• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
बैंक/बिमा/सेयर

के सहज हुँदैछ तरलता? बैंकिङ क्षेत्रमा देखिन थाल्यो नियामकको पहलको असर

64x64
सुमित्रा कार्की बुधबार, पुस २१, २०७८  ०९:२६
1140x725

काठमाडौं- केही महिनायता बैंकिङ क्षेत्र तरलता अभावको संकटमा फसेको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुमा निक्षेप (बचत) संकलनमा भारी गिरावट आउँदा मागअनुसार कर्जा प्रवाह गर्न सकेका छैनन्।

विगत दुई वर्षदेखि विश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना महामारीका कारण थलिएको अर्थतन्त्र अहिले पुनःउत्थान हुने क्रममा रहेको छ। यद्यपि, महामारीको त्रास अहिले पनि हटिसकेको छैन। तर, लामो समयसम्म बन्द रहेका व्यापार व्यवसाय भने विस्तारै सञ्‍चालनमा आउन थालेका छन्। यसले गर्दा बजारमा ठूलो मात्रामा लगानी गइरहेको बैंकहरुले तथ्यांकले बताउँछ।

बजारमा लगानी बढ्दा ग्राहकले मागेजति कर्जा दिन नसक्ने अवस्थामा पुगेको बैंकहरुको भनाइ छ। यही कारण बैंकिङ क्षेत्रमा तरलताको समस्या सिर्जना भएको बताइन्छ। यो समस्याले अहिले बैंकिङ क्षेत्रमात्र नभएर सम्पूर्ण अर्थतन्त्र नै त्राहीमाम छ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थामा देखिएको यो समस्या हटाउन नियामक निकायले विभिन्न खालका मौद्रिक औजारहरुको प्रयोग गर्दै आएको छ। यसका लागि नेपाल राष्ट्र बैंक र अर्थ मन्त्रालयले विभिन्न खालका नीतिगत व्यवस्थाहरु समेत गरेका छन्।

तरलता संकट हटाउने यी प्रयास
राष्ट्र बैंकले कोरोना महामारीले सबैभन्दा धेरै असर गरेको क्षेत्रमा आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा २१२ अर्ब रुपैयाँ पुनर्कर्जा दिने नीति ल्याएको थियो। यस्तो कर्जा आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा १४८ अर्ब रुपैयाँ गएको छ। गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा यस्तो कर्जा १०५ अर्ब रुपैयाँ गएको तथ्यांक छ।

राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षका लागि यस्तो कर्जा १०५ अर्ब रुपैयाँ वितरण गर्ने तयारी गरेको छ। यसले बजार चलायमान बनाउन सहयोग पुग्ने राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरु बताउँछन्।

अर्थ मन्त्रालयले स्थानीय तहको कोषमा जाने बजेटको ८० प्रतिशत रकम बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई निक्षेपको रुपमा गणना गर्न दिने निर्णय गर्‍यो। यसअघि यस्तो रकमको ५० प्रतिशतमात्र निक्षेपमा गणना गर्न पाउने व्यवस्था थियो। तरलताको दबाब कम गर्न भन्दै अर्थ मन्त्रालयले उक्त निर्णय गरेको थियो। 

राष्ट्र बैंकले सोमबार परिपत्र जारी गरी अर्थ मन्त्रालयको उक्त निर्णय कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। यसले बजारमा तरलताको समस्या केही हदसम्म कम गर्न मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। 

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

यसैगरी राष्ट्र बैंकले विदेशमा रहेका नेपालीले नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा रेमिट्यान्सका रुपमा पठाएको रकम बचत गरेमा उक्त बचतमा अन्य निक्षेपको भन्दा थप एक प्रतिशत ब्याज दिने व्यवस्था गरेको छ। यसले हुण्डीलगायत गैरकानुनी बाटोबाट आउने रकम पनि बैंकिङ च्यानलमा आउने आकलन गरिएको छ। विदेशबाट रेमिट्यान्स पठाउनेहरुले नेपालको बैंक तथा वित्तीय संस्थामा बचतका रुपमा पठाउँछन्। त्यो रकममा पहिले पाइरहेको ब्याजमा थप एक प्रतिशत ब्याज दिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको हो।

यसैगरी हालसम्म देखिएको तरलताको समस्या समाधान गर्न २५०० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी स्थायी तरलता उपलब्ध गराएको राष्ट्र बैंकका एक अधिकारी बताउँछन्। उनका अनुसार राष्ट्र बैंकले 'ओभर नाइट रिपो'मार्फत् १०० अर्ब रुपैयाँ बराबरको लगानी बजारमा पठाएको छ। राष्ट्र बैंकको यो प्रयासपछि पनि बैंकहरुको सीडी रेसियो अहिलेसम्म समायोजन हुने आधारमा आएको छैन।

पछिल्लो समय बैंकहरुको तथ्यांक हेर्ने हो भने बैंक तथा वित्तीय संस्थाको लगानीयोग्य रकमको ९९ प्रतिशत बजारमा गएको छ। जसकारण राष्ट्र बैंकले मौद्रिक औजारमार्फत् चलायमान बनाउने प्रयास गरे पनि बजारमा पैसाको अभाव उस्तै रहेको राष्ट्र बैंकका ती अधिकारी बताउँछन्। 

