काठमाडौं– सशस्त्र प्रहरी बलको विपद् व्यवस्थापन तालिम शिक्षालय कुरिनटार सर्वोत्कृष्ट भएको छ। सर्वोत्कृष्ट भएको शिक्षालय कुरिनटारलाई ‘२२औं सशस्त्र प्रहरी दिवस’ को अवसरमा पुरस्कृत गरिएको छ।
स्थापना दिवसको अवसरमा सशस्त्रको मुख्यालयमा आयोजित एक समारोहकाबीच शिक्षालय कुरिनटारलाई पुरस्कृत गरिएको हो। सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु अर्यालले सशस्त्र प्रहरी बलका १२ वटा तालिम शिक्षालयमध्येबाट सर्वोत्कृष्ट भएको तालिम शिक्षालयका समादेशक सशस्त्र प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक अन्जनी कुमार पोखरेललाई ट्रफी तथा प्रसंशा पत्र प्रदान गरे। अघिल्लो वर्षसमेत कुरिटानर नै सर्वोत्कृष्ट हुँदै पुरस्कृत भएको थियो।
सशस्त्रले नेपालले आन्तरिक कार्य चुस्त राख्दै शिक्षालयको प्रकृति अनुरुप विपद् व्यवस्थापनको क्षेत्रमा काम गर्नसक्ने दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्दै विपद् व्यवस्थापनमा उल्लेख्य योगदान गर्दै आएको छ। स्थापनाकालदेखि हालसम्म २ हजार ८७ जना सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरुलाई आधारभूत विपद् व्यवस्थापन तालिम गराइसकेको छ। पछिल्लो एक वर्षमा शिक्षालयले विभिन्न आधारभूत तथा उन्नत विपद् व्यवस्थापन तालिममा गरी ७६५ जना व्यक्तिहरुलाई तालिम प्रदान गरेको छ।
अर्कोतर्फ यसैवर्ष शिक्षालयले पहिलो पटक नेपालमै गोताखोर तालिम सञ्चालन गरी २० जना गोताखोरहरु उत्पादनसमेत गरेर आफूलाई अब्बल सावित गरेको छ। गोताखोरहरुले नेपालको विभिन्न नदीनाला, पोखरी, ताल तथा पानीभित्र खोज तथा उद्धार कार्य गर्न सहयोग गर्दै आएका छन्।
सशस्त्रको अन्वेषण विकास एवं व्यवसायिकता तथा गुणस्तर निर्धारण महाशाखाबाट सशस्त्र प्रहरी नायब महानिरीक्षकको नेतृत्वमा शिक्षालयको प्रशासनिक कार्य, अप्रेशनल कार्य, तालिम सञ्चालन क्षमता, आन्तरिक तथा बाह्य सुरक्षा व्यवस्थापन लगायत विविध विषयमा सुक्ष्म निरीक्षण गरी शिक्षालयले प्राप्त गरेको अंकका आधारमा बढी अंक हासिल गर्ने शिक्षालयलाई सर्वोत्कृष्ट शिक्षालयको रुपमा छनोट गर्ने गरिन्छ।
यसरी सर्वोत्कृष्ट हुन शिक्षालयमा कार्यरत सम्पूर्ण कर्मचारीको महत्वपूर्ण भूमिका रहन्छ। विशेष गरी उक्त निरीक्षणमा शिक्षालय नेतृत्व गर्ने कमाण्डरको क्षमता समेत प्रदर्शित हुन आउँछ। हाल सर्वोत्कृष्ट हुन सफल भएको शिक्षालयको नेतृत्व एसएसपी पोखरेलले सम्हालेका छन्। उनी व्यवसायिक प्रहरीको अधिकृतको रुपमा चिनिन्छन्। यसअघि पनि उनकै कमाण्डमा रहेको शिक्षालय कुरिनटार नै सर्वोत्कृष्ट हुँदै पुरस्कृत भएको थियो।
चार हजार जनालाई विपद् तालिम, पहिलो पटक २० जना गोताखोर उत्पादन
शिक्षालयले स्थापनाकालदेखि हालसम्म ३ हजार जनालाई विभिन्न तालिम दिइसकेको छ। २ हजार ८७ जना सशस्त्र प्रहरीलाई आधारभूत विपद् व्यवस्थापन तालिम, ३८२ जना सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरुलाई उन्नत विपद् व्यवस्थापन तालिम, १ हजार ६४५ जना सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरुलाई पेशागत विभिन्न तालिम तथा ५५१ जना समुदाय तथा संघसस्थाका व्यक्तिहरुलाई विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी तालिम प्रदान गरी विपद् प्रतिकार्यका लागि दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरिएको शिक्षालय कुरिनटारले जनाएको छ।
पछिल्लो एक वर्षमा मात्रै शिक्षालयले २१९ जना सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरुलाई आधारभूत विपद् व्यवस्थापन तालिम, २३३ जना सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरुलाई उन्नत विपद् व्यवस्थापन तालिम, २८७ जना सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरुलाई पेशागत विभिन्न तालिम तथा समुदाय तथा संघसस्थाका २६ जना व्यक्तिहरुलाई विपद् व्यवस्थापन प्रशिक्षक प्रशिक्षण गरी जम्मा ७६५ जना व्यक्तिहरुलाई तालिम प्रदान गरेको छ। यसै वर्ष शिक्षालयले पहिलो पटक गोताखोर तालिम सञ्चालन गरी २० जना गोताखोरहरु उत्पादन गर्न सफल भएको छ।
