• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
राजनीति

राष्ट्रिय पार्टी बन्न संघर्षरत एकीकृत समाजवादीको वैधानिकतासम्बन्धी विवाद, सर्वोच्चले कहिले टुंग्याउला मुद्दा?

64x64
नेपाल लाइभ सोमबार, मंसिर १९, २०७९  ०६:२०
1140x725

काठमाडौं– मंसिर ४ गते सम्पन्न भएको प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा  निर्वाचनको अन्तिम मतपरिणाम आउनेक्रम जारी रहेको छ। 

हालसम्म सार्वजनिक भएको नतिजामा नेपाली कांग्रेस पहिलो दल बनेको छ भने नेकपा एमाले दोस्रो दल बनेको छ। 

समानुपातिक तर्फको मतमा भने एमाले पहिलो र कांग्रेस दोस्रो दल बनेको छ। एमालेबाट २०७८ सालमा विभाजित भएर बनेको माधव नेपाल नेतृत्वको एकीकृत समाजवादी पार्टीले प्रत्यक्षतर्फ १० स्थानमा जित हात परेको छ। समानुपातिकमा ३ प्रतिशत मत कटाएर राष्ट्रिय दल बन्न संर्घषरत रहेको एकीकृत समाजवादीको वैधानिकतासम्बन्धी मुद्दामा सोमबारलाई पेसी छ। 

आफ्नो पार्टी विभाजन गरी गठन भएको एकीकृत समाजवादीको बैधनाकितामाथि प्रश्न उठाउँदै नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरेका थिए। ओलीले  २०७८ भदौ १७ गते सर्वोच्चमा ३ थान रिट दायर गरेका थिए। 

ओलीले तत्कालीन सरकारले ल्याएको राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेश, एमालेले कारबाही सिफारिस गर्दा पनि १४ जना सांसद पदमुक्त नभएको विषय र तत्कालीन सभामुख अग्नि सापकोटाविरुद्ध रिट दायर गरेका थिए । ओलीको रिटमा एकीकृत समाजवादी अवैधानिक भएको दाबी गरिएको छ। 

२ वर्षमा ३० न्यायाधीशको इजलासमा पेसी, अधिकांश सुनुवाइ ‘हेर्न नभ्याइने’ 
उक्त मुद्दा लगातार पेसी पर्ने अनि सुनुवाइ नहुने हुँदै आएको छ। निवेदक पक्षले उक्त निवेदन छिटो फैसला हुनुपर्ने भन्दै माग गरेपछि इजलासले सुनुवाइको समय पनि तोकेको थियो। तर उक्त सुनुवाइको समयमा पेसी सर्नेदेखि हेर्न नभ्याउने हुँदै स्थगित हुँदै आएको छ। 

२०७८ सालमा लामो समय संसद् बैठक समेत अवरुद्ध गर्दै एमालेले यो मुद्दा उठाएको थियो। तर सर्वोच्चमा एकपछि अर्को सुनुवाइ सर्दै आएको थियो। 

एमाले अध्यक्ष ओलीले ५ पुस २०७७ मा पहिलोपटक संसद् विघटन गरेपछि नेकपाका तत्कालीन अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड र नेता माधव नेपालको नेतृत्वमा पार्टी भित्रकै एउटा समूह आन्दोलनमा उत्रिएको थियो। तत्कालीन नेकपा हुँदै नेकपाको एकता भंग भएर एमाले ब्यूतिएपछि पनि नेपालले ओलीविरुद्ध ‘संघर्ष’ जारी राखेका थिए। 

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

ओलीले २०७८ जेठमा पुन: संसद्‌ विघटन गरे। ओलीको उक्त कदमविरुद्ध तत्कालीन एमालेका माधव नेपालसहित सांसदहरु सर्वोच्चमा रिट दायर गर्न पुगेका थिए। एमाले सांसद समेतले दायर गरेको रिटमा फैसला सुनाउँदै सर्वोच्चले संसद् पुन:स्थापना गर्‍यो। साथै, प्रतिनिधि सभाका बहुमत सांसदको मागदाबीअनुसार सर्वोच्चले नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा सरकार गठन गर्न परमादेशको आदेश पनि जारी गर्‍यो। 

देउवाले प्रधानमन्त्रीका रुपमा विश्वासको मत लिँदा माधव नेपालसहित एमालेका सांसद्‌हरुले पक्षमा मत दिए। पछि देउवा सरकारले संसदीय दल वा केन्द्रीय समितिमा २० प्रतिशत संख्या पुर्‍याएर दल विभाजन गर्नसक्ने व्यवस्थासहित राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐन संशोधन गर्ने अध्यादेश ल्यायो। अध्यादेशअनुसार एमाले विभाजन गरेर माधव नेपालको नेतृत्वमा एकीकृत समाजवादी गठन भयो। 

एकीकृत समाजवादी गठन नहुँदै आफूले १४ जना सांसद (माधव नेपालसहित)लाई कारबाही गर्न सिफारिस गरेपनि सभामुख सापकोटाले कारबाही नगरेको र उक्त दल (एकीकृत समाजवादी) अवैधानिक रहेको दाबी गर्दै ओलीले सर्वोच्चमा ३ थान फरक–फरक रिट दायर गरेका थिए।  

