समाचार

प्रहरीमा ३० वर्षे सेवा अवधि हटेपछि यस्तो हुनेछ पदावधि र उमेर हद

नारायण अधिकारी सोमबार, पुस ४, २०७९ ०६:४५

काठमाडौं– प्रहरी कर्मचारीकै वृत्ति विकासका लागि भनेर ३० वर्षे हटाउने तयारी गरिएको ड्राफ्टमा पदावधि र उमेरका सर्तहरु समेत थपघट गर्न लागिएको छ।

प्रहरी प्रधान कार्यालयको प्रस्तावमा गृह मन्त्रालय हुँदै अर्थ मन्त्रालय पुगेर समेत पारित भएको उक्त ड्राफ्ट अहिले कानुन मन्त्रालयमा पुगेको छ। जसमा ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने मात्रै विषयहरु उल्लेख भएका छैनन्, उमेर र पदावधिहरु समेत थपघट गरिएको छ। ३० वर्षे हटाउने र उमेर हद तथा पदावधिका कारण मात्रै अनिवार्य अवकाशमा जानुपर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।

मंसिर १५ गते प्रहरी महानिरीक्षक धिरजप्रताप सिंहद्वारा हस्ताक्षरित पत्र मानव स्रोत एवं प्रशासन विभागबाट गृह मन्त्रालय पुगेको थियो। जहाँ उल्लेख गरिएको छ, ‘प्रहरी नियमावली २०७१ को परिच्छेद ११ को नियम १२७ (अनिवार्य अवकाश) को १ (घ)को ३० वर्षे सेवा अवधि प्रावधान हटाई पदावधि र उमेरहद समेतमा केही हेरफेर गरी प्रहरी कर्मचारीको वृत्ति विकास र वृहत्तर हित एवं नेतृत्व विकास तथा स्थायित्व र संस्थागत सवलीकरण तथा प्रभावकारिता कायम गर्नुपर्ने देखिएको छ।’

योसँगै सर्वोच्चको फैसलालाई समेत आधार कारण देखाउँदै निमायवली संशोधन गरी ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

पत्रमा उल्लेख गरिएको छ, ‘प्रहरी कर्मचारीको अवकाश सम्बन्धमा सर्वोच्च अदादलको विभिन्न मितिमा भएको फैसला समेत कार्यान्वयन गर्नुपर्ने अवस्थालाई दृष्टिगत गरी प्रहरी कर्मचारीको अवकास सम्बन्धमा प्रहरी ऐनमा नै व्यवस्था गर्न आवश्यक भएकाले प्रहरी नियमावली २०७१ को परिच्छेद ११ को नियम १२७ (अनिवार्य अवकाश) खारेज गर्न एवं प्रहरी ऐन २०१२ को परिच्छेद ३ को दफा १ (२) मा संशोधन गर्न वाच्छनीय भएकाले निम्न बमोजिम सादार अनुरोध गरिएको छ।’

आईजीको पदावधि ४ बाट ३ मा झार्ने प्रस्ताव
प्रहरी नियमावली २०७१ को दफा १२७ अनुसार प्रहरी महानिरीक्षक (आईजी)को पदावधि ४ वर्ष उल्लेख गरिएको छ। तर त्यसलाई संशोधन गर्नुपर्ने भन्दै हेडक्वाटरले पठाएको प्रस्तावमा भने आईजीको पदावधि ४ वर्षबाट १ वर्ष घटउँदै ३ वर्ष हुनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

त्यस्तै अहिले कामय रहेको आईजीको उमेरहद ५८ वर्ष भने यथावत हुनुपर्ने प्रहरी हेडक्वाटरको प्रस्ताव छ।

एआईजीको उमेर र पदावधि थपघट
हेडक्वाटरको प्रस्तावमा अतिरिक्त प्रहरी महानिरीक्षक (एआईजी) को उमेर र पदावधि थपघट हुनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

प्रहरी नियमावली अनुसार अहिले एआईजीको उमेर ५६ र पदावधि ५ वर्षको हुन्छ। तर हेडक्वाटरको प्रस्तावमा एआईजीको उमेर हद १ वर्ष बढाउँदै ५७ वर्ष हुनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

