नयाँदिल्ली– सैनिक भर्तीसँग सम्बन्धित भारत सरकारको नयाँ 'अग्निपथ' योजनाको विरोधमा सोमबार विभिन्न संगठनहरुले भारत बन्दको घोषणा गरेका छन्। यसमा लोक सभाको प्रमुख विपक्षी दल भारतीय कांग्रेसको समेत समर्थन छ।
भारतमा रेलवेलगायत सार्वजनिक प्रतिष्ठानमा उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइएको छ। बन्दका कारण देशभरमा ४९१ रेल प्रभावित भएको छन्। २० जिल्लामा त इन्टरनेट सेवा समेत अवरुद्ध पारिएको छ।
विपक्षी दल भारतीय कांग्रेसले सोमबार नै जन्तरमन्तरमा सत्याग्रह गरिने र बेलुककी पाँच बजे राष्ट्रपतिलाई भेटेर योजना फिर्ता लिन माग गर्ने जनाएको छ।
के हो अग्निपथ योजना?
भारत सरकारले गत मंगलबार सेना, नौसेन र वायुसेनामा भर्तीका लागि नयाँ 'अग्निपथ योजना'को घोषणा गरेको गियो। बढ्दो दरमा रहेको तलव र पेन्सन खर्च कम गर्नका लागि निकै कम समयका लागि सैनिकमा भर्ती गरिनेछ, छोटो समयका लागि सैनिक हुनेहरुलाई अग्निवीर बताइनेछ।
सुरक्षा मामलमा मन्त्री मण्डल समिति (सीसीएस)को बैठकमा नयाँ योजनामा मञ्जुरी पाएपछि रक्षामन्त्री राजना सिंहले उक्त घोषणा गरेका थिए। उनको भनाइ थियो, 'अग्निपथ भर्ती योजना एक क्रान्तिकी पहल हो। जसले सशस्त्र बलमा एक युवा प्रोफाइल पहिचान गर्नेछ।'
भारतीय सेनालाई विश्वकै उत्कृष्ट सेना बनाउनका लागि सुरक्षासम्बन्धी क्याबिनेट कमिटीले उक्त निर्णय लिएको उनले बताएका थिए। अग्निपथ योजनाबाट रोजगार बढ्नुका साथै उक्त क्रममा हासिल गरेको कौशल अन्य रोजगारीका क्षेत्रमा समेत काम लाग्ने उनको भनाइ छ।
यो चार वर्षको प्याकेज हो। उक्त योजनाअन्तर्गत सेनामा जानेहरु १७ वर्ष ६ महिनादेखि २१ वर्ष उमेर समूहका युवाहरु भर्ती हुनेछन् भने २५ वर्षभित्रै रिटायर्ड हुनेछन्। १० वा १२ पासहरु उक्त योजनामा सहभागी हुनेछन्। उनीहरुको सुरुवाती तलब ३० हजार र अन्तिम वर्ष ४० हजार हुनेछ। तीमध्ये २५ प्रतिशत उत्कृष्टहरुले जीवनभर सैनिक सेवा गर्ने अवसर समेत पाउने सेना प्रमुख मनोज पाण्डेले बताएका थिए।
पछिल्लो दुई वर्ष यसमाथि व्यापक विचार-विमर्श गरिएपछि योजना घोषणा भएको हो। अहिले सेनामा १० सालको सुरुवाती कार्यकालका लागि भर्ती गरिन्छ। जसलाई १४ वर्षसम्म बढाउन सक्ने प्रावधान छ। वर्तमान योजनाको मुख्य उद्देश्य पेन्सन र तलब कम गर्नु हो। सन् २०२२-०२३ को कुल रक्षा बजेटको पाँच भागमा एक भाग पेन्सनमा जाने गरेको छ।
योजना कति राम्रो?
रिटायर्ड मेजर जनरल शेओनान सिंहका अनुसार भारतीय सेनामा कसैका लागि ४ वर्ष सहभागी हुनु निकै कम समय हो। यो राम्रो उपाय त थियो, तर यसलाई चरणबद्ध रुपमा लागू गर्नुपर्ने थियो। उनका अनुसार ४ वर्षको समयमा कुनैपनि युवा सेनाको ढाँचा र स्वभावसँग आफूलाई जोड्न सक्दैनन्।
उनको भनाइ छ, '४ वर्षमा ५ महिना त तालिममै सकिन्छ। फेरि इन्फेन्ट्री, सिग्नल जस्ता क्षेत्रमा जान्छन्। त्यहाँ विशेष तालिम लिनुपर्ला। थप समउ लाग्छ। उपकरण प्रयोग गर्नुभन्दा पहिले राम्रो जानकारी हुनुपर्छ।'
उनको प्रश्न छ- 'युद्धमा कुनै अनुभवी सैनिकका साथ ४ वर्षका लागि तालिम लिएको व्यक्तिले उसको ठाउँ लिन सक्छ? यसरी हुँदैन।' सुरक्षा बलको कुशलतमा यसले हानी गर्ने उनको धारणा छ।
भारतलाई युद्धभन्दा राजद्रोहको खतरा रहेको उनी बताउँछन्। जसलाई निस्तेज पार्न अनुभवी र परिपक्व दिमाग चाहिन्छ।
अर्का रिटायर्ड मेजर जनरल एसबी अस्थाना भने सरकारको यो कदमबाट भारतीय सेनाको प्रोफाइल ६ वर्ष कम हुने र जसले सरकारलाई फाइदा मिल्ने बताउँछन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
