काठमाडौं- तीन दिनपछि चितवनमा सुरु हुन लागेको १०औं राष्ट्रिय महाधिवेशनको चटारोमा रहेको नेकपा (एमाले)का लगभग सबैजसो नेता अहिलेसम्म काठमाडौंमै छन्। यसपालि ‘एकता महाधिवेशन’को सन्देश दिन सकेसम्म सहमतिमै नेतृत्व (अध्यक्षसहितका पदाधिकारी) चयन गर्ने जोडबल भइरहेकाले त्यो ‘सहमतिको खाका’भित्र पर्न हरेकले लागे-पुगेसम्मको प्रयत्न गरिरहेका छन्।
पछिल्ला दुई दिनयता यसकै निम्ति छलफल तीव्र पारेका एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले मङ्गलबार दिउँसो मूलधारका सञ्चारमाध्यमका सम्पादकहरुलाई अन्तरक्रियाका लागि बोलाए।
चितवन झर्नुअघि एमालेले मङ्गलबारका लागि स्थायी कमिटी बैठक डाकेको थियो। बीचमा बैठक स्थगन गरेर सम्पादकहरुसँग अन्तरक्रिया गर्न आएका ओली अन्तरक्रिया सकेर फेरि बैठकमै फर्के। अन्तरक्रियामा ओलीलाई सोधिएको एउटा प्रश्न थियो- ‘सबै पार्टीका नेतालाई महाधिवेशन उद्घाटन समारोहामा निम्तो गर्दा माधव नेपाललाई बोलाउनुभएन, किन?’
तत्कालीन नेकपा हुँदै सुरु भएको र सर्वोच्च अदालतको फैसलाबाट एमाले ब्युँतिएपछि चुलिएको अन्तरसंघर्ष उत्कर्षमा पुगेर एमाले विभाजन भएपछि माधवकुमार नेपाल, झलनाथ खनाललगायत नेताहरुले अलग्गै पार्टी गठन गरेका छन्। नेपालको नेतृत्वमा गठन भएको नेकपा (एकीकृत समाजवादी)लाई एमालेले ‘अवैध’ करार गर्दै आएको छ। ओलीले मङ्गलबार यो प्रश्नको जवाफ दिनेक्रममा त्यही कुरा दोहोर्याए। उनले भने, ‘त्यो पार्टी नै अवैध हो, हामीले त्यसलाई वैध मानेकै छैनौं। हामीले पार्टीबाहेक अरु व्यक्ति बोलाएकै छैनौं। व्यक्तिलाई बोलाएको भनेको पत्रकार कलाकारहरुलाई मात्र हो, तपाईंहरु आउनुस्, निम्तो छ है!’
अन्तरक्रियामा ओलीलाई यसैसँग जोडिएको अर्को प्रश्न पनि सोधिएको थियो- ‘माधव नेपालविनाको महाधिवेशन गर्दै हुनुहुन्छ, केही खल्लो लागेको छैन?’
ओलीले यो प्रश्नको उत्तर दिन भने ‘अनिच्छा’ प्रकट गरे। प्रश्नकर्ताले फेरि दोहोर्याएर सोधेपछि उनले भने, ‘केही कुरा मैले अघि नै भनिसकेँ, मलाई यो प्रश्नमा योभन्दा धेरै भनिरहनुपर्छ जस्तो लाग्दैन।’
हुन पनि एमालेले पहिलोपटक यस्तो महाधिवेशन गर्दै छ, जहाँ माधवकुमार नेपाल हुने छैनन्। तत्कालीन माले र मार्क्सवादीको एकीकरणबाट एमाले गठन भएयता एमालेले पाँचवटा महाधिवेशन गर्यो। ती पाँचवटै महाधिवेशनमा नेपाल निर्णायक भूमिकामा थिए। पाँचौं महाधिवेशनमा उनी अध्यक्ष मण्डलको अध्यक्ष थिए। लगत्तै पार्टी महासचिव मदन भण्डारीको दासढुंगा घटनामा निधन भएपछि महासचिवको जिम्मेवारी सम्हालेका नेपाल छैटौं महाधिवेशनबाट एमालेको प्रमुख कार्यकारी पद महासचिवमा निर्वाचित भए। सातौं महाधिवेशनबाट पनि उनी महासचिवमै निर्वाचित भए। आठौं महाधिवेशनमा निर्णायक ‘पोजिसन’मा रहे पनि नेतृत्वको दौडबाट बाहिर परेका उनी नवौं महाधिवेशनमा एमाले अध्यक्षको प्रत्यासी बने र थोरै मतान्तरले ओलीलाई नेतृत्व सुम्पिए।