ओलीले दायर गरेका रिटमा हालसम्म २२ पटक पेसी तोकिएको छ। तर सुनुवाइ हुदै आदेश तीन पटक मात्र भएको छ। मुद्दा दर्तालगत्तै २०७८ भदौ २२ गते हाल महाभियोग दर्ता भएपछि निलम्वनमा रहेका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर राणाको एकल इजलासले सुनुवाइ गरेको थियो। राणाको एकल इजलासले कारण देखाउ आदेश जारी गर्दै सबै पक्षलाई छलफलमा बोलाएको थियो। उक्त आदेशपछि २०७८ असोज ५ गते २ न्यायाधीशको संयुक्त  इजलासमा सुनुवाइ भयो। न्यायाधीशद्वय दीपककुमार कार्की र कुमार चुडालको इजलासले अन्य आदेश गरेको थियो। त्यसपछि लगातार ५ पटक उक्त मुद्दाको पेसी तोकियो, तर सुनुवाइ हुन सकेन। 

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

४ पटक पेसी हेर्न नभ्याइने हुँदै स्थगीत भयो भने १ पटक लुम्बिनी प्रदेशका मुख्य न्यायाधिवक्ताले निवेदन दिएर सुनुवाइ सारे। त्यसपछि २०७८ फागुन २९ गते न्यायाधीशद्वय ईश्वरप्रसाद खतिवडा र कुमार चुडालको इजलासले पूर्ण इजलासमा पठाउने आदेश गर्‍यो। 

‘यसमा लिखित जवाफ परिसकेको देखिएको र निवेदकबाट उठाइएका संवैधानिक तथा कानुनी प्रश्नहरुको निरुपण छिटोछरितो रुपमा पूर्ण सुनुवाइको सन्दर्भमा हुनु मानसिव देखिएको छ,’ आदेशमा भनिएको थियो, ‘त्यसैले २०७८ चैत २० गते आइतबारका लागि पेसी तोकी पूर्ण सुनुवाइका लागि पेस गर्नू…।’  सर्वोच्चले यसरी मिति नै तोकेर आदेश त गर्‍यो, तर सुनुवाइ भएन। 

इजलासले तोकेको चैत २० गते न्यायाधीशद्वय अनिलकुमार सिन्हा र नहकुल सुवेदीको इजलासमा पेसी पर्‍यो। उक्त मुद्दा सुवेदीले हेर्न नमिल्ने भयो। सुवेदीले  एकीकृत समाजवादीकै विवादमा सोमनाथ पाण्डेयको मुद्दा हेरेर आदेश गरेकाले हेर्न नमिल्ने भनि प्रश्न उठ्यो। उनले आफूले नहेर्ने भनेपछि सुनुवाइ स्थगित भयो। 

२०७९ वैशाख १९ गते अन्तिमपटक न्यायाधीशद्वय प्रकाशकुमार ढुङ्गाना र  कुमार रेग्मीको इजलासमा पेसी परेको थियो। असार ३० गतेको पेसी पनि वमकुमार श्रेष्ठ र नहकुल सुवेदीको इजलासमा पेसी परेको थियो, तर हेर्न नभ्याउने हुँदै स्थगित भयो। 

सोमबारबाट सुरु होला त अन्तिम सुनुवाइ? 
सोमबार उक्त मुद्दाको पेसी तोकिएको छ। गोलाबाट तोकिने पेसीमा उक्त मुद्दामा सुनुवाइ हुने/नहुने निर्धारण हुन्छ। पहिला सुनुवाइमा भाग लिँदै आदेश जारी गरेको भएपनि न्यायाधीशले अस्वीकार गरे बाहेक अब मुद्दाको सुनुवाइ हुने नियम सर्वोच्चमा लागू भएको छ। त्यसैले सोमबारको पेसी हेर्न नमिल्ने हुँदै स्थगित हुने सम्भावनका कम छ। यसअघि इजलासले नै पूर्ण सुनुवाइ थाल्ने भनेकाले सोमबार इजलास तोकिएमा अन्तिम सुनुवाइ सुरु हुने सम्भावना छ। 

अन्तिम सुनुवाइ हुँदै सर्वोच्चले अहिलेको सन्दर्भमा दुई कोणमा व्याख्या गर्नसक्ने देखिन्छ। एकीकृत समाजवादी  निर्माणका लागि सहज हुने गरी ल्याइएको राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेशको वैधानिकता र एकीकृत समाजवादी गठन कानुन सम्मत थियो कि थिएन? भन्ने व्याख्या सर्वोच्चले गर्न सक्नेछ। 

