काठमाडौं– प्रस्तावित संघीय निजामती सेवा विधेयकमा निजामती कर्मचारीले पाउने ९ प्रकारका बिदाको व्यवस्था गरिएको छ। प्रतिनिधिसभामा बिहीबार दर्ता भएको विधेयकको बिदासम्बन्धी व्यवस्थामा भैपरी, घर, बिरामी, मातृत्व तथा प्रसूति, प्रसूति स्याहार, महिनावारी, मृत्यु संस्कार, अध्ययन र असाधारण बिदा समेटिएका छन्।
विधेयकमा प्रस्तावित बिदा यसप्रकार छन् :
१. भैपरी बिदा
अचानक आइपर्ने व्यक्तिगत वा आवश्यक कामका लागि कर्मचारीले लिन पाउने बिदा हो। यस्तो बिदा आकस्मिक आवश्यकता पूरा गर्न प्रयोग गरिन्छ।
२. घर बिदा
व्यक्तिगत तथा पारिवारिक कामका लागि कर्मचारीले लिन पाउने बिदा हो। कर्मचारीको घरायसी काम, पारिवारिक आवश्यकता वा अन्य व्यक्तिगत प्रयोजनमा यस्तो बिदा उपयोग गर्न सकिने व्यवस्था रहनेछ।
३. बिरामी बिदा
कर्मचारी बिरामी परेको अवस्थामा स्वास्थ्य उपचार तथा आरामका लागि लिन पाउने बिदा हो। स्वास्थ्यसम्बन्धी कारणले कार्यालयमा उपस्थित हुन नसक्ने अवस्थामा यो बिदा प्रयोग हुनेछ।
४. मातृत्व तथा प्रसूति बिदा
महिला कर्मचारीले गर्भावस्था तथा बच्चा जन्माउने समयको सन्दर्भमा पाउने बिदा हो। आमा र नवजात शिशुको हेरचाह तथा स्वास्थ्यका लागि यस्तो बिदाको व्यवस्था गरिएको हो।
५. प्रसूति स्याहार बिदा
पत्नी सुत्केरी हुँदा पुरुष कर्मचारीले श्रीमती तथा नवजात शिशुको स्याहारका लागि लिन पाउने बिदा हो। यसले प्रसूतिको समयमा परिवारलाई आवश्यक सहयोग गर्न कर्मचारीलाई समय उपलब्ध गराउने उद्देश्य राख्छ।
६. महिनावारी (रजश्वला) बिदा
विधेयकको प्रस्तावित व्यवस्थामा महिला कर्मचारीका लागि महिनावारी बिदालाई छुट्टै बिदाका रूपमा समेटिएको छ। यो संघीय निजामती सेवामा नयाँ व्यवस्थाका रूपमा प्रस्ताव गरिएको हो।
तर महिनावारी बिदा कति दिन पाउने भन्ने विषय विधेयकमा स्पष्ट तोकिएको छैन। बिदासम्बन्धी विस्तृत व्यवस्था ऐन कार्यान्वयनका लागि बन्ने नियमावलीबाट निर्धारण हुने देखिन्छ।
७. मृत्यु संस्कार बिदा
कर्मचारीका नजिकका आफन्तको मृत्यु हुँदा अन्त्येष्टि तथा मृत्यु संस्कारका लागि कर्मचारीले लिन पाउने बिदा हो। यस्तो अवस्थामा पारिवारिक तथा सामाजिक संस्कार पूरा गर्न कर्मचारीलाई समय उपलब्ध गराउने उद्देश्यले यो बिदा व्यवस्था गरिएको हो।
८. अध्ययन बिदा
कर्मचारीले आफ्नो सेवासँग सम्बन्धित वा स्वीकृत अध्ययनका लागि लिन पाउने बिदा हो। अध्ययन तथा शैक्षिक गतिविधिमा सहभागी हुन आवश्यक पर्ने अवस्थामा यस्तो बिदा उपयोग गर्न सकिने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ।
९. असाधारण बिदा
सामान्य बिदाबाट सम्बोधन हुन नसक्ने विशेष परिस्थितिमा कर्मचारीले लिन पाउने बिदा हो। यसको प्रयोग र सर्तसम्बन्धी विस्तृत व्यवस्था नियमावलीबाट निर्धारण हुने व्यवस्था रहनेछ।
प्रस्तावित विधेयकले निजामती कर्मचारीले पाउने बिदालाई अधिकार नभई सहुलियतका रूपमा परिभाषित गरेको छ। बिदा स्वीकृत गर्ने अधिकारीले कार्यालयको सेवा प्रवाहमा असर नपर्ने गरी वैकल्पिक व्यवस्था गरेर मात्र बिदा स्वीकृत गर्नुपर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ।
त्यस्तै, बिदासम्बन्धी विस्तृत व्यवस्था तथा बेतलबी बिदाका विषय नियमावलीबाट तोकिने प्रस्ताव गरिएको छ। त्यसैले ९ प्रकारका बिदामध्ये विशेषगरी महिनावारीलगायत केही बिदाको अवधि, सर्त र प्रयोगको विस्तृत प्रक्रिया विधेयक पारित भएपछि बन्ने नियमावलीबाट स्पष्ट हुने देखिन्छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