नवौं महाधिवेशनदेखि नै ओली-नेपाल सम्बन्धमा दरार आउन थालेको थियो जसले नेपाललाई आफ्नो राजनीतिक जीवनकै उत्तरार्द्धमा आएर एमालेबाट अलग हुने बाटोमा पुर्यायो। अनि एमालेलाई माधव नेपालविनाको महाधिवेशन गर्ने अवस्थामा। अहिले एमाले पंक्तिमा पनि यो प्रश्न जबर्जस्त छ- पहिलोपटक माधव नेपालविना हुने एमालेको महाधिवेशन कस्तो होला? केही दिनअघि नेपाल लाइभसँगको अन्तर्वार्तामा यही प्रश्नको उत्तर दिनेक्रममा एमाले उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्यले भनेकी थिइन्, ‘वास्तवमा हामीले भन्दा पनि यो विषय उहाँहरुले सोच्नुपर्ने थियो। लामो समयदेखि ठक्कर र हण्डर खाँदै, माले हुँदै एमालेको अवस्थामा आइपुग्नुभएको हो। उहाँहरुले यो पार्टी बनाउन ठूलो दुःख गर्नुभएको छ, त्याग गर्नुभएको छ। अहिले फुट्ने बेला त थिएन नि।’
नवौं महाधिवेशनभन्दा अगाडि एमालेमा ओली र नेपालको अलग्गै गुट थिएन। त्यो संयुक्त गुट थियो जो माधव-केपी गुट भनेर चिनिन्थ्यो। अहिले ओली-नेपाल सम्बन्ध जति तिक्ततापूर्ण बनेको छ, कुनैबेला यो ठाउँमा भावनात्मक जस्तै सम्बन्ध थियो। सम्भवतः त्यहीकारण पनि १०औं महाधिवेशनको मुखैमा उनले ‘माधव नेपालविनाको महाधिवेशन खल्लो हुने’ प्रश्नमा प्रवेश गर्न चाहेनन्।
‘ल्याङ्ल्याङ अब सकियो’
तर, अर्को फरक प्रसङ्गमा भने ओलीले आफ्नै पार्टीका पूर्वनेता नेपालको नाम नलिएरै उनको आलोचना गरे र आफूले नेपालका गतिविधि र व्यवहारबाट छुट्कारा पाएको टिप्पणी गरे।
‘तपाईंहरुलाई थाहा छ होला, हाम्रो पार्टीमा एकताका ल्याङ्ल्याङ् भन्ने शब्द खुबै प्रचलित थियो,’ ओलीले सम्पादकहरुमाझ भने, ‘अब त्यो ल्याङ्ल्याङ् सकिएको छ।’
ओलीको सन्देश : सहमति होइन, निर्वाचित हुने तयारी गर्नू
एमालेको अबको नेतृत्व (अध्यक्ष)मा ‘निर्विकल्प’ व्यक्तिका रुपमा उभ्याइएका ओलीले मङ्गलबार सम्पादकहरुसँगको अन्तरक्रियामार्फत् पार्टी पंक्तिका लागि केही अर्थपूर्ण सन्देशसमेत प्रवाह गरेका छन्। सकेसम्म सर्वसम्मत रुपमा नेतृत्व चयनमा जोडबल गरिरहेको एमालेमा ओलीको जोडचाहिँ सर्वसम्मत गराउनेमा होला कि प्रतिस्पर्धा भन्ने प्रश्नमा उनले ‘कसैलाई पनि अवसरबाट वञ्चित नगरिने’ बताए।
‘अहिलेको व्यवस्थापन भनेको चुनाव लडेर जित्ने। जुन पदमा भोट ल्याएर जित्छ, त्यही हो व्यवस्थापन। भोट ल्याएर जितेन भने नो व्यवस्थापन,’ उनले भने, ‘यसको पक्षबाट यति जना भनेर सचिवालय बन्दैन। स्थायी कमिटी र केन्द्रीय कमिटी पनि बन्दैन। यसको पक्षबाट यति जना र उसको पक्षबाट यति जना भयो भने सधैं पक्ष भइरहने भयो नि त। पार्टी त कहिले पनि एकजुट नहुने भयो। कार्यकर्ता र जनताको चाहना त्यो होइन।’
ओलीले आफूले सहमतिका लागि आग्रह गर्दा पनि दबाब दिएको अर्थ लाग्ने भएकाले आग्रह पनि नगर्ने प्रस्ट पारे।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764947412.jpg)
-1764146706.png)