राष्ट्र बैंकले बजारमा देखिएको तरलता अभावलाई सहजीकरण गर्न बैंकहरुलाई विदेशबाट ऋण ल्याउन र ऋणपत्र निष्कासन गर्न पाउने व्यवस्था गरिदिएको छ। अहिलेको तथ्यांक हेर्दा १० वटा वाणिज्य बैंकले यस्तो ऋण ल्याउन सफल भएका छन्। अन्य बैंकले पनि यसरी ऋण ल्याए भने यसले दुई कुरामा मद्दत पुग्ने ती अधिकारी बताउँछन्। उनी भन्छन्, ‘बैंकहरुले यसरी ऋण ल्याउँदा यउटा मुलुकको विदेशी विनिमय सञ्चिति तत्कालका लागि मजबुत बन्छ। अर्को, बैंकको लेनदेन गर्ने स्रोत बढ्छ। राष्ट्र बैंकले बैंकहरुले ल्याएको ऋण सापटीलाई वित्तीय स्रोतको रुपमा गणना गर्न पाउने भनेको छ। यसले गर्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सीडी रेसियो सहज हुने देखिन्छ।’

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

अर्थ मन्त्रालयले पनि बजारमा देखिएको तरलताको समस्या समाधान गर्न विकास खर्च बढाउन जोड दिँदै आएको छ। अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले विकासे मन्त्रालयहरुलाई पुस मसान्तभित्र ३० प्रतिशत विकास बजेट खर्च गरिसक्न निर्देशन दिएका छन्। ती मन्त्रालयहरुले उक्त निर्देशनबमोजिम खर्च गरे बजारमा केही पैसा आउने अनुमान छ।

अर्कोतर्फ राष्ट्र बैंकले आयातमा कडाइ गर्ने नीति लिएको छ। केही वस्तुको आयातमा सतप्रतिशतसम्म मार्जिन राख्नुपर्ने व्यवस्थाले पनि आयातलाई केही घटाएको छ। यसले गर्दा आयातका लागि बाहिरिने रकम केही कम भएको छ। आयातमा जाने पैसा केही रोकिँदा केही समययता बैंकहरुको कर्जा लगानी कम भएको छ।

बैंकिङ क्षेत्रमा तरलताको अवस्था 
पुस १९ गतेसम्मको तथ्यांक हेर्दा बैंकहरुले कर्जा लगानी र निक्षेप संकलनको अन्तरलाई मिलाउँदै लगेका छन्। पुस १९ गतेसम्ममा बैंकहरुले १५ अर्ब रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेका छन् भने यस अवधिसम्म निक्षेप संकलन पनि १२ अर्ब रुपैयाँले बढाउन सफल भएका छन्। यसले बैंकहरुको सीडी रेसियो विस्तारै राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमाभित्र आउने आकलन गर्न सकिन्छ।

केही दिनयता बैंकहरुमा तरलता सहज हुँदै जानुमा केन्द्रीय बैंकले पठाएको पुनर्कर्जाको रकमलाई निक्षेपमा गणना गर्न पाउने व्यवस्थाले मुख्य भूमिका खेलेको राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरु बताउँछन्। केन्द्रीय बैंकले ५२ अर्ब रुपैयाँको पुनर्कर्जा बैंकहरुमा पठाएपछि उक्त रकमलाई बैंकहरुले सीडी रेसियोमा गणना गर्न पाउँछन्। यसले गर्दा पछिल्लो समय सीडी रेसियो घट्दै गएको छ। राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार अहिले समग्र बैंकिङ क्षेत्रको सीडी रेसियो ९०.७६ प्रतिशत रहेको छ।

प्रकाशित मिति: बुधबार, पुस २१, २०७८  ०९:२६

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
सुमित्रा कार्की
लेखकबाट थप
निर्वाचन खर्चमा अपारदर्शिता : मनपरी खर्च हुन्छ, नियमन हुँदैन
३५ वर्ष बैंकिङ क्षेत्रमा बिताएका पर्शुराम
जनार्दन अर्थमन्त्री हुँदा एक वर्षदेखि नभएको कर्जा मार्गदर्शनको संशोधन विष्णु पौडेल आएलगत्तै कसरी भयो सम्भव?
सम्बन्धित सामग्री
राष्ट्र बैंकलेे ताेक्याे आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर बैंकका अनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १५० रुपैयाँ ४९ पैसा र बिक्रीदर १५१ रुपैयाँ ०९ पैसा रहेको छ । आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
सुनको मूल्य तोलामा १२ हजार ६ सयले घट्यो चाँदीको वायदा मूल्य ३.७२ प्रतिशत घटेर प्रतिऔंस ५०.०६५ अमेरिकी डलरमा कारोबार बन्द भएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आएको गिरावटले ने... शुक्रबार, कात्तिक २७, २०८३
विदेशी रकमको विनिमय दर घट्यो कि बढ्यो ? भारतीय रुपैयाँ एक सयको खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकेको छ । शुक्रबार, कात्तिक २७, २०८३
ताजा समाचारसबै
च्यासलमा एमाले स्थायी कमिटी बैठक जारी मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सामाजिक सञ्जालमा भ्रामक सूचना फैलाएको आरोपमा दुई जना पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
रोजगारीको बहानामा विदेश लगेर साइबर ठगीमा लगाउनेलाई मानव तस्कर मान्नुपर्छ : सांसद खनाल मंगलबार, मंसिर १, २०८३
उपत्यकाका २१ स्थानीय तहमा आजदेखि मासु जाँच ऐन लागू, जथाभाबी पशु वध गर्न नपाइने मंगलबार, मंसिर १, २०८३
आईजीपीबाट हटाइएका दानबहादुर कार्कीको रिटमाथि आज सुनुवाइ भएन मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
नवलपरासीमा यात्रुवाहक बस दुर्घटना, २५ जना घाइते सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्