काठमाडौं- खुलेको आकाश। मनै लोभ्याउने गरी फूलेका सयपत्री, गोदावरी र मखमलीहरु। चाडपर्वको मौसम शरदमा मात्र होइन, उनका बगैँचामा सदाबहार फूल फूल्छन्। मौसमी फूलहरु पनि लगाउँछन्। फूलकै सुगन्ध मिसिएको हावा बहन्छ स्वयम्भूनाथ नर्सरी वरिपरि।
आफ्नै माटोको मौलिकता सुगन्धमा मिसिएको छ। फूलको सुगन्धमा मन्त्रमुग्ध हुँदै हरिप्रसाद ढकालले फूलसँग काम गरेको ८ वर्ष बितेको छ।
‘हुन त मेरो फूलसँगको नाता ८ वर्षदेखिको मात्र होइन। तर फूललाई नै प्रेम गरेर व्यावसायिक रुपमा फूल खेतीमा लागेको ८ वर्ष पूरा भयो,’ मुस्कुराउँदै हरिप्रसादले सुनाए। हरिप्रसाद काम गर्न थालेदेखि नै नर्सरीमा माली भए। फूलसँगै काम गरेर उनी जीविकोपार्जन चलाए।
‘लगभग २० वर्ष अघि नर्सरीमा माली हुँदा उनको मासिक तलब १८ सय थियो। त्यो बेलाको समयमा १८ सय रुपैयाँको महत्व पनि धेरै थियो। त्यतिले जे होस् घर खर्च धान्न पुगेको थियो,’ उनले भने। मकवानपुर हेटौडाका हरिप्रसाद काठमाडौंमा फूल खेती गर्ने सोचेर नै काठमाडौं आएका थिए।
.jpg)
सुरुमा फूलखेती गर्न अनुभव थिएन। उनी महाराजगञ्जस्थित एक नर्सरीमा मालिका रुपमा काम गर्न थाले। अरुको नर्सरीमा काम गर्दागर्दै उनलाई आफ्नै नर्सरी खोल्ने सोच आयो। थोरै जग्गामा नर्सरी सञ्चालनमा ल्याए। त्यो नर्सरीमा धेरै समय काम नगर्दै उनको सपना बद्लियो।
000
‘आफ्ना दौँतरीहरु सबै सुकिलामुकिला भएर परदेशबाट सुटकेस गुडाउँदै फर्कन्थे, आफू मात्र कति धुलोमैलो भएर बस्नु जस्तो लाग्न थाल्यो। त्यसपछि म पनि जहाज चढेर एकपटक परदेश जाने सोच बनाएँ,’ उनले भने। १२ वर्ष अगाडी हरिप्रसाद ओमान पुगे। ठूलो जहाज चढेर परदेश जाने उनको सपना पुरा भयो।
‘परदेशमा पैसा टिप्न पाइन्छ भनेर साथीहरु जिस्काउँथे। रुख त हुँदो रहेछ, टिप्नै गाह्रो,’ ठट्टा गर्दै हरिप्रसादले सुनाए।
‘म होटलमा खाना पकाउने काम गर्थें, दैनिक ८ घन्ठा ड्युटी थियो। नेपाली रुपैयाँ १५ हजार बराबर कमाई गर्न एक महिना कुर्नु पर्थ्यो। मेरो काम त अरुको तुलनामा सजिलो थियो। अरु नेपाली दाजु भाइहरुको परदेशको दुःख देखेर आफू प्रति नै सहानुभूति लाग्यो,’ उनले थपे।
.jpg)
धेरैजसो युवाहरु बाध्यताले परदेशको यात्रा तय गर्छन्। रहरले परदेशिने विरलै भेटिन्छन्। विरलैमध्येका एक हुन् हरिप्रसाद। आफ्नो घर खर्च चलाउन आफ्नै देशमा आम्दानी गर्दागर्दै पनि ठूलो जहाज चढेर परदेश जाने रहरले ओमान हानिएका थिए उनी। परदेश पुगेपछि मात्रै हरिप्रसादलाई धुलोमैलोको महत्व थाहा भयो। ओमान छँदा हरिप्रसादले घरिघरि परिवार सम्झिए। घरिघरि फूलसँगको आफ्नो नाता सम्झिए।
.jpg)
‘फूल व्यवसायमै यसरी खट्न सकेको भए यति रकम कमाउन परदेशमा आउनु पर्ने थिएन। दिनरात यस्तै सोचिरहेँ,’ उनी भन्छन्, ‘परदेश जाँदा लागेको ऋण तिर्नकै लागि भएपनि करार अवधिसम्म बस्ने सोच बनाएँ।’ दुई वर्षको ओमान बसाइपछि उनलाई सुकिलो जीवनको रहर पुग्यो।
000