५ वर्षे अवधिलाई भने १ वर्ष घटाउँदै ४ वर्षमा झार्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। प्रहरी नियमावलीले एआईजी र डीआईजीको पदावधि (५ वर्ष) र उमेरहद (५६ वर्ष) एउटै कायम गरेको छ।

तर, हेडक्वाटरले गरेको प्रस्तावमा भने एआईजी र डीआईजीको पदावधि र उमेरहद फरकफरक राखिएको छ। डीआईजी, एसएसपी र एसपीको उमेरहद ५६ वर्ष र पदावधिमा डीआईजीको ५ वर्ष र एसएसपीको ६ वर्ष राख्ने प्रस्ताव गरिएको छ। एसपीको पदावधि भने १० वर्षलाई नै यथावत राख्ने प्रस्ताव गरिएको छ।

इन्सपेक्टर र डीएसपीको उमेर हद पनि बढाउने प्रस्ताव गरिएको छ। यी दुवैको उमेरहद ५५ वर्ष हुनुपर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। अहिले भने डीएसपीको उमेरहद ५४ र इन्स्पेक्टरको ५३ कायम छ।

राजपत्रअनंकित प्रथम, द्धितिय श्रेणीको उमेरहद ५४
राजपत्रअनंकित (असई, सई र वरिष्ठ सई) को उमेरहद पनि बढाउन प्रस्ताव गरिएको छ। प्रहरी नियमावली अनुसार असईको ५२ वर्ष र सई, वरिष्ठ सईको उमेरहद ५२ वर्ष छ।

यी तीन वटै पदलाई एकै ठाउँमा राख्दै उमेरहद बढाउन प्रस्ताव गरिएको छ। हेडक्वाटरको प्रस्तावअनुसार यी तीन वटै पदको उमेरहद ५४ वर्ष हुनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

कार्यालय सहयोगीको यसअघिको ५५ वर्ष उमेरहदलाई भने जस्ताको त्यस्तै राखिएको छ।

सिपाही, हवल्दारको अनिवार्य अवकाश ४८ बाट ५१
संशोधनका लागि भन्दै प्रहरी हेडक्वाटरले गरेको प्रस्तावमा सिपाही हवल्दारको उमेर हद पनि बढाउने प्रस्ताव गरिएको छ। प्रहरी नियमावली २०७१ को दफा १२७ (१) (क) को ८ मा वरिष्ठ हवल्दार, हवल्दार, सहायक हवल्दार र जवानको अनिवार्य अवकाशको उमेर ४८ वर्ष तोकिएको छ।

तर, हेडक्वाटरले संशोधनका लागि भनेर पठाएको विवरणमा सिपाहीदेखि वरिष्ठ हवल्दारको उमेरहद ३ वर्ष बढाउँदै ५१ वर्ष पुर्याइएको छ। हेडक्वाटरको उक्त प्रस्ताव पारित भएको अवस्थामा सिपाहीदेखि वरिष्ठ हवल्दारसम्मले ५१ वर्ष उमेर पूरा हुन्जेलसम्म सेवामा रहन पाउनेछन्।

प्राविधिकमा समेत हेरफेर
३० वर्षे सेवा अवधिका कारण प्राविधिकतर्फका प्रहरी कर्मचारी पनि अनिवार्य अकाशमा जाने प्रावधान छ। तर हेडक्वाटरले गरेको प्रस्तावमा प्रावधिक प्रहरी कर्मचारीको समेत ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउनेबारे उल्लेख गरिएको छ।

राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणी (डीएसपी) भन्दामाथिको श्रेणी तथा पदमा ५८ वर्ष, राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी (इन्स्पेक्टर) ५६ वर्ष र राजपत्रअनंकित प्रथम, द्वितीय, तृतीय (सईभन्दा मुनि) श्रेणीको ५४ वर्ष उमेरहद यथावत हुनुपर्ने प्रस्ताव छ।

प्रहरी नियमावलीमा प्राविधिक कर्मचारीको पदावधिको बारेमा उल्लेख गरिएको छ। तर हेडक्वाटरले गरेको प्रस्तावमा भने पदावधिको बारेमा समेत उल्लेख गरिएको छ।

जसमा एआईजीको ४ वर्ष, डीआईजीको ५ वर्ष, एसएसपी ७ वर्ष र एसपीको १० वर्ष पदावधि राखिएको छ।