फाइल तस्बिर
काठमाडौ– कोभिड–१९ को महामारी र लकडाउनका बेला पनि विद्यार्थीको सिकाईलाई निरन्तरता दिन सरकारले ल्याएको वैकल्पिक शिक्षा प्रभावकारी नभएको गुनासो आइरहेको छ। शैक्षिक सत्रको चार महिना विद्यालय खुल्न सकेनन्। शैक्षिक सत्र खेर जान नदिन सामुदायिक विद्यालयहरु पाठ्यक्रमलाई घटाएर छोटो समयमा पठनपाठन पूरा गर्ने गरी नयाँ पाठ्यक्रमको तयारीमा लागेका छन्।
शिक्षा पत्रकार समूहले आयोजना गरेको भर्चुअल संवाद ‘सामुदायिक विद्यालयहरूमा वैकल्पिक शिक्षणको अवस्था र योजना ः सातै प्रदेशको अनुभव’मा प्रधानाध्यापकहरूले सो जानकारी गराएका हुन्। कोरोना महामारीको प्रभाव कहिलेसम्म रहने टुङ्गो नलाग्दासमेत सरकारले वैकल्पिक शिक्षाबाहेक अरु उपायबारे निर्णय नलिएपछि शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावक अन्योलमा छन्।
सामुदायिक विद्यालयका शिक्षकहरूले विद्यार्थीको अध्ययन निरन्तरता दिन भर्चुअल कक्षादेखि टेलिभिजन, रेडियो तथा एफएममार्फत् कार्यक्रम गर्ने र टोल टोलमा पुगेर भौतिक दुरी कायम गर्दै अध्यापन गर्दै आएको बताएका छन्।
प्रदेश १ झापाको २ हजार ५ सय विद्यार्थी रहेको महेन्द्रा धुलावारी माविका प्रधानध्यापक महेन्द्रविलासी लुईंटेलले वैकल्पिक शिक्षाका लागि सबैको पहुँच नभएकाले नगरपालिकालाई अनुरोध गरेर विद्यार्थीलाई टोलटोलमा रेडियो वितरण गरेको बताए। ‘प्रत्येक्ष विद्यालयमा बोलाउन नसक्ने भएकाले वरिपरिका ७ वटा टोलमा भएका आमा समूहलाई प्रतिनिधिको रुपमा विद्यालय बोलाई रेडियो सुन्ने बालबालिकाको बारे बुझ्यौं,’ उनले भने, ‘अहिले घरमा रेडियोभन्दा मोबाइल मात्र प्रयोग गर्ने गरेको विद्यालयको पहलमा प्रत्येक वडामा २९ ओटा रेडियो वितरण गर्यौं।’
रेडियो वितरण गरेपछि रेडियोमार्फत दैनिक १ घण्टा कार्यक्रम प्रसारण र ईन्टरनेट सुविधा भएका ६ देखि १० कक्षाका विद्यार्थीलाई गणित, अंग्रेजी, विज्ञान, ऐच्छिक गणित जस्ता मुख्य विषय पढाउदै आएको लुईटेलले बताए।
सुदुरपश्चिम प्रदेश धनगढीका पञ्चोदय माविका प्रअ हरिशकुमार ओझाले विद्यालयमा क्वारेन्टाइन समेत राखिएकाले अझै ३५ प्रतिशतभन्दा बढी विद्यार्थी पाठ्यपुस्तक लिनसमेत नआएको बताए। विद्यालयमा अध्ययन गर्ने अधिकांश विद्यार्थी बझाङ, दार्चुलालगायतका पहाडी भेगका भएको र उनीहरु गाउँ गएकाले पुस्तक लिन नआएको र अनलाइन कक्षा पनि सबैका लागि सम्भव नभएको उल्लेख गरे।
कर्णाली प्रदेश दैलेख जनता प्रधानध्यापक पार्वती पोखरेलले विद्यार्थीलाई गत वर्षको विवरणका आधारमा भर्ना गरेको र फोन गर्दै पाठ्यपुस्तक वितरण गरेको बताए। उनका अनुसार, सरकारले असार १ देखि टिभि, रेडियोबाट बैकल्पिक शिक्षा दिने भनेपछि सबैलाई यसैअनुसार गर्न खबर गरेको तर ईन्टरनेटको पहुँच नभएकाले अनलाइन कार्यक्रम गर्न भने भएन।
बाग्मती प्रदेश मकवानपुरको अमर माविका प्रधानध्यापक मालती उप्रेती ३० प्रतिशत विद्यार्थीको मात्र अनलाईनको पहुँच भएको बताउँछन्। आफ्नो विद्यालयमा सुकुम्बासी वर्गका बालबालिका बढी भएकाले उनीहरुका लागि बैकल्पिक सिकाई लागू गर्न नसकेको उल्लेख गरे।
प्रदेश ५ दाङ श्री मावि मौरीघाटकी प्रधानध्यापक सीता रिजालले राप्ती गाउँपालिकाले संस्थागत÷सामुदायिक सबै अभिभावकलाई बोलाएर विषयगत विज्ञ शिक्षकबाट कार्यक्रम बनाएर टिभी ÷रेडियोबाट प्रसारण गर्दै आएको बताइन्। तर, प्रत्यक्ष जस्तो प्रभावकारी नभएको अभिभावकको गुनासोपछि समूह बनाएर साउनभर समुदायमा गएर पढाइएको थियो। त्यहाँ पनि कोरोना संक्रमित बढेपछि सिकाई बन्द छ।
यसैगरी, गण्डकी प्रदेश पोखरा कालिका माविकी निर्मला मानन्धरले अनलाइन कक्षा प्रभावकारी नभएपछि सेल्फ लर्निङ पुस्तक सबै कक्षाका विद्यार्थीलाई वितरण गरेको बताइन्। भौतिक दुरी कायम गरेर विद्यार्थीलाई हप्तामा १ पटक पालैपालो बोलाउने र होमवर्क दिने गरेको तथा अभिभावकलाई समेत गाइड गर्न अनुरोध गरेको उनको भनाइ छ।
काठमाडौँ निलबाराही माविका प्रधानध्यापक जानुका पौडेलले कोभिडका कारण विद्यार्थीहरुलाई खानबस्न समस्या भएर तीन महिनाका लागि राहातसमेत दिएको बताउँछिन्। असारदेखि स्थानीय एफएमबाट कक्षा सञ्चालन र नेपाल टेलिभिजनबाट संचालित भर्चुअल कक्षाको उपयोग गर्न विद्यालयले अनुरोध गरेको थियो। विद्यालयले बैकल्पिक शिक्षाबारे सर्भेक्षण पनि गरेकोमा भर्चुअल सिकाई ३५ प्रतिशतको मात्र पहुँचमा रहेको पाइएको उनले उल्लेख गरिन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।