फूल व्यवसायमै जम्ने सोच बनाएर दुई वर्षको करार अवधिपछि हरिप्रसाद स्वदेश फर्किए। ‘मलाई परदेशबाट फूलले फर्कायो,’ मुस्कानका साथ उनले थपे, ‘मैले ओमान जाँदा लागेको ऋण तिरेर पनि केही रकम बचाएर ल्याएको थिएँ। फूल खेती गर्न धेरै ठूलो लगानी त लगाउनु पर्दैनथ्यो। एकजना साथीसँग सहकार्यमा मैले नागार्जुन नगरपालिका सितापाइलामा स्वयम्भूनाथ नर्सरी सुरु गरेँ।’
.jpg)
उनका साथीको ३ लाख र उनको ३ लाख गरी जम्मा ६ लाख लगानीमा १ रोपनी जग्गा भाडामा लिएर सुरु गरेको नर्सरी राम्रोसँग चलिरहेको छ। पार्टनरसिपमा नर्सरी सञ्चालनमा ल्याएको २ वर्ष भएको थियो। उनका साथीले छाडे। हरिप्रसादले मात्रै एकलौटी सञ्चालनमा ल्याएको भने ६ वर्ष भयो।
तिहारमा मात्रै ५ लाखको व्यापार
फूलको व्यापार सदाबहार भए पनि दसैँदेखि तिहारसम्म आकर्षक व्यापार हुन्छ। ‘तिहारमा मेरो लगभग ५ लाखको व्यापार हुन्छ, अहिलेसम्म फूलेका फूलहरु खेर फाल्नु परेको छैन,’ उनले भने।
तिहारमा सबैभन्दा बढी सयपत्री, गोदावरी र मखमलीको व्यापार हुन्छ।
.jpg)
यो सिजनमा उनी यस्तै प्रकारका फूलहरु नर्सरीमा फूलाउँछन्। अरु समयमा पनि सिजन अनुसारका फूलहरु फूलाउँछन्।
फूल हेरिहेरि फूलका बोटहरुको मूल्य निर्धारण गर्दछन्। ‘एउटा गमला २ सय ५० देखि ६ सयसम्म पर्छ’ उनी सुनाउँछन्, ‘गोदावरी फूलको गमला २ सय ५० मा बिक्री गर्छु।’
मासिक ५० हजार बचत
हरिप्रसादका दुई जना छोराछोरी छन्। छोराछोरीलाई पढाउन, घर खर्च चलाउन नर्सरीकै आम्दानीले चलिरहेको छ। नर्सरी सञ्चालन गरिरहेको जग्गाको भाडा ४० हजार छ। सबै खर्च कटाएर पनि नर्सरीबाट राम्रो आम्दानी भइरहेको छ।
‘श्रीमती पनि नर्सरीमै खट्छिन्। खटाइअनुसार आम्दानी पनि राम्रो छ। महिनामा ५० हजार बचत हुन्छ,’ हरिप्रसादले सुनाए, ‘साथीको लहीलहीले फूलखेती माया मारेर परदेशिएको मलाई फूलखेतीले यति धेरै आकर्षित गर्यो कि अब म यो पेशा छाडेर अरु कुनै पेशा गर्दिनँ।’ मेहनत गर्न सके मासिक ५० हजार कमाउन परदेश पुग्न नपर्ने उनको भनाई छ।
.jpg)
‘परदेशमा के-के न होला भनेर साथीहरुको हुटहुटीमा लाग्ने युवा साथीहरुलाई म सुझाव दिन चाहान्छु। कतिपय साथीहरुको विदेश जानै पर्ने बाध्यता हुन्छ त कतिपय साथीहरु साथीको लहीलहीमा लागेर विदेश पुग्नु हुन्छ। एकपटक परदेश पुगेपछि विदेशमा कमाएको रकम र सिकेको सिपलाई नेपालमै सदुपयोग गर्ने सोच बनाउनुस्,’ हरिप्रसादले भने, ‘देशमै केही गर्ने इच्छा र लगानी गर्ने थोरै पैसा भयो भने ५०/६० हजार कमाउनकै लागि विदेश जानु पर्दैन।’
000
हरिप्रसादले अब पुष्प व्यवसायलाई नै निरन्तरता दिने सोच बनाएका छन्। काठमाडौंमा जग्गा भाडामा पाएसम्म काठमाडौंमै फूल व्यवसाय गर्ने र भाडामा जग्गा नपाए आफ्नै जिल्ला मकवानपुरमा गएर फूल खेती गर्ने उनको सोच छ।
.jpg)
‘फूलसँग काम गर्न आनन्द पनि छ, आम्दानी पनि राम्रो छ। म यही व्यवसायलाई निरन्तरता दिन्छु। यहाँ जग्गा भाडामा पाउन छाड्यो भने मकवानपुरमै फूल खेती सुरु गर्छु,’ हौसलाका साथ हरिप्रसाद सुनाउँछन्।
फूलसँगै उनका नर्सरीमा फलफूलका बिरुवाहरु पनि छन्। उनी सुन्तला, कागति, अम्बा, स्टबेरी, आँप लगायत फलफूलका विरुवाहरु पनि नर्सरीमा उर्माछन् र बिक्री गर्छन्।
.jpg)
.jpg)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
