काठमाडौं- उपेन्द्र यादवदेखि महन्थ ठाकुरसम्मका नेताको विगत १५ वर्षदेखिको दबदबा तोड्दै मधेस राजनीतिमा जनमत पार्टीको ‘हौरन’ को आवाज गुञ्जिन थालेको छ। निकट-विगतका केही निर्वाचन परिणाम हेर्दा जनमत पार्टीका अध्यक्ष सिके राउतले आगामी दिनमा मधेसका पुराना नेताहरुलाई विस्थापित गर्ने संकेत देखिएको छ।
मधेसमा एक्लै निर्वाचन लडेर ठूला-ठूला गठबन्धनलाई चुनौती दिएको राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीले गत २०७९ मंसिर ४ मा सम्पन्न निर्वाचनबाट प्रतिनिधि सभामा ६ र प्रदेश सभामा १३ सिट ल्यायो। र, यो पार्टी लोकप्रियताको हिसाबले अन्य दलभन्दा अगाडि देखियो।
आम निर्वाचनमा निकै आक्रामक रुपमा प्रस्तुत भएका राउतले जसपा अध्यक्ष उपेन्द्र यादवलाई सप्तरी- २ बाट भारी मतान्तरले पराजित गरे। तर राउत यहीँ रोकिएनन्। उनले आफ्ना राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वी उपेन्द्र यादवलाई बारा- २ को उपनिर्वाचनमा पनि ठूलो चुनौती दिए। माओवादी केन्द्रका नेता शिवचन्द्र कुशवाहालाई पार्टीमा भित्र्याएर राउतले आफ्नो कमजोर जनमत भएको बारामा दरिलो उपस्थिति देखाए।
बारा- २ मा उपेन्द्र यादव निर्वाचित त भए तर उनलाई आच्छुआच्छु पारे राउतले। यादवले २८ हजार मत ल्याएर निर्वाचन जित्दा जनमतका उम्मेदवार कुशवाहाले २३ हजार मत कटाए। जबकी, गत ४ मंसिरको निर्वाचनमा यो क्षेत्रबाट जनमत पार्टीले जम्मा २७ सयको हाराहारीमा मात्र मत ल्याएको थियो।
उपनिर्वाचिनमा जसपा अध्यक्ष यादव कांग्रेस, एकीकृत माओवादी, एकीकृत समाजवादी र लोसपाको समर्थनमा उम्मेदवार बनेका थिए। जनमत पार्टी भने एक्लै मैदानमा उत्रिएको थियो। कमजोर जनमत भएको बारा- २ को मतपरिणामबाट उपेन्द्र यादवको आगामी मधेस राजनीतिका लागि धक्का लागेको छ भने सिके राउतका लागि हौसला।
राउत विगतमा पृथकतावादी राजनीति गरेका व्यक्ति हुन्। चार वर्षयता मुलधारको राजनीतिमा प्रवेश गरेका उनले छोटो अवधिमै मधेसका परम्परागत पार्टीलाई चुनौती दिएका छन्। २०७९ वैशाखको स्थानीय निर्वाचनमा कताकति पालिका र वडामा उपस्थिति देखाएका राउतले आम निर्वाचनदेखि उपनिर्वाचनसम्म आइपुग्दा मधेसको वैकल्पिक नेताको रुपमा आफूलाई उभ्याएका छन्।
मंसिरको निर्वाचनमा प्रतिनिधि सभातर्फ प्रत्यक्षमा एउटा मात्र सिट जिते पनि समानुपातिकतर्फ लोकप्रिय मत हासिल गरी जनमत पार्टीले राष्ट्रिय पार्टीको मान्यता पाएको छ भने मधेस प्रदेशमा १३ सिटसहित चौथौ पार्टी बनेको छ। मधेस प्रदेश सभामा २३ सिट ल्याएको नेकपा एमाले पहिलो, २२ सिट जितेको नेपाली कांग्रेस दोस्रो, १६ सिट जितेको जनता समाजवादी पार्टी तेस्रो छन्।
लामो समयदेखि मधेस राजनीतिको शक्तिमा रहेका महन्थ ठाकुरको पार्टी भने ४ मंसिरको चुनावमा राष्ट्रिय पार्टी समेत बन्न सकेन।
मुख्य शक्ति बन्ने दाउ
२०४६ पछि नेपालको मुलधारमा मधेसको मुद्दा उठाउने पहिलो शक्ति सद्भावना पार्टी थियो। तर सद्भावनाले मधेसमा आफ्नो राजनीतिक अस्तित्व कायम राख्न सकेन। २०६३ मा आइपुग्दा मधेसको मुख्य शक्ति सद्भावना करिब-करिब सकियो।
पहिलो मधेस आन्दोलनपछि उपेन्द्र यादवको मधेसी जनअधिकार फोरम सबैभन्दा बलियो र मुख्य शक्तिको रुपमा उदायो। त्यही समयमा मधेसमा तमलोपासहित केही अन्य मधेस केन्द्रित दलहरु खुले पनि यादव नेतृत्वको फोरम सबैभन्दा शक्तिशाली बन्यो। समय क्रमअनुसार यादवले पार्टीको नाम परिवर्तन गर्दै जनता समाजवादी पार्टी नेपाल बनाए। र, मधेसको मुख्य शक्तिको रुपमा देखा परिरहे।
तर, मंसिर ४ को निर्वाचनमा स्वयं यादवलाई नै पराजित गरेपछि जनमत पार्टीका राउतलाई मधेसको वैकल्पिक नेताको रुपमा उदाएको आकलन धेरैले गरे। स्वयं राउतले पनि आफ्नो पार्टी मधेसको वैकल्पिक शक्ति भएको दाबी गरे। त्यसका आधारहरु पछिल्ला निर्वाचनले दिएका छन्।
बारामा जनमतले ल्याएको मतपरिणामलाई जानकारहरुले पाँच प्रमुख पार्टीहरुको समर्थनमा जसपा अध्यक्ष यादवले ल्याएको मतभन्दा जनमत एक्लैले ल्याएको मत महत्वपूर्ण भएको बताएका छन्। राजनीतिक विश्लेषक चन्द्रकिशोर बाराको उपनिर्वाचनमा कानुनी रुपमा हारे पनि राजनीतिक रुपमा जनमत पार्टीले जितेको दाबी गर्छन्।
‘बारामा जनमत पार्टीको कुनै प्रभाव थिएन,’ विश्लेषक चन्द्रकिशोर भन्छन्, ‘तर उपनिर्वाचनमा आफ्नो एकल उम्मेदवार खडा गरेर जसपा अध्यक्ष यादवलाई आच्छुआच्छु पारेको देखियो। यसले जनमत पार्टीको महत्व मधेसमा बढेर गएको देखियो ।’
अर्का राजनीतिक विश्लेषक विजयकान्त कर्ण पनि जनमत पार्टीको उदयले मधेसमा जसपालाई अप्ठ्यारो पार्न सक्ने संकेतहरु देखिएको बताउँछन्। ‘४ मंसिरको निर्वाचन र १० वैशाखको उपनिर्वाचन हेर्दा जसपालाई अब मधेसमा सजिलो नरहेको प्रष्ट हुन्छ,’ कर्ण भन्छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1789386153.jpg)
-1786602170.png)
-1789631269.jpg)
