राजविराज– लैंगिक हिंसा तथा विभेदबाट किशोरीहरूलाई जोगाउन प्रदेश–२ सरकारले सुरु गरेको आत्मरक्षा तालिम सप्तरीमा पनि सुरु भएको छ। तर, तालिममा उत्साहजनक सहभागिता देखिएको छैन।
सप्तरीका ८ वटा सामुदायिक विद्यालयमा सुरु गर्ने भनिएको आत्मरक्षा तालिम राजविराजको पवि (पब्लिक विन्देश्वरी) माविसहित २ विद्यालयमा सञ्चालनमा छ।
राजविराजकै एक विद्यालयले तालिम अस्वीकार गरेको र अन्य ५ विद्यालयमा तालिम सञ्चालनको तयारी भइरहेको जनाइएको छ।
सप्तरीमा देखिएन उत्साह
हरेक विद्यालयवाट सय जना छात्रा सहभागी गराउने भनिएको तालिममा उत्साह जनक सहभागिता देखिएको छैन। तालिम सञ्चालन भइरहेका विद्यालयमा पनि मुस्किलले २५/३० जना छात्रा सहभागी छन्।
वर्षातको समय, रोपाइमाँ वेला तथा किशोरीहरूका लागि एक जोर जुत्ता र कपडाको व्यवस्था नगरिएका कारण उत्साहपूर्ण सहभागिता नदेखिएको अभिभावकहरू बताउँछन्।
प्रभावकारीतामा प्रश्न
पवि माविका प्रधानाध्यापक अरुण कुमार झाले तालिमको प्रभावकारीतामाथि नै प्रश्न उठाए। आत्मरक्षा तालिम बालुवामा पानी हालेझैं भएको उनको टिप्पणी छ। ‘१५ दिनको तालिममा के सिकाउने र कुन सुत्रले किशोरीको आत्मबल बढाउने?’ उनले भने, ‘यो सबै बालुवामा पानी खन्याए सरह हो।’
तालिमको समयावधि कम्तिमा एक महिना वा सो भन्दा बढी हुनुपर्ने उनको सुझाव छ।
यस विषयमा आफूले सम्बन्धित निकायमा कुरा राख्दा समेत खासै सुनुवाइ नभएको उनले गुनासो गरे। ‘गैरसरकारी संस्थालाई तालिमको जिम्मा दिइएको रहेछ, प्रशिक्षक मार्फत मैले सम्पर्क गरें,’ उनले थपे, ‘४/५ दिन अघि नै भेट्न आउँछु भनेका मान्छे अहिलेसम्म आएका छैनन्।’
समन्वय अभाव
समाजिक विकास मन्त्रालयले तालिम सञ्चालनको जिम्मा जनविकास श्रोत केन्द्र नामक गैरसरकारी संस्थालाई दिएको छ। तालिमका लागि कुल एक करोड छुट्याइएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
संस्थाले हालसम्म कुनै पनि सरोकारवाला निकायसँग सम्पर्क र समन्वय गर्न सकेको छैन।
सम्बन्धित नगर/गाउँपालिका, शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईका प्रमुख फणीन्द्र केसी, गैरसरकारी संस्था महासंघ सप्तरीका अध्यक्ष शम्भुनन्द चौधरी, जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका डिएसपी भावेश रिमाल तथा सिडिओ सुरेन्द्र पौडेलले आफूहरूलाई तालिमको विषयमा जानकारी नभएको बताए।
शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई सप्तरीका प्रमुख केसीले भने, ‘तालिम सञ्चालन हुँदैछ अरे भन्ने सुनेको छु, त्यसबाहेक अन्य जानकारी छैन।’
प्रदेश २ सरकारका आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री ज्ञानेन्द्रकुमार यादवले असार ११ गते जनकपुरबाट तालिमको उद्घाटन गरेका थिए। तालिमका लागि सामाजिक विकास मन्त्रालयले कुल एक करोड बजेट छुट्याएको छ।
आठ वटै जिल्लाका ६४ सामुदायिक विद्यालयका ६ हजार ४ सय किशोरीहरूको तालिममा सहभागिता रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री ज्ञानेन्द्रकुमार यादव र सामाजिक विकास मन्त्री नवलकिशोर साहले लैंगिक हिंसाका कारण किशोरी अध्ययनलाई निरन्तरता दिन नसकिरहेको बताउँदै प्रदेशका किशोरीलाई शारीरिक तथा मानसिक रूपले सक्षम बनाउन आत्मरक्षा तालिम सञ्चालन गरिएको बताए।
तालिमले उनीहरूलाई आत्मरक्षा गर्न सिप सिकाउनुका साथै आत्मबल पनि बढाउने उनीहरूको भनाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
-1791562069.png)
