काठमाडौं–
– अर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा २००४ जनाको मृत्यु
– अर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा २००६ जनाको मृत्यु
– अर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा २२५० जनाको मृत्यु
पछिल्लो तीन वर्षमा सडक दुर्घटनाका कारण ज्यान गुमाउनेको तथ्यांक हो यो। प्रहरी प्रधान कार्यालयले उपलब्ध गराएको यो तथ्यांक अनुसार नेपालमा हरेक दिन औसत ६ जनाको सडक दुर्घटनामा मृत्यु हुने गरेको छ।
दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेको तथ्यांक बढ्दै गएपछि प्रहरीले १ साउन ०७२ देखि ३१ असार ०७३ सम्ममा देशभर भएका १० हजार १३ दुर्घटनाको कारणबारे अध्ययन गरेको थियो। अध्ययन अनुसार ती दुर्घटनामा ६ हजार तीन सय ६५ मोटरसाइकल, ४ हजार ५ सय २८ कार/जिप/भ्यान, १ हजार ९ सय ७० बस, १ हजार ९ सय २१ ट्रक/ट्यांकर, ६ सय ९० ट्याक्टर र २ सय टेम्पो दुर्घटनामा परेका थिए।
प्रहरीले हरेक दुर्घटनाको सूक्ष्म अध्ययनका क्रममा अधिकांस दुर्घटना चालककै लापरबाहीका कारण भएको फेला पार्यो। अर्थात् ७० प्रतिशत दुर्घटना चालकको लापरबाहीका कारण भएको प्रहरीको अनुसन्धानले देखाएको छ।
त्यसपछि प्रहरीले केही समय चालकलाई लक्षित सचेतना कक्षा, राजमार्गमा लामो दूरीका चालकलाई आराम, दुई जना चालकको अनिवार्य व्यवस्था जस्ता कार्यक्रम चलायो । तर, केही समयपछि ती कार्यक्रम रोकिए।
पछिल्ला दिनमा बढेको दुर्घटनाका अधिकांस कारण पनि चालककै लापरबाही भएको प्रहरीको विश्लेषण छ। प्रहरी प्रवक्ता मनोज नेउपानेका अनुसार विगतमा झैँ अहिले पनि करिब ७० प्रतिशत दुर्घटना चालककै लापरबाहीका कारण हुने गरेको छ।
गत आर्थिक वर्षका १० हजार १३ दुर्घटनामध्ये ७ हजार ४ सय ३२ घटना चालकको लापरबाहीले भएको प्रहरीले जनाएको छ। १ हजार २ सय ७३ तीव्र गति, ३ सय २१ मादक पदार्थ सेवन, ३ सय ८१ यात्रुको गल्ती, २ सय २६ ओभरटेक, २ सय ४५ यान्त्रिक गडबडी, ५३ ओभरलोड, ३४ सडकको अवस्था, ३४ चौपाया र १४ दुर्घटना मौसमको कारण देखाइएको छ।
ट्राफिक प्रहरी निर्देशनालयले संकलन गरेको देशभरको दुर्घटनाको तथ्यांक हेर्दा पनि नेपाली सडकमा औसत दैनिक ४१ वटा सडक दुर्घटना हुने गरेको र ती दुर्घटनामा दैनिक ६ जनाले ज्यान गुमाउने गरेको देखिन्छ। गत वर्ष देशभरमा १५ हजार ५ सय सडक दुर्घटना भएकोमा अधिकांश दुर्घटना चालककै लापरबाहीका कारण भएको छ।
निर्देशनालयले दशैंयताको अवधिमा संकलन गरेको दुर्घटनाको विवरणमा पनि करिब ६९ प्रतिशत दुर्घटनामा चालक दोषि पाइएको छ। चालकको लापरबाहीपछि तीव्र गति, यान्त्रिक गडबडी, पैदल यात्री र ओभरटेकका क्रममा बढी दुर्घटना भएका छन्।
दशैंयताको यो अवधिका दुर्घटनामा तीव्र गतिका कारण १ सय ३३, यान्त्रिक समस्याका कारण २२ र बाँकी दुर्घटना पैदल यात्री र ओभरटेकका क्रममा भएको तथ्यांकले देखाएको छ।
प्रवक्ता नेउपानेका अनुसार चालक र व्यवसायी नसुध्रिएसम्म दुर्घटनामा कमी आउन गाह्रो छ। मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाउने, बिग्रिएको गाडीलाई जबरजस्ती हाँक्ने, जिकज्याक गरी चलाउने, अनियन्त्रित ढंगले कुदाउने लगायतका लापरबाही चालकले गर्दै आइरहेको उनी बताउँछन्।
महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाको तथ्यांक अनुसार सार्वजनिक सवारीले ‘जिकज्याक’ चलाउँदा, लेन अनुशासन मिच्दा, तीव्र गतिमा ओभरटेक गर्दा, गलत ओभरटेक र गलत ढंगले मोड्दा, अरू सवारीलाई बाटो नदिँदा र पेलेर चलाउन खोज्दा बढी दुर्घटना भएको छ।
उपत्यकामा भेटिएका यी कारण राजमार्गमा भएका सवारी दुर्घटनासँग पनि मेल खाने प्रवक्ता नेउपानेको भनाइ छ। उनका अनुसार दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि हालसम्म दिइएका सुझाव कार्यान्वयनमा ल्याउन सरकारसँगै चालक र यातायात व्यावसायीले पनि साथ दिने हो भने दुर्घटनाको दर आधाभन्दा बढी घट्नेछ।
यो पनि पढौं
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।