काठमाडौं– नेकपा माओवादी केन्द्रले स्थानीय तहमा अपेक्षित नतिजा हासिल नहुनुमा आफ्ना ८ कमजोरी रहेको आत्मसमीक्षा गरेको छ भने गठबन्धनका दलहरु नेपाली कांग्रेस र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)ले पनि असहयोग गरेको बताएको छ।
आइतबारदेखि सुरु भएको माओवादी केन्द्रको केन्द्रीय कमिटी बैठकमा अध्यजक्ष पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड)ले प्रतिवेदन पेस गर्दै ‘गठबन्धनको समीक्षा र शिक्षा’ यस्तो उल्लेख गरेका छन्।
उनले भनेका छन्, ‘सरकारमा सहभागी दलहरुबीचको चुनावी गठबन्धन बारे नेतृत्व तहमा जुन स्तरको समझदारी र आवश्यकताको महशुस थियो, त्यही स्तरको समझदारी स्थानीय तहमा कायम हुन सकेन।’
उनले नेपाली कांग्रेसको पूरै पंक्ति गठबन्धनप्रति इमान्दार र गम्भीर नभएको आरोपसमेत लगाएका छन्। ‘रोल्पा, रुकुम, सल्यान, कालीकोट, भोजपुर, गोरखा, सिन्धुपाल्चोकलगायतका जिल्ला र ती बाहेकका पनि हाम्रो पार्टीको बलियो उपस्थिति रहेका कयौं स्थानीय तहमा हामीविरुद्ध एमाले र अन्य दलहरुसँग गठबन्धन गरी हामीलाई पराजित गर्ने वा कमजोर पार्ने घटनाहरु व्यापक रुपमा देखिए’, प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
नेपाली कांग्रेसले आफू बलियो भएको स्थानमा अन्य दलहरुको गठबन्धन बन्न नदिने, हामी र गठबन्धनका दलहरु बलियो भएको ठाउँमा एमाले वा अन्य दलसँग तालमेल गर्ने, आफू कमजोर भएको ठाउँमा पाँच दलीय गठबन्धन कायम गर्ने गरेको पनि आरोप प्रतिवेदनमा छ।
‘कतिपय स्थानमा कांग्रेसका नेताहरुबाटै बागी उम्मेदवार खडा गर्ने जस्ता अघोषित नीति अपनाएको देखिन्छ। कांग्रेसले गठबन्धनका उम्मेदवारलाई मत नदिने वा आफ्ना उम्मेदवारलाई लक्षित गर्ने नीति अख्तियार गरी मतदाता शिक्षा दिँदा अत्यधिक मत बदर भएको पाइयो,’ प्रतिवेदनमा उल्लेख छ, ‘यसैगरी गठबन्धनको अर्को दल नेकपा एकीकृत समाजवादीले आफ्नो वास्तविक स्थितिभन्दा बढी दाबी गर्दा सिट बाँडफाँटमा ठाउँ–ठाउँमा केही समस्या देखियो। जसको परिणाम केही स्थानहरुमा गठबन्धन नै पराजित बन्न पुग्यो।’
जनता समाजवादी पार्टी आफ्नो आधार बलियो भएका तराई–मधेसका स्थानमा गठबन्धनका लागि अनिच्छुक देखिएको पनि प्रतिवेदनमा भनिएको छ। आफ्नो पार्टी भने मूल रुपमा गठबन्धनप्रति इमान्दार देखिएको बताइएको छ।
पार्टीकै ८ कमजोरी
प्रतिवेदनमा आफ्नो पार्टीको कमजोरी पनि औंल्याइएको छ। त्यसमा पहिलो पहिलो–पार्टी पंक्तिमा गठबन्धनप्रति आवश्यकताभन्दा बढी विश्वास गर्दा आफ्नो तयारीमा फितलो देखिनु रहेको छ।
दोस्रो–गठबन्धन हुँदा उम्मेदवारका आकांक्षी बढी देखिने तर एक्लै प्रतिपर्धा गर्दा अरुचि देखाउने प्रवृत्ति रहेको उल्लेख छ। यस्तै तेस्रो कमजोरीमा कांग्रेसलगायतका गठबन्धनका सहयात्रीहरुमा बढी भर पर्नु, चौथो–प्रमुख र उपप्रमुखमा गठबन्भन हुनु तर वडा तहमा एकल प्रतिष्पर्धा गर्नुपर्दा चुनाव प्रचार र एकीकृत परिचालनमा तालमेल मिलाउन नसक्नु, पाँचौं–तालमेल गर्दा व्यक्ति केन्द्रित वा निश्चित पालिका केन्द्रित तालमेलको प्रयत्न गर्नु, छैटौं–लोकप्रियलाई भन्दा आफूनिकटलाई उम्मेदवार बनाउँन जोड गर्नु र आफू वा आफूनिकटकाल नपाउँदा हराउन उद्धत हुनु रहेका छन्।
सातौं–पैसा खर्च गरेर मतदाता किन्नेजस्ता प्रतिस्पर्धी दलहरुका विकृतिका रुपमा देखा परेको प्रवृत्तिलाई रोक्न नसक्नु र आठौंमा कतिपय स्थानमा पार्टीभित्रको गुटबन्दी, असहयोग एवं अन्तर्घातसम्मका गम्भीर कमजोरी र घटनाहरु देखा परेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
गुटबन्दी, असहयोग र अन्तर्घात जस्ता पार्टी विरोधी गतिविधिहरुको गम्भीर छानबिन गरी आवश्यक कारबाही गर्नुपर्ने प्रचण्डले औंल्याएका छन्।
शिक्षा र रणनीति
यसबाट शिक्षा लिएर आगामी निर्वाचनको तयारी गर्नुपर्ने बताइएको छ। ‘आगामी दिनमा पहिलो–आफनो शक्ति र संगठनमा भर परेर निर्वाचनको तयारी गर्ने, दोस्रो–गठबन्धन हुँदा वा नहुँदा पनि उम्मेदवार बन्न तयार हुने, तेस्रो–निर्वाचनमा सहभागी हुनलाई पार्टीको सिद्धान्त, राजनीति र नीतिको प्रचार गर्ने एवं संगठन विस्तारका रुपमा लिने गर्नुपर्छ’, प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
यसैगरी चौथो–गुट, उपगुट वा निकटताको आधारमा नभई लोकप्रिय उम्मेदवारमा ध्यान दिने, पाचौं–उम्मेदवारको टुंगो लाग्नुअघि प्रतिस्पर्धा गर्न वा आकांक्षा राख्नु स्वभाविक भए पनि पार्टीले उम्मेदवारको टुंगो लगाएपछि पूरा शक्तिका साथ एकढिक्का भएर विजयी गराउन जोड लगाउने भनिएको छ।
छैटौंमा प्रतिस्पर्धी दलका भ्रम, षड्यन्त्र, चलखेल, पैसाले मत खरिद गर्नेजस्ता विकृतिलाई रोक्न आफनो पंक्तिलाई तयार पार्नेजस्ता शिक्षा यस निर्वाचनले दिएको उल्लेख छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।