काठमाडौं– २४ मे २०२१ मा पाकिस्तान राष्ट्रिय सभाका तत्कालीन विपक्षी दलका नेता शहबाज शरीफले अन्य विपक्षी दलका नेताहरूलाई रात्रिभोजको निम्तो दिएका थिए।
यो रात्रिभोजमा शरीफले विपक्षी दलहरूलाई सत्तामा रहेका इमरान खानको सरकारलाई ध्वस्त पार्न एकजुट हुनुपर्ने अपिल गरेका थिए।
शरीफको पार्टी पीएमएल (एन), पीपीपी र जमीयत उलेमा–ए–इस्लाम लगायत १० भन्दा बढी दलहरू छलफलमा थिए।
त्यसअघि नै पाकिस्तान डेमोक्रेटिक मुभमेन्ट (पीडीएम) नामको आन्दोलन सुरु भइसकेको भए पनि त्यो दिनको विपक्षी दलहरूको मोर्चावन्दीपछि मात्र आन्दोलनले थप गति लिन थाल्यो।
अन्तत: गत वर्ष अप्रिलमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री इमरान खानविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव ल्याएपछि पीडीएमले पहिलो सफलता पाएको थियो। यसपछि विपक्षी दलको नेता भएकाले यसका नेता शहबाज शरीफले प्रधानमन्त्रीको सपथ लिएका थिए।
त्यसपछि खान विपक्षी वेञ्चमा पुगे। त्यतिमात्र हैन, उनी मंगलबार पक्राउ पनि परे। तर बिहीबार मात्र त्यहाँको सर्वोच्च अदालतले खानलाई रिहा गर्न आदेश दिइसकेको छ। तर सत्ताधारीहरूको ‘मिसन’ मुताबिक नै खानलाई जेल पुर्याउन भने सफल भएका छन्।
खानविरुद्ध पीडीएम अभियानमा धेरै ठूला अनुहार संलग्न छन्। शरीफ, मरियम नवाज, आसिफ अली जरदारी, बिलावल भुट्टो जरदारी, मौलाना फजलुर्र रहमान जस्ता नामहरू छन्। यो मोर्चाका शरीफ एक ठूलो अनुहार बन्न पुगे। यसको पछाडिको कारण भनेको पहिलो त उनी प्रधानमन्त्री बन्न सके र दोस्रो उनका दाइ नवाज शरीफ अहिले पकास्तिानमा छैनन्। नवाज पकास्तिानका समकालिन नेताहरू मध्येका शक्तिसाली थिए जो पूर्वप्रधानमन्त्री पनि हुन्।
शरिफ नेतृत्वले खानलाई जेलमा त पुर्यायो। तर अब प्रश्न उठ्छ इमरान खान जेल पुर्याउन सफल भएको शरीफ र पीडीएमको अभियान अब कुन दिशामा जान्छ? यसको जवाफ सजिलो छ। त्यो हो पाकिस्तानको राजनीतिको मियो सेना हो। अब उसले के मार्गनिर्देश गर्छ भन्नेले निर्धारण गर्छ।
सबैको पछाडि सेना छ?
पाकिस्तानको राजनीतिबारे जनरल जिया उल हकले सत्ता हत्याएसँगै एक मान्यता स्थापित छ। त्यहाँको राजनीतिको व्यवस्थापन,नियन्त्रण र निर्देशेन सेनाले गर्छ भन्ने मान्यता छ। त्यसो त पाकिस्तानको राजनीतिमा सेनाको हस्तक्षेप हुन्छ भन्ने स्विकार्यता सारा विश्वले गरेको छ।
पाकिस्तानी सेनाले आफ्नो स्वेच्छाले सरकार बनाउँछ र सेना प्रमुखको कार्यकालसम्म थप नहुने स्थिति भएमै पनि सरकार ढाल्न लाग्छ।
यसलाई इंगित गर्दै बीबीसी उर्दूका पत्रकार सकलेन इमामले पाकिस्तानको राजनीतिक अवस्थालाई चारवटा आयाममा हेर्न सुझाव दिन्छन्।
उनी भन्छन्, ‘पहिलो, राजनीतिज्ञ आफै कत्तिको बलियो छ, दोस्रो, पाकिस्तानमा प्रतिपक्षको अवस्था कस्तो छ, तेस्रो, क्षेत्रीय राजनीति कसरी चलिरहेको छ। उदाहरणका लागि, चीन, भारत वा अफगानिस्तानको अवस्था कस्तो छ। सबैभन्दा ठूलो र चौथो कारक भनेको अमेरिका के चाहन्छ भन्ने हो।’
यसका पृष्ठभूमिमा सेनालाई भने बिर्सन नहुने इमाम बताउँछन्।
कत्तिका बलिया छन् शरीफ?
खानसँग शरीफको तुलना गर्ने हो भने उनी राजनीतिक पिचका खेलाडी हुन्। शरीफ १३ वर्षसम्म पञ्जाब प्रान्तको मुख्यमन्त्री थिए। उनलाई विकासवादी नेता पनि भनिन्छ।
साथै पूर्व–प्रधानमन्त्री शरीफका भाइ समेत रहेकाले उनीसँग थप राजनीतिक पुुँजी समेत छ।
शरीफले सुरुमा आफ्ना दाजु नवाजको सहयोगीको रुपमा काम गर्थे। नवाजकै सहयोगमा उनी राजनीतिमा प्रवेश गरेका हुन्।
शरीफले पञ्जाबको तस्विर बदलेको श्रेय जाने गरेको छ। त्यहाँ मेट्रो बस, ट्रेन सेवाको विस्तार भएको थियो। यद्यपि , उक्त परियोजनाले आर्थिक लाभ नदिएकोले शरीफमाथि भ्रष्टचारको आरोप भने लाग्ने गरेको छ।
लामो राजनीति विरादरी बोकेका शरीफ राजनीतिक रुपमा खान भन्दा पक्का खेलाडी हु्न्। विपक्षीहरूलाई एक ठाउँमा ल्याउनसकेकै कारण आज शरिफ सत्ताको बागडोर सम्हाल्न सफल भएका छन्।
तर खानको व्यक्तित्वमा असर गरेको छैन
पाकिस्तानका एकथरी विश्लेषक अहिले पनि इमरान खानको लोकप्रियतामा कुनै कमी नभएको दावी गर्छन्। इस्लामावादस्थित एक वरिष्ठ पत्रकार शहजादा जुल्फिकार भन्छन्, ‘अब इमरान खानको पार्टी पीटीआईलाई फोड्ने प्रयास हुन सक्छ।’
उनको दाबी छ,‘खानको फ्यान फलोइङ उस्तै रहनेछ, तर उनको पार्टी भङ्ग भयो भने त्यो घट्न सक्छ। उदाहरणका लागि उनलाई ६ महिनाको लागि चुनाव लड्न अयोग्य बनाउने प्रयास हुन सक्छ। यसले उनलाई राजनीतिक प्रतिस्पर्धाबाट बाहिर पुर्याउने प्रयास हुनसक्छ।’
बिहीबार अदालतले जेल मुक्त गर्ने आदेश दिए पनि अबको अवस्था के हुनसक्छ भन्ने आंकलन गर्न भने कठिन रहने जानकारहरू बताउँछन्।
खानमाथि महत्वपूर्ण सरकारी सम्पत्ति बेचेको आरोप लागेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1779634726.png)
-1764146706.png)
-1779545841.jpg)
