जनकपुर– जनकपुरधाममा शनिबार नेपाली खेलमा इतिहास रचिएको छ। नेपालकी १९ वर्षीया संगीता धामीले देशका लागि पहिलो पटक इतिहास रच्न सफल भएकी हुन्।
जनकपुरमा जारी १३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग)अन्तर्गत शनिबार भएको कुस्तीको फाइनलमा बंगलादेशकी सर्केररिमलाई हराएर संगीताले नेपाललाई स्वर्ण दिलाइन्। कुस्तीको ५५ केजी तौल समूहमा उनले स्वर्ण जितेकी हुन्। साग इतिहासमा नेपाली खेलाडी कुस्ती च्याम्पियन बनेको यो पहिलोपटक हो।
कस्तीमा नेपाललाई पहिलो पटक स्वर्ण दिलाउँदा संगीताका आँशु थामिएनन्। स्वर्ण जितेसँगै उनी निकै भावुक भइन् र आँखाबाट खुसीका आँशु झरिरहयो। उनलाई प्रशिक्षक र सहयोगीहरुले सम्हाल्नु परेको थियो। संगीता रुँदा केहीबेर अघिसम्म ‘नेपाल, नेपाल, संगीता, संगीता’ भनेर लागेको हुटिङ अचानक बन्द भयो। दर्शकसमेत भावुक बने र संगीतालाई हेरिरहे।
केही बेरपछि संगीता सम्हालिईन् र राष्ट्रिय झन्डा बोकेर दौडिइन् । अनि संगीतालाई काँधमा बोकेर कुस्ती संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सलिम मियाँ अन्सारी स्वयं रिङमा कुदे। त्यसपछि संगीतालाई बधाइको ओइरो लाग्यो । उनी अझ भावुक बनिन् र खुसीका आँशु निस्किरहे।
आँशु पुछ्दै उनले भनिन्, ‘कुस्तीमा नेपाललाई प्रथम पटक स्वर्ण दिलाउन सफल भएकी छु, यो खुसीको आँसु हो ,अब कुस्तीबाट पनि नेपाल चिनिन्छ ।’
कष्टपूर्ण र दुःखद छ, संगीताको बाल्यकाल
सानै हुँदा बुवाले छाडेर हिडेको र आमाले दुःख गरेर हुर्काएको बताउने कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–३ की संगीताले भनिन्, ‘सानै छँदा बाबाले अर्को बिहे गरेर छाडेर जानु भयो । आमा ताना देवीले मसहित तीन बहिनीलाई सङ्घर्ष गरेर हुर्काउनुभयो ।’ उनले आफू चार छोरीमध्ये साहिली भएको र छोरीमात्रै जन्माएको भन्दै बाबुले दोस्रो बिहे गरेको बताईन् ।
गरिबी र संघर्ष तथा कष्टपूर्ण बाल्यकालमा हुर्केकी संगीता अहिले स्नातक पहिलो सेमेस्टर स्वास्थ्य विषय लिएर अध्ययनरत छिन्।
उनले गुरु र आमाको राम्रो साथ र सहयोगले स्वर्ण जित्न सफल भएको बताईन् । उनले भनिन्, ‘सबैको साथ र सहयोग यसरी नै रहे फेरि पनि मेडल जित्छु ।’
२० स्वर्णका लागि भएको प्रतियोगितामा ११ स्वर्णको फैसला भएकोमा नेपालले १ स्वर्ण, २ रजत र ६ काँस्य जित्न सफल भएको छ। बाँकी खेल आज हुँदैछ ।
नेपालबाट महिला ५५ केजी तौलमा संगीता धामीले स्वर्ण जितिन् । अम्बिका भण्डारीले ५७ केजीबाट रजत जितिन् । पुरुषतर्फ ७० केजीबाट सुरेश यादव, ७९ केजीबाट बुन्नीलाल राजु र १ सय २५ केजीबाट राज यादवले कांस्य पदक जितेका छन् ।
