काठमाडौं– संविधान जारी भएको तेस्रो वर्ष पूरा भएको अवसरमा आज देशभर संविधान दिवस मनाइँदैैछ।
_x000D_
_x000D_
विदेशस्थित नेपाली दूतावास, नियोग तथा वाणिज्य दूतावासमा संविधान दिवस एवं राष्ट्रिय दिवसका अवसरमा विभिन्न कार्यक्रमका साथ असोज २, ३ र ४ गते दीपावली गरेर मनाउने सरकारले जनाएको छ।
_x000D_
_x000D_
नेपालको संविधानको धारा ३३ मा रोजगारीको हक र धारा ३४ मा श्रमको हक प्राथामिकतामा राखिएको छ। तर, सविधानमा उल्लेख भएजस्तो रोजगार र श्रमको हक व्यवस्थापना गर्ने सरकारले सकेको पाइँदैन। यसको उपभोग नेपाली नागरिकले पूर्ण रुपमा गर्न पाएका छैनन्।
_x000D_
_x000D_
संविधान जारी भएको ४ वर्षसम्म युवा र श्रमिकका विषयमा सरकारले खासै प्रभावकारी योजना ल्याउन सकेको छैन। जसका कारण युवाहरु कामको खोजीमा विदेशिने क्रम बढ्दो छ।
_x000D_
_x000D_
संविधान दिवसको अवसरमा वैदेशिक रोजगारीमा कार्यरत नेपालीले पनि काम सकेर दिपावली एकै ठाँउमा भेला भएर मनाउने गरेको बताउँछन्।
_x000D_
_x000D_
लोकतन्त्र र अग्रगामी परिवर्तनका लागि नेपाली युवाले पटक–पटक भएका आन्दोलनमा सहभागिता जनाउँदै आएका छन्। यस्ता आन्दोलनमा युवाको भूमिका महत्वपूर्ण हुने गरेको छ। यो विषयमा राजनीतिक दलका नेताले भाषणमा बताउँदै आएका छन्।
_x000D_
_x000D_
जनयुद्धपछिको जनआन्दोलनबाट विकास र रोजगारका अवसर देशभित्र सिर्जना होलान् भन्ने आशा युवा वर्गामा थियो। तर, त्यस्तो नभएको साउदीमा कार्यरत झापाका लिला गिरी बताउँछन्।
_x000D_
_x000D_
‘रोजगार र श्रम देश विकासका लागि महत्वपूर्ण हुन्छ। यसमा युवाको सहभागिता अनिवार्य हुनुपर्छ। देश विकासका लागि आवश्यक जनशक्ति विदेशमा छ। युवा श्रम जनशक्ति पलायन रोक्न सरकारले कुनै योजना ल्याउएको छैन,’ उनले भने, ‘संविधानले युवालाई खासै परिवर्तनको अनुभुति गराउन सकेको छैन। संविधान आएपछि कामको खोजी विदेश क्रमको अन्त्य हुने आश थियो।’
_x000D_
_x000D_
ऐतिहासिक जनआन्दोलन, सशस्त्र संघर्षमा सहभागी भएका धेरै नेपाली हाल वैदेशिक रोजगारीमा कार्यरत चितवनका गौरव पौडेलले बताएका छन्। उनले भने, ‘देशमा संविधान जारी भएपछि आर्थिक विकाससँगै रोजगारका अवसर प्रशस्त सिर्जना होलान् भने आशा थियो। तर, त्यस्तो भएन। जसका कारण रोजीरोटीका लागि विदेशिनु पर्यो।’ संविधान आए पनि युवालाई समेट्न नसकेको उनको भनाइ छ।
_x000D_
_x000D_
सविधान आए पनि संविधानमा उल्लेख गरेअनुसार काम हुननसक्दा युवा वर्ग कामको खोजीमा विदेशिन बाध्य भएको कोरियामा कार्यरत पाँचथरका प्रेम सिग्देल बताउँछन्।
_x000D_
_x000D_
‘संविधान जारी भएपछि विकाससँगै आर्थिक परिवर्तन हुने युवावर्गको आश थियो। यो विषयमा राजनीतिक दलको ध्यान नजाँदा बाध्यताले पछिल्लो समय शिक्षित युवा वर्ग नै बाहिरिंदै छ,’ उनले भने।
_x000D_
_x000D_
लोकतन्त्रका लागि बलिदान दिएका सहिद परिवारका धेरै व्यक्ति देशमा रोजगारीको अवसर नपाउँदा कामको खोजीमा विदेशिएका छन्।
_x000D_
_x000D_
२०६८ सालको जनगणनाअनुसार नेपालको कुल जनसंख्या २ करोड ६४ लाख ९४ हजार ५ सय ४ मध्ये ५६.९६ प्रतिशत जनसंख्या १५ देखि ५१ वर्ष उमेर समूहको छ। यो उमेरका ५० प्रतिशत वैदेशिक रोजगारीमा रहेका छन्।
_x000D_
_x000D_
देशभित्रको अस्तव्यस्त राजनीतिक र बेरोजगारीका कारण करिब हाल ३३ लाखभन्दा धेरै युवा वैदेशिक रोजगारीमा कायरत छन्। लोकतन्त्र आएपछि युवा पालयन वार्षिक रुपमै बढ्दै गएको वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकमा उल्लेख छ।
_x000D_
_x000D_
लोकतन्त्र स्थापना भएयता दुई पटक संविधानसभाको निर्वाचन भयो। यो अवधिमा देशमा परिवर्तनका लागि ४ पटक निर्वाचन भएको छ। ती निर्वाचनमा सरकारले विदेशमा रहेका नेपालीलाई मताधिकारको अवसर दिन सकेको छैन ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
