रमा विश्वासको मत लिनुपर्छ। त्यतिबेला एमालेले सघाउने र निकट समयमा निर्वाचनमा होमिने विषयमा एमालेले रुचि देखाएको छ।
संघीय सरकारमा आफू सहभागी नहुने तर केही प्रदेश सरकारहरु (विशेषगरी एकीकृत समाजवादी नेतृत्वको) नेतृत्व आफूले लिने तथा संघीय सरकारका केही नियुक्तिहरुमा आफ्नो भागबण्डा रहनुपर्ने जस्ता विषयमा पनि एमालेको रुचि रहेको नेताहरुको भनाइ छ।
दुई पार्टीबीच शुक्रबार पनि छलफल हुने बताइएको छ। तर, त्यसको समय र स्थान टुंगो लागेको छैन। यही छलफलले दुई पार्टीबीच ठोस सहमति बन्ने सम्भावना कम रहेको भए पनि छलफल भने थप सकारात्मक हुने दुवै पार्टीको विश्वास छ। ‘शुक्रबारको प्रतिनिधि सभाको बैठकअघि नै नयाँ कुरा त नआउला। तर कुराकानीचाहिँ अगाडि बढ्छ अब’, एक नेताको बुझाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
-1700407943.jpg)
