काठमाडौं– तीन रिक्त सांसदका लागि आइतबार भएको प्रतिनिधि सभाको उपनिर्वाचनमा २ क्षेत्रमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले जित हासिल गरेको छ। तनहुँ १ र चितवन २ बाट क्रमश डा. स्वर्णिम वाग्ले र उक्त दलका सभापतिसमेत रहेका रवि लामिछाने फराकिलो मतान्तर सहित विजयी भएका छन्।
सभापति लामिछाने भने मंसिर ४ को निर्वाचनमा सोही क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए। तर नागरिकता प्रकरणमा सर्वोच्चको एक फैसलाबाट उनको सांसद पद खारेजीमा परेसँगै उनी पुन: निर्वाचित हुन चितवन पुग्नु परेको हो।
मंसिरदेखि वैशाखका बीचमा रास्वपाले सदनमा र सरकारमा आफ्नो उपस्थिति जबरजस्त देखायो। सदनमा उक्त दलका सांसदले खेलेको भूमिका प्रशंसनीय रहेको संसदीय मामिलाका जानकारहरु बताउँछन्। त्यस्तै, छोटो समय सरकारमा रहँदा पनि जनतामा राम्रै सन्देश प्रवाह गर्न सकेको यो उपनिर्वाचनमा यसका उम्मेदवारले प्राप्त गरेको मतको आंकडाले देखाउँछ।
तर आगामी दिनमा रास्वपाले जनताबाट प्राप्त यो अभूतपूर्व विश्वासलाई कसरी सम्बोधन गर्छ भन्ने चासो भने बढेको छ। यता, परम्परागत दलहरु कांग्रेस, एमाले, माओवादी लगायतका दलहरु रास्वपाको उदयलाई शक्तिका रुपमा स्विकार्न अद्यापि तयार छैनन्। ती दलहरुका पछिल्ला चुनावी सभाहरुका भाषणलाई एक ठाउँमा राखेर अद्यावधिक गर्ने हो भने उनीहरु रास्वपाले प्राप्त गरेको मतलाई ‘पानीको फोका’ को संज्ञा दिने गरेका छन्।
तर, मंगलबार मात्र सार्वजनिक भएको चुनावी परिणामलाई हेर्ने हो भने पनि मौजुदा दलहरुले रास्वपामाथि बनाएको भाष्यलाई मतदाताले खारेज गरेको रास्वपा नेतृत्वको ठम्याइ छ। उक्त पार्टीका संसदीय दलका प्रमुख सचेतक सन्तोष परियार परम्परागत दलले रास्वपाप्रति बनाएको भाष्यलाई आफूहरुले चिर्दै जाने बताउँछन्।
‘हामीले यही संविधान भित्रबाट लोकतान्त्रिक व्यवस्थालाई बलियो बनाउनुपर्छ भन्यौं। हामीले व्यवस्था जे छ त्यसैमा रहेर अवस्था परिवर्तन गर्नुपर्छ भनेका थियौं। हामीले चितवन, तनहुँ र बाराका जनताको घरघरमा पुगेर उक्त विषयहरु सञ्चार गर्यौं। जसलाई लिएर हामीलाई विश्वास गरिदिनु भएको छ,’ परियार भन्छन्, ‘यो विश्वासले हामीलाई अझै जिम्मेवार बनाएको छ। यसले नेपालको लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई अझै बलियो बनाउँछ। अन्तत: राजनीति भनेको परिवर्तनशील छ र यसले जनताको जीवनलाई छुनुपर्छ भन्ने मान्यतालाई अहिलेको निर्वाचनले स्थापित गरेको छ।’
परियार जनताबाट प्राप्त यो विश्वासलाई कायम राख्नमा आफूहरुको ध्यान केन्द्रित हुने बताउँछन्। ‘जनताको यो विश्वासलाई हाम्रा क्रियाकलाप, हाम्रा राजनीतिक कार्यक्रम, हाम्रा नीति र हामीले समाजको मुद्दालाई कसरी सम्बोधन गर्छौं भन्ने कुराले नै देखाउनु हो। अहिले एक किसिमको विश्वास छ। अहिले अमूर्त छ र त्यसलाई मूर्त बनाउनलाई आगामी हाम्रा कदम, हाम्रो पार्टीले लिने नीति, हामीले गर्ने राजनीतिक कार्यक्रम, हामीले ल्याउने विकासको कार्यक्रमहरुले नै त्यो विश्वासलाई कायम राख्ने हो,’ सांसद परियार आफूहरुले मुलुकको