सर्लाही– प्रदेश–२ मा हुन गइरहेको स्थानीय तहको तेस्रो चरणको निर्वाचनमा प्रमुख राजनीतिक दलहरुले आर्थिक स्रोत दह्रो भएका व्यक्तिलाई उम्मेदवार बनाएका छन् । असोज २ मा हुने निर्वाचनमा दलमा लामो समय योगदान गरेका प्रतिबद्ध कार्यकर्ताभन्दा पनि शीर्ष नेताका सन्तान र खर्च गर्नसक्ने उम्मेदवार छनोटमा परेका छन्।
सप्तरीको सदरमुकाम राजविराज नगरपालिकामा कांग्रेसले ध्रुवदेव, एमालेले सुखराम यादव, माओवादी केन्द्रले अनिस अन्सारी, राजपाले शम्भु यादव, संघीय समाजवादी फोरमले भीमराज यादव र फोरम लोकतान्त्रिकले शैलेस चौधरीलाई उम्मेदवार बनाएको छ। कांग्रेसका देव सेभ द सप्तरी नामको गैरसरकारी संस्था (एनजिओ) मार्फत करोडौंको परियोजना सञ्चालन गरिरहेका छन्। उनी पार्टीका पुराना नेता शम्भुलाल देव र मोहमद इर्साद अन्सारीलाई पाखा लगाएर टिकट हात पार्न सफल भएका हुन्।
एमालेका यादव ग्लोबल बहुमुखी सहकारी संस्थाका सञ्चालक हुन्। माओवादीका अन्सारी सद्भावनाका संस्थापक महासचिव हुन्। उनी मन्त्रीसमेत बनिसकेका छन्। राजपाका यादवचाहिँ ठेकदार हुन्, उनको राजविराजमा मोटरसाइकलको सोरुम पनि छ। संघीय समाजवादी फोरमका यादवको इँट्टाभट्टा छ, उनी बस व्यवसायी पनि हुन्। सदभावना, एमाले हुँदै फोरम लोकतान्त्रिकमा आएका चौधरी पूर्वमेयर हुन्।
यता सिरहामा पनि अवस्था उस्तै छ। कांग्रेसका मेयर उम्मेदवार डा सुवासचन्द्र यादव कांग्रेस कोषाध्यक्ष तथा पूर्वमन्त्री सितादेवी यादवका छोरा हुन् । एमालेका डा नवीनकुमार यादव पूर्वसांसद हेमनारायण यादवका छोरा हुन् । माओवादी केन्द्रका महेश यादव जमिनदार हुन् भने संघीय समाजवादी फोरमका उम्मेदवार अषेश्वर यादव बस व्यवसायी हुन् । अषेश्वर शाहीकालमा राप्रपाबाट मेयर भइसकेका व्यक्ति हुन्। उनका पिता ठकहर पटक–पटक प्रधानपञ्च रहिसकेका छन् । नयाँशक्तिले पनि डा दिलिप सदायलाई मेयर उम्मेदवार बनाएको छ ।
‘राजनीतिमा धन र वंशवाद हावी भयो । यसले राम्रो गर्दैन । सिरहा मेयरमा धेरैजसो चिकित्सक उठेका छन् । समाज सेवा नै गर्ने हो भने चिकित्सकहरुसँग अरु धेरै विकल्प हुन्छन्,’ सूर्यनारायण सत्यनारायण बहुमुखी क्याम्पसका प्रिन्सिपल सुरेन्द्र यादव भन्छन्, ‘ढेवा र पारिवारिक टेवा हाबी भएपछि संगठन निर्माणमा योगदान दिएका राजनीतिक कार्यकर्ता पाखा लगाइएको छ । राजनीति धनीहरुको कब्जामा गएको छ।’
जनकपुर उपमहानगरपालिकाका कांग्रेस उम्मेदवार मनोज शाह पनि जमिनदार हुन् । एमालेका लक्ष्मीनारायण भगतले चुनाव लड्नकै लागि यही भदौमा कृषि विकास बैंकको जागिर छाडेका हुन्, उनी पैसा ब्याजमा लगाउने खेलो पनि गर्छन्। संघीय समाजवादीका विष्णुदेव हार्डवेयर व्यवसायी हुन्।
जनकपुरमा प्राध्यापन गरिरहेका डा सुरेन्द्र लाभ अब गरिबहरु उम्मेदवार नै बन्न नसक्ने बताउँछन् । ‘हरेक निर्वाचनमा आचारसंहिता बनाइएको हुन्छ । तर निर्वाचन आयोगले त्यसको अनुगमन नै गर्न सकेको छैन । आयोग मृतप्रायः अवस्थामा भएकाले यहाँ उम्मेदवारहरुले पैसाको खोलो बगाएका छन् । मेयरका उम्मेदवारले करोडभन्दा माथि खर्च गरिरहेका छन् । गाउँपालिका प्रमुख बन्नलाई घटीमा ५० लाख चाहिने भएको छ,’ उनले भने।
