काठमाडौं- पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एकीकृत समाजवादीका सम्मानित नेता झलनाथ खनालले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले अमेरिकाको दबाबलाई झेल्न नसकेर एमसीसी संसदमा पेस गरेको बताएका छन्।
खनालले बुधबार न्युज एजेन्सी नेपालसँगको कुराकानीका क्रममा प्रधानमन्त्री देउवाले पाँच दलीय गठबन्धनको बैठकमा एमसीसीको कुरा बारम्बार गरिरहेको र दबाबका कारण चाँडो भन्दा चाँडो टुंग्याउने बताउने गरेको उल्लेख गरे।
‘हामीले लामो समयदेखि नै यो एमसीसीको बारेमा छलफल गर्दै आएका थियौँ। गठबन्धन बन्नु अघि पनि हाम्रो बीचमा विवाद थियो। गठबन्धन भएको बेलामा पनि विवादको विषय भएको हुनाले यसलाई हामीले लिएनौँ। त्यही बीचमा सरकार बनिसकेपछि बाहिरबाट पनि अलि बढी दबाब आयो । त्यो दबाबलाई सम्भवतः हाम्रो प्रधानमन्त्रीले खेप्न सकेनन्' नेता खनालले भने।
एमसीसीबारे अध्ययनका लागि गठबन्धनले गठन गरेको तीन सदस्य कार्यदलमा पनि हरेक पार्टीका नेताहरुको आ-आफ्नै धारणा आएकोले एमसीसीको बारेमा स्पष्ट लिखित धारणा नबनाइएको उनले बताए।
एमसीसीमा रहेका केही शर्तहरु अनावश्यक र आपत्तिजनक रहेको र कार्यदलले अध्ययनका क्रममा एमसीसीका २०१७ को दस्ताबेज र २०१९ को कार्यान्वयन सम्झौता भन्दा अन्य नयाँ नौ वटा सम्झौता फेला पारेको उनले जानकारी दिए।
एमसीसी दस्ताबेजको अध्ययन गर्दा एमसीसी पास गरेपछि नेपालले अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा अवधारणालाई पालन गर्नुपर्ने शर्त रहेको र यो नेपालका लागि स्वीकर्य नहुने नेता खनालको भनाइ छ।
सम्झौता मानिसकेपछि नेपालले उदार अर्थतन्त्र मान्नुपर्ने, उदार लोकतन्त्र मान्नुपर्ने, बजार अर्थतन्त्र मान्नुपर्ने शर्त, अमेरिकाको प्रचलित कानूनहरु र पछि बन्ने कानूनहरु पनि मान्नुपर्ने जस्ता शर्त रहेको उल्लेख गर्दै नेता खनालले यस्ता कुराहरुमा नेपालले एमसीसी पास गर्न नसक्ने बताए। एमसीसी सम्झौता ५ वर्षका लागि भनिए पनि केही धारा तथा उपधाराहरुमा यो सदाका लागि रहीरहने उल्लेख गरिएको उनको दाबी छ।
‘त्यहाँभित्र जति शर्तबन्दीहरु राखिएको छ, यी शर्तहरु अनावश्यक छन्, गलत र आपत्तिजनक छन्। त्यसो हुनाले यो स्वीकार हुँदैन’ उनले भने।
'शुरुदेखि नै त्यो दस्ताबेज हेर्दा यो कुरा पारित गरिसकेपछि नेपालले अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा अवधारणालाई पालन गर्नुपर्छ भन्ने शर्त छ। त्यो शर्त हामीलाई मान्य भएन। अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा अवधारणा मानिसकेपछि त हामीले असंलग्नतालाई तोड्छौँ। हामी हाम्रो संविधानको बिरुद्धमा हुन्छ। हाम्रो संविधानका निर्देशन, सिद्धान्तका खिलाफ हुन्छ। यो कुरा हामीले मान्न सकेनौँ' उनले भने।