अदालतले नेपालसहित १४ सांसदमाथि पार्टी (एमाले)ले गरेको कारबाही सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटाले कार्यान्वयन नगरेको, पार्टी विभाजनका लागि झलनाथ खनालसहितका नेताहरुले गरेको सनाखतलाई मान्यता नदिन र लुम्बिनीका सांसदहरु विमला खत्री वली र अजय शाहीमाथि गरेको कारबाहीअनुसार सूचना टाँस गरिनुपर्ने लगायतका विषयको मुद्दा एकै ठाउँमा  राखेर सुनुवाइ गर्ने भनेको छ। 

सर्वोच्चको फैसलाले माधव नेपालको पार्टीलाई असर गर्ला? 
नेकपा एमालेले यो मुद्दाको टुंगो मंसिर ४ को निर्वाचन अघि नै लागोस् भन्ने चाहेको थियो। सर्वोच्च अदालतले यसमा फैसला सुनाउँदै तत्कालीन सरकारले ल्याएको राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेश बदर गरोस् र उक्त अध्यादेशअनुसार नेपालको पार्टीको पनि कुनै वैधानिक हैसियत नहुने फैसला होस् भन्ने एमालेले चाहेको थियो। 

एमालेनिकट कानुन व्यवसायीहरुले पटक–पटक यो मुद्दा सार्न नमिल्ने भन्दै इजलासको ध्यानाकर्षण पनि गराएका थिए। अब हुने अन्तिम सुनुवाइबाट पनि एमाले पक्षले यही २ वटा कुरा स्थापित गर्ने प्रयास गर्ने देखिन्छ। उक्त मुद्दामा बहस गरिरहेका एक कानुन व्यवसायीले अहिले नयाँ निर्वाचन भएर पुराना सांसदहरुमाथिको कारबाहीको औचित्य सकिए पनि पार्टी गठन वैधानिक थिएन भन्ने पुष्टि गराउने पक्षमा बहस गर्ने तयारी भइरहेको बताए। 

तत्कालीन समयमा उक्त पार्टी गठन अवैधानिक थियो भनेर सर्वोच्चबाट फैसला हुन सकेमा अहिले एकीकृत समाजवादीले वैधानिकता नपाउने उनको दाबी छ। सर्वोच्चले  उक्त मुद्दामा अन्तिम फैसला सुनाउँदा अध्यादेश ल्याउने अभ्यास, सभामुखको अधिकार, राजनीतिक दलले कारबाही गर्ने क्षेत्राधिकार लगायत विषयमा व्यख्या गर्ने छ। 

तर नेपाल पक्षवाट बहस गरिरहेका कानुनविदहरुले रिटको सान्दर्भिकता सकिएकाले अब खारेज हुने टिप्पणी गरेका छन्। अघिल्लो प्रतिनिधि सभाका सांसदहरुमाथिको कारबाहीको कुरा उठाइएको र नयाँ चुनाव फेस गरेर जनमत लिएर आएकाले यो रिटको औचित्य नै सकिएकाले खरोज हुने एक अधिवक्ताको दाबी छ।

प्रकाशित मिति: सोमबार, मंसिर १९, २०७९  ०६:२०

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
आस्था पछि बेवास्ता !
मुगु जिप दुर्घटना : मृत्यु हुनेको संख्या चार पुग्यो
मंसिर ६ मा भारत जाँदै प्रधानमन्त्री बालेन, हवाई रुटदेखि द्विपक्षीय मुद्दामा छलफल हुने
सम्बन्धित सामग्री
मंसिर ६ मा भारत जाँदै प्रधानमन्त्री बालेन, हवाई रुटदेखि द्विपक्षीय मुद्दामा छलफल हुने भ्रमणका क्रममा नेपालले भारतीय आकाश हुँदै थप हवाई रुट उपलब्ध गराउन गर्दै आएको आग्रहलाई प्रमुखताका साथ उठाउने तयारी छ। हवाई रुटसम्बन्ध... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्थानीय निर्वाचन तयारीः निर्वाचन आयोगले बोलायो दलहरुसँग बैठक दलहरुलाई आज पठाइएको पत्रमा मङ्सिर ४ गते बिहान ११ः३० बजे आयोग कार्यालयमा उपस्थित हुन भनिएको छ। सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
बिचौलिया इनम प्रधानमन्त्री बालेनको कोर टिममा रहेको एमालेको दाबी पोखरेलले सुनसरीमा गोली चलेको घट्नाको जिम्म अहिलेका प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीले लिनु पर्ने बताए । यही कारण ओली र लेखकलाई लगाएको जस्त... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
ताजा समाचारसबै
आस्था पछि बेवास्ता ! सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मुगु जिप दुर्घटना : मृत्यु हुनेको संख्या चार पुग्यो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मंसिर ६ मा भारत जाँदै प्रधानमन्त्री बालेन, हवाई रुटदेखि द्विपक्षीय मुद्दामा छलफल हुने सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
एनएफएल सञ्चालनका लागि राखेपको सैद्धान्तिक सहमति सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
दुई जिल्लामा जुवाखालबाट ३४ जना पक्राउ सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
प्रहरी कार्यालयमै झगडा: छ जना पक्राउ आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
मुगु दुर्घटना : मृतक र घाइतेको पहिचान खुल्यो आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्