प्रमुख र उपप्रमुखमध्ये एक महिला उम्मेदवार चाहिने व्यवस्था छ । तर, दलहरुले मेयर र गाउँपालिका प्रमुखमा नगन्य मात्रामा महिला उम्मेदवार उठाएका छन् । ‘उम्मेदवारको छनोट सही देखिएको छैन । पहुँच र प्रभाववालाले प्राथमिकता पाएका छन्,’ सिरहाका पर्यावरण अभियन्ता रामस्वरुप महतो भन्छन्।
सर्लाहीको मलंगवा नगरपालिकाको मेयरका कांग्रेस उम्मेदवार निरसल साह जमिन्दार हुन् । उनको इँट्टाभट्टा पनि छ । एमाले उम्मेदवार देवेन्द्र यादव इन्धन व्यवसायी हुन् । राजपा उम्मेदवार नागेश्वर राय यादव काठ उद्योगी हुन्।
रौतहट नगरपालिकाका मेयरका राजपा उम्मेदवार अजय गुप्ता पनि ठेकदार हुन् । सदरमुकाम गौरमा उनको सिया प्यालेस होटल छ । अघिल्लो संविधानसभामा उनी क्षेत्र–१ मा पूर्वप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका एमाले नेता माधवकुमार नेपालसँग झिनो मतले पराजित भएका थिए। ठेक्कापट्टा, दाल मिल, कपडा व्यापार र एफएमसमेत सञ्चालन गर्दै आएका शम्भु साह मेयरको टिकट दिने पक्कापक्की भएपछि केही अघिमात्रै एमाले प्रवेश गरेका हुन् । संघीय समाजवादी फोरमका उम्मेदवार गौरीशंकर यादव जमिन्दार हुन् । उनी पूर्वमेयरसमेत हुन्।
वीरगञ्ज महानगरमा त प्रायः गाँठिस्टहरु नै मेयरको उम्मेदवार उठेका छन् । एमालेका बसरुद्दिन अन्सारी वीरगञ्ज नेसनल मेडिकल कलेजका संस्थापक हुन्। सम्बन्धन विवादमा परेको काठमाडौं नेसनल मेडिकल कलेज पनि उनकै हो। उनी सम्बन्धन र वीरगन्ज नेसनलमा अन्डरवल्र्ड डन दाउद इब्राहिमको लगानीलाई लिएर विवादित छन्। मेडिकल कलेज खोल्दा कांग्रेस रहेका अन्सारी अघिल्लो संविधानसभामा माओवादीबाट पर्सा–२ मा सांसदको उम्मेदवार बनेका थिए। ठूलो धनराशि खर्चे पनि उनी चौथो भए। मेयरको टिकट दिने सहमतिपछि उनी केहीअघि एमाले प्रवेश गरेका हुन्।
संघीय समाजवादी फोरमका उम्मेदवार विजय सरावगी नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ केन्द्रमा सदस्य र जिल्लामा अध्यक्ष रहिसकेका छन् । उनी पनि मेयरको टिकटकै लागि ५ महिनाअघि फोरम प्रवेश गरेका हुन् । कांग्रेस उम्मेदवार अजय द्विवेद्वी जमिन्दार हुन् । उनी अघिल्लो संविधानसभामा पर्सा–२ मा पराजित भएका थिए। राजपा उम्मेदवार राजमान सिंह ठेकदार हुन्। माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार ३१ वर्षीय रहबर अन्सारी वीरगन्जको गण्डक अस्पतालका निर्देशक हुन्।
नगर मेयरमात्र होइन, उपमेयर, गाउँपालिका प्रमुख–उपप्रमुख र वडाध्यक्षसम्मका उम्मेदवारमा दलहरुले ढेवावाललाई प्राथमिकता दिएका छन्। अनिवार्य प्रतिनिधित्व हुने महिला, दलित, अल्पसंख्यकको मात्र चुनाव खर्चिलो देखिएको छैन।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।