पूर्व प्रधानमन्त्री खनालले एमसीसी सम्झौता दुई सरकारबीच नभइ नेपाल सरकार र अमेरिकी एक निगमबीच भएको बताए।
एमसीसी अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता नभएको भन्दै उनले अमेरिकाले भन्दैमा नेपालको संसदबाट पारित गर्नुपर्ने कुरा स्वीकार्य हुन नसक्ने बताए। सरकारले नेपालको संविधानबिरुद्धमा गएर एमसीसी संसदमा पेस गरेको भन्दै यो लज्जास्पद कुरा भएको टिप्पणी गरे।
'संविधानका खिलाफ गएर अहिले यो टेबुल भएको छ। यसकारण पनि मैले बिरोध गरेको छु। हाम्रो अध्यक्षले पनि सहमति दिनुभएको भन्ने कुरा छ, तर हाम्रो पार्टीले त्यसरी टेबुल गर्नुपर्छ भनेर कतै निर्णय गरेको छैन' उनले भने, 'टेबुल गर्ने काम भयो, टेबुल पनि यस्तो बेलामा गरियो। संसद चलेको पनि छैन। सुचारु भएको छैन। प्रमुख प्रतिपक्ष वेल घेरेर बसेको छ। नारा लगाएर बसिरहेको छ, त्यस्तो अवस्थामा न बहस गर्ने गुञ्जायस छ, न छलफल। न भोटिङ हुने गुञ्जायस छ। यस्तो बेलामा यी चिजहरु प्रश्तुत गरिएको छ, यो आफैँमा दुःखद् कुरा हो।'
सत्ता गठबन्धनले चुनावपछि गहन छलफल गरेर निचोडमा पुग्ने प्रस्ताव राख्दासमेत प्रधानमन्त्री देउवाले अस्वीकार गरेको भन्दै उनले एमसीसी पास गराउन प्रधानमन्त्रीले एमालेसँग साँठगाँठ गर्नुको विकल्प नरहेको बताए।
‘अब अमेरिकी आग्रह भन्ने कि, अमेरिकी दबाब भन्ने कि, अमेरिकी निर्देशन भन्ने कि, जे भन्नुस्, तर अमेरिकी दबाबमा अहिले प्रधानमन्त्री बढी भन्दा बढी मात्रामा पर्नुभएको देखिन्छ। चुनावपछि छलफल गरौँ भनेका हौँ। तर उहाँले मान्नुभएन। नमानेपछि हामीले समर्थन गर्न सक्दैनौँ। नेकपा एकीकृत समाजवादीले कुनै हालतमा समर्थन गर्न सक्दैन। हामी विपक्षमा भोट हाल्छौँ। माओवादीले पनि निर्णय गरिसकेको छ। उसले पनि विपक्षमा नै भोट हाल्ला। गठबन्धनको आधारमा पास हुने स्थिति हुँदैन' खनालले भने, 'पास गर्नै पर्ने भए उहाँले एमालेसँग साँठगाँठ गर्नुको कुनै विकल्प छैन। साँठगाँठ गरेर उहाँहरु जानुहुन्छ भने हामीले के भन्ने? भीरमा लडेको गाईलाई राम राम भन्न सकिन्छ, काँध हाल्न सकिँदैन।’
देशहित विपरित एमसीसी पास भए सरकारमा सहभागी दलहरु आ-आफ्नो बाटोमा हिँड्नुपर्ने हुनसक्ने उनको भनाइ छ।
‘समीकरण कसले कस्तो गर्ने भन्ने कुराको निम्ति हामी सबै स्वतन्त्र छौँ। यदी कांग्रेस एमालेसँग समीकरण गरेर अघि बढेर अघि जान चाहन्छ भने मैले प्रधानमन्त्री स्वयंलाई पनि भनेको छु, तपाई स्वतन्त्र हुनुहुन्छ' उनले भने, 'हामी हाम्रो बाटो हिँड्छौँ । आ आफ्नो बाटो हिँड्नुपर्ने एउटा स्थिति आउनसक्छ। त्यसले केही फरक पार्नेवाला छैन। त्यसो गरिहालेमा पनि आकाश खस्नेवाला पनि छैन, पृथ्वी फाट्नेवाला पनि छैन।'
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
-1787821306.jpg)
-1786513116.png)
