काठमाडौं- अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका जानकार विज्ञहरूले विश्व महाशक्तिहरूको रणनीतिक भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धा तीव्र भएको भन्दै नेपालले राष्ट्रिय हितका आधारमा सबैसँग सन्तुलन कायम गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
राप्रपा नेपालको विदेश विभागद्वारा सोमबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा उनीहरूले भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धा भइरहँदा नेपाल कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय सैनिक वा राजनीतिक गठबन्धनमा सामेल हुनु नहुने पनि सुझाव दिएका छन्।
पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री एवं राप्रपा नेपालका अध्यक्ष कमल थापाले अहिलेको विश्व परिस्थितिबारे चर्चा गर्ने क्रममा फेरि दुई ध्रुवीय प्रतिस्पर्धाले शीतयुद्धको सम्भावना रहेको बताए। यसबाहेक छिमेकी भारत र चीन आर्थिक र सामरिक रूपमा शक्ति राष्ट्र बन्ने दिशामा रहेको अवस्थामा नेपाल चनाखो हुनुपर्ने उनको सुझाव थियो ।
पूर्वकानुन मन्त्री एवं भारतका लागि पूर्वराजदूत नीलाम्बर आचार्यले हरेक शक्ति मुलुकसँग नेपालले सन्तुलनकारी सम्बन्ध राख्नुपर्ने बताए।
‘चीनको हकमा चीनसँगै सन्तुलनकारी सम्बन्ध राख्नुपर्छ, भारतसँग र अमेरिकाको हकमा पनि यही हो। सम्बन्धित मुलुकसँगै सन्तुलनकारी सम्बन्ध राख्नुपर्छ,’ आचार्यले भने, ‘भारतको कुरा गर्दा चीन जोड्न जरुरी छैन, चीनको कुरा गर्दा अर्को देश जोड्न जरुरी छैन ।’ आचार्यले छिमेकी भारत परिवर्तित परिस्थितिअनुसार नेपालसँग सम्बन्ध राख्न नचाहेको समेत स्पष्ट पारे।‘
पूर्वपरराष्ट्र सचिव डा मदनकुमार भट्टराईले छिमेकीहरूसँग नेपालले द्विपक्षीय सम्बन्ध अघि बढाउनुपर्ने बताए। ‘छिमेकीहरूको सन्दर्भमा त्रिपक्षीय मामिला आउनु हुँदैन, त्रिपक्षीयको चर्चा नै आवश्यक हुँदैन,’ भट्टराईले भने ।
अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाविज्ञ डा निश्चलनाथ पाण्डेले विश्वमा नेपाल कूटनीतिक रूपमा एक्लिँदै गएको, ठूला मुलुकहरूबाट राजनीतिक तहको नभएर सहसचिव-उपसचिवस्तरका कर्मचारीहरूको भ्रमणमा सीमित रहेको भन्दै नेपालमा सामरिक साेच, गृहकार्य र तत्परता नभएको टिप्पणी गरे।
सेनाका पूर्वउपरथी डा पूर्ण सिलवालले मुलुकको परराष्ट्र सञ्चालनमा राजनीतिक दलहरूको विचार हाबी भएको, छिमेकी मुलुकहरू नेपालमैत्री नरहेको तथा वैदेशिक सम्बन्ध सञ्चालनमा विविधतासमेत नरहेको टिप्पणी गरे ।
नेपाल भारत प्रबुद्ध व्यक्ति समूह (इपिजी)का सदस्य रहेका पूर्वजलस्रोत सचिव सूर्यनाथ उपाध्यायले राजनीतिक नेतृत्व तहमा रहेकाहरूले नेपालको राष्ट्रिय हितका विषयमा कहिल्यै पनि छलफल नगर्ने परिस्थिति दुःखद रहेको बताए।
रुसका लागि पूर्वराजदूत हिरण्यलाल श्रेष्ठले वैदेशिक मामिला सञ्चालनमा नेपाल आफ्नै कथ्यमा उभिनुपर्ने बताए।
त्रिभुवन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक लालबाबु यादवले नेपालमा विदेश नीति नै नभएको बताए।
पू्र्वराजदूत डा अन्जान शाक्यले कृषि नीति ल्याउनु पर्ने र बिदेशी सम्बद्धलाई मुलुकको आर्थिक समृद्धिमा जोड्नु पर्ने बताइन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
