काठमाडौं- प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर जबराले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सक्षम न्यायपालिकाबाट न्याय सम्पादनको रोहमा भएका फैसला वा आदेशहरुको विधिपूर्वक परीक्षण हुन सक्ने बताएका छन्। विजया दशमीको पूर्वसन्ध्यामा सर्वोच्च अदालतले आयोजना गरेको चियापान तथा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा बोल्दै उनले असम्बद्ध व्यक्ति, निकाय वा प्रक्रियाबाट परीक्षण गर्ने कार्य भने स्वतन्त्र न्यायपालिकाको अवधारणा र मूल्य मान्यताविपरीत हुने प्रस्ट्याए।
'नेपालको संविधानले परिकल्पना गरेको स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सक्षम न्यायपालिका हामी सबैको चाहना हो। त्यसबाट मात्रै संविधानवाद्, लोकतन्त्र, विधिको शासन तथा मानव अधिकारको प्रत्याभूति हुन सक्दछ,' उनले भने, 'स्वतन्त्रता र स्वायत्तता संविधान र कानूनमा उल्लेख गर्दैमा स्वतः कायम हुने विषय नभई सम्बन्धित सबैको त्यसप्रतिको सम्मान र सोअनुरुपको व्यवहारबाट मात्रै आकार प्राप्त गर्न सक्दछ।'
उनले राखेको मन्तव्यको सम्पादित अंश
१. सर्वप्रथम, नेपालीहरुको महान चाड शुभ–विजयादशमी, दिपावली, नेपाल संवत् तथा छठपर्वको पावन अवसरमा आयोजित शुभकामना आदान प्रदान कार्यक्रममा उपस्थित माननीय मन्त्रीज्यू, हाम्रो निमन्त्रणालाई सहर्ष स्वीकार गरी पाल्नुहुने हाम्रा अग्रज पूर्व प्रधान न्यायाधीशज्यूहरु, सर्वोच्च अदालतका माननीय न्यायाधीशज्यूहरु, माननीय महान्यायाधीवक्ताज्यू लगायत उपस्थित सम्पूर्ण महानुभावहरुमा हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु। साथै, यहाँहरुमार्फत परिबारका सम्पूर्ण सदस्यहरुमा समेत यस महान चाडको उपलक्ष्यमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्न चाहन्छु।


२. मुलुकको बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक तथा भौगोलिक विविधताबीचको एकता, सहिष्णुता र आपसी सद्भावको प्रवर्द्धन गर्दै सामाजिक सांस्कृतिक ऐक्यबद्धता कायम गर्न यसप्रकारका चाडपर्वहरुको भुमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण रहदै आएको कुरा समेत यस अवसरमा स्मरण गर्न चाहन्छु। साथै, यस वर्षको वडादशैं, दिपावली, नेपाल संवत् तथा छठपर्वले मुलूकको विकास र समृद्धि तथा सुशासन र न्यायपूर्ण समाजको स्थापनाका लागि आ–आफ्नो ठाँउबाट योगदान गर्ने क्षमता, उर्जा र प्रेरणा सबैमा प्रदान गरुन् भन्ने कामना समेत गर्दछु।
३. न्यायपालिकाको स्वतन्त्रता र स्वायत्तताको सुनिश्चितता र समुचित अभ्यास गर्ने विषय सर्वोपरी, सर्वकालीन र महत्वपूर्ण हुन्छ। नेपालको संविधानले परिकल्पना गरेको स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सक्षम न्यायपालिका हामी सबैको चाहना हो। त्यसबाट मात्रै संविधानवाद्, लोकतन्त्र, विधिको शासन तथा मानव अधिकारको प्रत्याभुति हुन सक्दछ। स्वतन्त्रता र स्वायत्तता संविधान र कानूनमा उल्लेख गर्दैमा स्वतः कायम हुने विषय नभई सम्बन्धित सबैको त्यसप्रतिको सम्मान र सोअनुरुपको व्यवहारबाट मात्रै आकार प्राप्त गर्न सक्दछ। स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सक्षम न्यायपालिकाबाट न्याय सम्पादनको रोहमा भएका फैसला वा आदेशहरुको विधिपूर्वक परीक्षण हुन सक्दछ तर, असम्वद्ध व्यक्ति, निकाय वा प्रकृयाबाट परीक्षण गर्ने कार्य आफैमा स्वतन्त्र न्यायपालिकाको अवधारणा र मूल्य मान्यता विपरित हुन जान्छ भन्ने मलाई लाग्दछ।
यसले न्यायपालिकाप्रतिको विश्वसनीयतामा प्रश्न उठ्न जाने र नेपालको संविधानले परिकल्पना गरेको सक्षम र सुदृढ न्यायपालिकाको स्थापनामा सहयोग पुग्छ जस्तो मलाई लाग्दैन। न्याय र कानूनको क्षेत्रमा विशिष्ट ज्ञान र अनुभव रहेको यसप्रकारको विद्धत्त उपस्थितिमा यस विषयमा थप कुरा राख्न म आवश्यक देख्दिन। सत्य र विजयको अन्तरसम्बन्ध र त्यसको प्रतिकको रुपमा रहेको विजयादशमीको पावन अवसरमा आयोजित यस विशेष समारोहमा स्वतन्त्र न्यायपालिका, लोकतन्त्र एवम् विधिको शासनवीचको अन्तरसम्बन्धको प्रसंगसम्म उल्लेख गर्न चाहेको कुरा म सादर निवेदन गर्दछु।
४. संविधान तथा कानूनले अपेक्षा गरेअनुरुपको भुमिका र जिम्मेवारी निर्वहन गर्न न्यायपालिका सदैव क्रियाशील हुँदै आएको छ। योजनावद्ध व्यवस्थापनको माध्यमबाट न्यायिक सुधारका प्रकृयाहरुलाई अगाडि बढाउने उद्देश्यकासाथ पन्ध्रवर्ष पहिलेदेखि शुरु भएको न्यायपालिकाको रणनीतिक योजनालाई निरन्तरता दिँदै यस आर्थिक वर्षदेखि चौथो पञ्चवर्षीय रणनीतिक योजना लागू गरिएको कुरा यहांहरु सबैमा अवगत नै छ। नेपालको संविधान जारी भएको परिप्रेच्छमा संविधानले अपेक्षा गरेअनुरुपको सुदृढ न्यायपालिकाको उद्देश्य र रणनीतिसहित लागू भएको प्रस्तुत योजनाको कार्यान्वयनमा यहाँहरु सबैको साथ, सहयोग र सहकार्यका लागि समेत यस अवसरमा म पूनः आह्वान गर्न चाहन्छु।
५. अन्तमा, हाम्रो आमन्त्रणलाई सहर्ष स्वीकार गरी कार्यक्रममा महत्वपूर्ण उपस्थितिका लागि माननीय मन्त्रीज्यू, आदरणीय अग्रज पूर्व प्रधान न्यायाधीशज्यूहरु, सम्पूर्ण न्यायकर्मी मित्रहरु लगायत उपस्थित सबैमा हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु। शुभ–विजयादशमी, दिपावली, नेपाल संवत् तथा छठपर्वको पावन अवसरमा यहाँहरु सबैमा सुस्वाथ्य, दीर्घायू तथा सफलताको पूनः हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु। साथै, देश र विदेशमा रहनुहुने सम्पूर्ण नेपाली दाजुुभाई तथा दिदीबहिनीहरुमा समेत हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।