भारतका लागि पुरुषतर्फ १ सय २५ केजी तौल समूहमा सुमित, ९७ केजीमा कडियन सत्यवर्ती र महिलातर्फ ५७ केजीमा सरिता र ७६ केजीमा गुरुचरण प्रितले स्वर्ण जितेका छन्।
७० केजीमा पाकिस्तानका इनायत उल्हा र ७९ केजीबाट अब्दुल रेहमानले स्वर्ण जितेका छन्। पुरुषतर्फ ९७ केजीमा पाकिस्तानका तैयब राजा र १ सय २५ केजीबाट जमन अनवरले रजत जितेका छन् ।
पुरुषतर्फ ७० केजीमा श्रीलंकाका अनिल, ७९ केजीबाट श्रीलंकाकै चनक र महिला ७६ केजीमा चनीले रजत जितेका छन् ।
त्यसैगरी बंगलादेशकी रेमी सरकारले रजत र पुरुष ९७ केजीबाट हवलदेर रसिदले १ काँस्य पदक जितेका छन्।
कुस्ती एकेडेमी बनाउन सरकारलाई आग्रह
कुस्तीका प्रशिक्षक राजेन्द्र चन्द देशका लागि कुस्तीबाट पहिलो स्वर्ण दिलाउने महिला खेलाडी संगीताको सफलताले निकै खुसी छन् । खेलाडी खोज्न स्कूल स्कूल धाएको सम्झिदै उनले भने, ‘महेन्द्रनगरका स्कुल–स्कुल डुले पछि बल्ल ३० छात्राहरुको लिस्ट तयार गरियो र तीमध्ये नै एकजना संगीता पनि हुन् ।’
प्रशिक्षक चन्दले कुस्ती प्रशिक्षण दिने ठाउँको समेत अभाव भएको अवस्थामा केही समतल ठाउँमा अलि अलि माटो खनेर संगीता सहितको टोलीलाई कुस्ती सिकाउन थालेको बताए । उनले भने, ‘संगीता सुरुदेखि नै अलि परिश्रमी र जोसिली तथा आँटिली देखिन्थिन्, सिकाएको टिप्स र टेक्निक ठ्याक्कै टिपिहाल्थिन्।’
साग टिममा छनोट भएपछि संगीताले ५ महिना हेटौंडामा प्रशिक्षण लिएकी थिईन् । अखाडामा अभ्यासका क्रममा सिकेको कुरा सहितउनी आफ्नै तरिकाले कुस्तीको अभ्यास गर्थिन् ।
प्रशिक्षक चन्दले तराई मधेसको अखाडामा मेला–पर्वको बेला रमाइलोका लागि खेलिने कुस्तीमा राज्यको लगानी शून्य भएको बताए । चन्दले स्वर्ण जितेको खुसीको क्षणमा पनि कुस्तीका लागि तालिम गर्ने ठाउँसमेत नरहेको बताउँदै उनले भने, ‘खेल हुँदा मात्रै हामीलाई सोधीखोजी गरिन्छ, अरु बेला केही वास्ता हुँदैन।’
कुस्ती संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सलिम मियाँ अन्सारीले सागमा कुस्ती खेल देशका लागि कम प्राथमिकतामा रहे बेला ऐतिहासिक पहिलो स्वर्णले यस खेल प्रतिको राज्यको दृष्टिकोणमा परिवर्तन आउने बताए।
यसअघि आठौं सागमा नेपालले कुस्तीमा ५ कांस्य र भारतको गुवाहाटीमा भएको १२ औं सागमा २ कांस्य जितेको थियो । अन्सारीले भने, अब आफैं कुस्तीको एकेडेमी बनाउन सरकारलाई आग्रह गर्नेछु र खेलाडीलाई व्यवस्थित प्रशिक्षण दिएर आउने साग लगायतका प्रतियोगितामा कुस्तीबाट थप स्वर्ण पदक दिलाउने प्रयास गर्छु ।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
