तीन दिने भ्रमणका लागि शुक्रबार नेपाल आएका एमसिसीका उपाध्यक्ष जोनाथन ब्रुक्स एमसिए नेपालका अधिकारीसँग छलफल गर्दै।
काठमाडौं–अमेरिकी सहयोग निकाय मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन (एमसिसी) संसदबाट अनुमोदन गर्न हुने या नहुने भन्ने विवाद उत्कर्षमा पुगेका बेला अमेरिकी सक्रियता बढेको छ।
यही विषयलाई लिएर सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मा विवाद चर्किरहेका बेला युरोप, एसिया, प्यासेफिक र ल्याटिन अमेरिकाका लागि एमसिसीका उपाध्यक्ष जोनाथन ब्रुक्स नेपाल आएका छन्।
तीन दिने भ्रमणका लागि शुक्रबार आइपुगेका ब्रुक्सले भ्रमणका क्रममा मिलेनियम च्यालेन्ज एकाउन्ट नेपाल (एमसिए-नेपाल) का अध्यक्ष, नवनियुक्त भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री बसन्तकुमार नेम्वाङ लगायतसँग भेटवार्ता गर्ने नेपालस्थित अमेरिकी दूतावासले जनाएको छ।
‘नेपालसँगको साझेदारीको हिस्सास्वरुप नियमित तथा जारी परामर्शका लागि उहाँ यहाँ आउनु भएको हो,’ दूतावासले भ्रमणबारे भनेको छ, ‘उहाँले नवनियुक्त भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रीसहित एमसिए-नेपालका अध्यक्ष, सरकारी अधिकार लगायतसँग भेटवार्ता गर्नुहुने छ।’
बढ्यो अमेरिकी ‘लबिङ’
एमसिसीबारे सत्तारुढ नेकपाले आइतबार सकिएको नेकपा केन्द्रीय कमिटी बैठकमा समझदारी गर्न नसकेपछि ३ सदस्यीय कार्यदलको बनाएको छ। नेकपा एमसिसीबारे टुंगोमा पुग्न नसकेपछि अमेरिकाले यसलाई संसदबाट अनुमोदन गराउन कूटनीतिक ‘लबिङ’ बढाएको छ ।
दक्षिण एसिया मामिला, सार्वजनिक कूटनीति तथा प्रेस हेर्ने अमेरिकी उपसहायक मन्त्री जोनाथन हेनिक नेपाल भ्रमण सकेर फर्केको दुई दिनपछि एमसिसीका उपाध्यक्ष नेपाल आएका हुन्।
बुधबार अमेरिका फर्केका हेनिकले नागरिक समाजका प्रतिनिधि, थिंक ट्याङ्क, सरकारी अधिकारीसँग भेट गरेर एमसिसीको पक्षमा माहोल बनाउन लबिङ गरेका थिए ।
एमसिसीबारे अध्ययन गरेर सुझाव पेस गर्न वरिष्ठ नेता झलनाथ खनालको संयोजकत्वमा ३ सदस्यीय कार्यदल बनाएको थियो। कार्यदलको सोमबार बसेको पहिलो बैठकले कार्यदलका लागि ४ क्षेत्राधिकार तोकेको थियो। १० दिनको म्याद पाएको कार्यदलमा भीम रावल र प्रदीप ज्ञवाली सदस्य छन्।
नेकपा वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालसँग भेट गर्दै अमेरिकी राजदूत र्यान्डी बेरी
मंसिर २९ मा सुरु भई सात दिनसम्म चलेकोे नेकपा स्थायी कमिटिमा यसबारे तीव्र मत विभाजन देखिएपछि यसले अहिले राष्ट्रिय बहसको रुप लिएको छ।
स्थायी समिति टुंगोमा पुग्न नसकेपछि यसबारे अन्तिम निर्णय लिने अधिकार सचिवालयलाई दिइएको थियो। अधिकांश शीर्ष नेतृत्व रहेको नेकपाको ९ सदस्यीय सचिवालयमा बहुमत सदस्य अहिलेकै स्वरुपमा एमसिसी पारित नगर्ने पक्षमा छन्।
एमसिसीका मुख्य तीन कुरालाई लिएर अहिले विवाद उब्जिएको छ। पहिलो, हिन्द र प्रशान्त महासागर क्षेत्र र त्यसको आसपास लक्षित गरि अमेरिकाले अघि सारेको इन्डो प्यासेफिक स्ट्राटेजी (आइपीएस) अन्तर्गत एमसिसी हो कि होइन ?
दोस्रो, यसलाई संसदबाटै अनुमोदन किन गर्नुपर्ने ?
र, तेस्रो, एमसिसी सम्झौता लागू गर्दा भारतको पनि सहमति चाहिने कुरा किन उल्लेख गरियो ?
एमसिसीबारे नेकपाभित्र प्रष्ट दुई धार छन्। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसहित उनीपक्षीय नेताहरू एमसिसी अनुमोदनको पक्षमा छन्। तर, ओली खेमा बाहेकका नेताहरु भने यसलाई अहिलेकै सर्त स्वीकार गरेर पारित गर्न नहुने पक्षमा छन्।
एमसिसीबारे नेकपाभित्रको मत ध्रुविकृत भएपछि नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्यान्डी बेरीले नेकपाका विदेश विभाग प्रमुखसमेत रहेका बरिष्ठ नेता माधव नेपालसँग बिहीबार भेटवार्ता गरेका थिए।
नेता नेपालको कोटेश्वरस्थित निवासमा भेटवार्ता गरेका अमेरिकी राजदूत बेरीले एमसिसीबारे जिज्ञासा राखेका थिए।
भेटमा नेता नेपालले एमसीसीबारे उठेका प्रश्नहरूलाई समाधान गर्ने गरी सल्टाउने प्रतिबद्धता अमेरिकी राजदूतसँग जनाएका थिए ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।