२१७ विपद्का घटनामा शिक्षालयको काम
सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल विपद् व्यवस्थापन तालिम शिक्षालय स्थापना भएदेखि हालसम्म देशका विभिन्न स्थानहरुमा भएका २१७ वटा विपद्का घट्नाहरुमा खटिएर काम गरेको छ। जसमा २ हजार ८८१ जना तालिम प्राप्त दक्ष सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरु परिचालन भएका थिए। अहिलेसम्म शिक्षालयले ७७९ जना घाइतेहरुको उद्धार तथा ३१० वटा शवहरु फेला पारी विपद् व्यवस्थापन तथा प्रतिकार्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ।
शिक्षालय कुरिनटारबाटै खटिएको गोताखोरको टोलीले २०७१ मंसिर ६ गते छिन्चु–जाजरकोट भेरी नदीमा भएको बस दुर्घटनामा मृत्यू भएका ४७ जनाको शवलाई नदी भित्रबाट निकालेको थियो।
त्यस्तै २०७६ कात्तिक १७ गते बझाङको कालंगा हाईड्रोपावरको सुरुङभित्र अक्सिजनको कमी भई मृत्यू भएका ४ जना कामदारहरुको शव पनि कुरिनटारकै टोलीले निकालेको थियो।
२०७७ असार ३० गते धादिङ रोराङ्ग गाउपालिका–३ मलेखु स्थित त्रिशुलीमा पौडी खेल्ने क्रममा नदीले बगाई ढुङ्गामा अड्किएको अवस्थामा कैलालीका कमलराज जोशीलाई नदी बीचबाट गोताखोर टोलीले जिवितै उद्धार गरेको थियो। पछिल्लो एक वर्षमा मात्रै ३८ वटा विपद्का घटनाहरुमा ६६ जना घाइतेहरुको उद्धार र १३ वटा शवहरु फेला पारिएको तथ्यांक शिक्षालय कुरिनटारसँग छ।
जसमा हालै मात्र घटेको यती एअरलाइन्सको विमान दुर्घटनामासमेत शिक्षालयबाट गोताखोरसहित तालिम प्राप्त जनशक्ति परिचालन खोज तथा उद्धार कार्य सम्पन्न भएको थियो।
यस्तो छ कुरिनटार शिक्षालयको इतिहास
विपद् व्यवस्थापनको क्षेत्रमा देशकै क्षमता अभिवृद्धि गर्न विशेष भूमिका खेलिरहेको सशस्त्र प्रहरीको विपद् व्यवस्थापन तालिम शिक्षालय २०६२ बैशाख २ गते सुरक्षा बेस क्याम्पको रुपमा स्थापना भएको थियो।
उक्त बेस क्याम्पले २०६७ बैशाख १९ गतेदेखि नेपालमै पहिलो पटक विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी तालिम सञ्चालन गरेको थियो। पछि बेस क्याम्पलाई स्तरोन्नति गर्दै २०६८ मंसिर २२ गते नेपालकै पहिलो विपद् व्यवस्थापन तालिम केन्द्रको बनाइयो।
२०७५ असार १५ गतेदेखि भने पुनर्संरचना गर्दै विपद् व्यवस्थापन तालिम शिक्षालयको रुपमा नामाकरण भएको हो। नेपालको विपद् व्यवस्थापनको क्षेत्रमा यस शिक्षालयले उत्कृष्ट योगदान पुर्याउँदै आएको छ। हाल शिक्षालयले विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी आधारभूत तथा उन्नत तालिमहरु प्रदान गरी विपद् व्यवस्थापनको जिम्मेवारी निभाउन सक्ने दक्ष, सक्षम तथा अनुभवी सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीको निर्माणमा योगदान दिँदै आएको छ।
शिक्षालयले विभिन्न विद्यालयका विद्यार्थीहरुलाई र स्थानीय समुदायका व्यक्तिहरुलाई विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी विभिन्न जनचेतनामुलक कक्षा तथा कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्दै आएको छ। साथै स्थानीय निकाय, विभिन्न सघसंस्था तथा विभिन्न राष्ट्रहरुबाट आएका व्यक्तिहरुलाई समेत विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी तालिमहरुप्रदान गर्दै आएको छ।
भूकम्प, सडक दुर्घटना, बाढी पहिरो तथा आगलागी जन्य विपद्सम्बन्धी जटिल घट्नाहरुको व्यवस्थापनमा शिक्षालयले आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दै आएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।