काठमाडौं– दक्षिण एशियामा विकसित हुँदै गएको भूराजनीतिक परिवेशबारे छलफल गर्न नेपाल, चीन र भारतका प्रतिष्ठित विद्वान्, कूटनीतिज्ञ तथा रणनीतिक मामिलाका विज्ञहरू राजधानीमा भेला भएका छन्।
शुक्रबार सुरु भएको ‘बहुध्रुवीय विश्वमा चीन र दक्षिण एशिया’ विषयक दुईदिने अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा भाग लिन उनीहरू राजधानीमा भेला भएका हुन्।
चीनको फुडान विश्वविद्यालयको दक्षिण एशिया अध्ययन केन्द्र र नेपाल इन्स्टिच्युट फर इन्टरनेशनल कोअपरेसन एन्ड इन्गेजमेन्ट (नाइश) को संयुक्त आयोजनामा भएको सम्मेलनमा क्षेत्रीय सहकार्य, त्रिदेशीय सम्पर्क, सुरक्षा तथा बहुध्रुवीय विश्वमा देखा परिरहेका नयाँ चुनौतीबारे शैक्षिक संवाद र नीतिगत छलफललाई प्रवर्द्धन गर्ने विश्वास आयोजकले लिएका छन्।
सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले एशियाको रूपान्तरणले साझा समृद्धिका लागि अभूतपूर्व अवसरहरू सिर्जना गरेको उल्लेख गर्दै दक्षिण एशियामा अपार सम्भावना भए पनि त्यसको आर्थिक क्षमता पूर्ण रूपमा उपयोग हुन नसकेको बताए।
उनले नेपालले भारत र चीन दुवैको निरन्तर विकास र समृद्धिलाई हार्दिक स्वागत गर्ने तथा सार्वभौम समानता, पारस्परिक सम्मान, पारस्परिक लाभ र एकअर्काका वैध हित तथा चासोप्रति संवेदनशीलताको आधारमा दुवै छिमेकीसँगको दीर्घकालीन द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउँदै लैजाने बताए।
नेपालका लागि जनवादी गणतन्त्र चीनका राजदूत डा. झाङ माओमिङले हालका वर्षहरूमा शताब्दीयौँयता नदेखिएका गहिरा परिवर्तनका बीच पुराना र नयाँ विरोधाभासहरू एकअर्कासँग गाँसिएको बताए। उनले विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा द्वन्द्व भइरहेको उल्लेख गर्दै एकपक्षीयता, संरक्षणवाद र प्रभुत्ववादको प्रवृत्ति बढ्दै जाँदा शान्ति र विकास गम्भीर चुनौतीमा परेको जनाए।
‘अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थामाथि अभूतपूर्व क्षति पुगेको छ र विश्व फेरि जंगलको नियमतर्फ फर्किने जोखिममा छ,’ उनले भने। नेपालको रणनीतिक महत्वबारे चर्चा गर्दै उनले चीन र दक्षिण एशियालाई जोड्ने महत्वपूर्ण पुलका रूपमा नेपालले सम्पर्क विस्तार तथा व्यावहारिक सहकार्य प्रवर्द्धन गर्न अपरिहार्य भूमिका निर्वाह गरिरहेको बताए।
चीन नेपालसँग मिलेर दुवै देशका नेताहरूबीच भएका महत्वपूर्ण सहमतिहरू कार्यान्वयन गर्न, उच्च गुणस्तरीय बेल्ट एन्ड रोड सहकार्यलाई अघि बढाउन तथा गरिबी न्यूनीकरण, स्वास्थ्य सेवा र जनस्तरको आदानप्रदानलगायत विभिन्न क्षेत्रमा व्यावहारिक सहकार्य विस्तार गर्न तयार रहेको उनको भनाइ थियो।
एनआईआईसीईकी निर्देशक सुमित्रा कार्कीले परराष्ट्र नीति, रणनीतिक मामिला, आर्थिक कूटनीति, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा क्षेत्रीय सहकार्यका क्षेत्रमा काम गर्ने स्वतन्त्र थिंक ट्याङ्कहरूका लागि नेपाल सरकारले विशेष सहयोग संयन्त्र स्थापना गर्नुपर्ने सुझाव दिइन्।
उनले भारत र चीनमा नेपाल अध्ययन केन्द्र स्थापना तथा प्रवर्द्धन गर्न सरकारसँग आग्रह पनि गरिन्। सम्मेलनमा आठवटा विषयगत सत्र आयोजना हुनेछन्। ती सत्रहरूमा बहुध्रुवीय विश्वमा चीन र दक्षिण एशिया, नेपाल–चीन–भारत त्रिपक्षीय सहकार्य, तीन देशबीचका द्विपक्षीय सम्बन्ध, रणनीतिक प्रतिस्पर्धा तथा सुरक्षा, आर्थिक करिडोर र क्षेत्रीय विकास, सफ्ट पावर (Soft Power) र शैक्षिक कूटनीति तथा नेपालको आन्तरिक राजनीति र परराष्ट्र नीतिलगायतका विषयमा छलफल हुनेछ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