अरु २ दशक नेतृत्व गर्ने कार्यक्रम ल्याउने दाबी गर्दै भन्छन्, ‘जसरी रास्वपाप्रतिको अकर्षण छ त्यो आकषर्णलाई बढाउन सक्ने कार्यक्रमहरु ल्याउँछौं। मूलत: हाम्रो ध्येय देश बनाउने नै हो। नेपालको जुन जैविक सम्भावनाहरु छ, विकासको सम्भावना छ, जुन आर्थिक सम्भावना छ, जुन नेपाललाई न्यायसंगत बनाउने सम्भावना छ यसलाई अब हाम्रा कार्यक्रमहरुबाट सम्बोधन गर्नुपर्छ र त्यो गर्न सक्यौं भने यो विश्वासलाई कमसेकम अबको २०–२५ वर्ष कायम राख्न सक्छौं।’
यता, राजनीतिक विश्लेषक गेजा शर्मा वाग्ले भने परीक्षणको क्रममा रहेको दललाई जनताले विश्वास गरेको बताउँछन्। यो पार्टीले जनताको विश्वासलाई कसरी कायम राख्ला भन्ने सवालमा अहिले त्यसमा टिप्पणी गर्न हतार हुने वाग्ले बताउँछन्। तर उनी आफ्नो वर्चश्व रहेको दावी गर्ने परम्परागत दलहरुहरुको भविष्य भने संकटमा रहेको बताउँछन्।
‘रास्वपा नयाँ बनेको पार्टी हो। यसको नेतृत्वको र पार्टीको परीक्षण सुरु भएकै छैन। जनताका तत्कालीन समस्याहरुलाई मुद्दा बनाएका छन् तर परीक्षणमा नगएकाले जनताले शंकाको सुविधा दिएका हुन्। यसैलाई आधार मानेर जनताले नयाँ पार्टी, नयाँ उम्मेदवार र युवा पनि रहेकाले रास्वपाले मत पाएको देखिन्छ। र, यो मूलधारका पार्टी र त्यसबाट पटक–पटक अवसर पाएकाहरुप्रति जनताको विकर्षण पनि हो,’ वाग्ले भन्छन्।
वाग्ले आफूहरुलाई बलियो रहेको दाबी गर्ने पुराना दलहरु सच्चिने वा सकिने स्थितिमा पुगेको आकलन गर्छन्। ‘कांग्रेस, एमाले र माओवादी र यी दलको शीर्ष नेतृत्व पंक्ति अग्निपरीक्षा दिने स्थितिमा पुगेको छ। यदि उक्त दलहरु जनताको भावना, कार्यकर्ताको चाहनाअनुसार आफूलाई रुपान्तरण गरेनन् भने अर्को निर्वाचनसम्म यी पार्टीहरुको भविष्यमाथि गम्भीर प्रश्न चिह्न खडा हुन्छ,’ वाग्ले भन्छन्, ‘त्यसकारण सच्चिने वा सकिनेभन्दा अर्को विकल्प यिनिहरुसँग छैन।’
यता, रास्वपा सभापति लामिछाने अबको मुद्दा भ्रष्टाचारविरुद्धको हुने बताउँछन्। आफूहरुप्रति रहेको विश्वास कायम राख्न रास्वपाले कमी हुन नदिने उनको दाबी छ। तर यो पार्टीले स्थापनाकालदेखि प्रष्टरुपमा आफ्नो लक्ष्य, नीति र कार्यक्रमहरु भने सार्वजनिक नगरेको उसका आलोचकहरु बताउँछन्। यद्यपि यो विश्वासलाई कसरी कायम राख्ने भन्ने ठोस कार्यक्रम भने सार्वजनिक गर्न सकेको छैन। तर सभापति लामिछाने भने जनताको चाहना आफूलाई थाहा भएको र त्यसका लागि लड्ने बताउँछन्। विजयपछि चितवनको सभालाई सम्बोधन गर्दै लामिछानेले जनताले आफूहरुलाई जिम्मेवारी दिएको र त्यसलाई पूरा गर्न कुनै कसर बाँकी नराख्ने बताए।
‘यो जिम्मेवारी सानो जिम्मेवारी हैन। सबैभन्दा बढी हामीबाट अपेक्षा गरिएको कुरा हामीलाई थाहा छ। हामीसँग तपाईंहरुले अपेक्षा गर्नु भएको कुरा सुशासन हो। तपाईंहरुले चाहनु भएको छ यो देशलाई कंगाल बनाउनेहरुलाई नछाड्ने भन्ने। हामी छोड्दैनौं,’ लामिछानेले भने, ‘हामीलाई थाहा छ, हामीलाई किन मत दिनुभएको छ। तपाईंहरुले दिनु भएको मतको इमानपूर्वक सम्मान गर्नेछौं। यो विश्वास दिलाउँछु।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।