डडेल्धुरा- डडेल्धुरालगायत सुदूरपश्चिम प्रदेशमा आज ‘बूढी पोल्ने’ पर्व मनाइँदैछ।
विजय उत्सवका रुपमा मनाइने यो पर्वमा 'बूढी' अर्थात् 'राक्षसीे पुतना'लाई पोल्ने गरिन्छ। किंवदन्तीअनुसार भगवान कृष्णले राक्षसी प्रवृतिकी पुतनालाई मारेपछि उनका साथी ग्वाला (गोठाला) हरुले पुतनाको शव दहन गरेको कथन रहेको पण्डित देवदत्त भट्टले बताए।
द्वापर युगमा पुतनालाई भगवान कृष्णले दूध चुसी मारेको तथा विशाक्त दुध चुस्दा पनि कृष्ण बाँचेको खुसियालीमा असोज संक्रान्तिका दिन यो पर्व मनाइने गरिएको पण्डित पन्तको भनाइ छ।
सुदूरपश्चिममा भाद्र संक्रान्तिका दिन गाडिएको सल्लाको वा अन्य बोटबिरुवाको लिङ्गोमा आज साँझपख बूढी पोलिने र सोही ठाउँमा काँक्रो खाँदै लुतो फाल्ने प्रचलन छ।
गाई गोठालाहरुले बाँझा जग्गा र दोबाटामा सल्लालगायतका रुखका हाँगाबाट निर्मित बूढीको पुतनालाई साँझपख जलाउने गर्छन्। दोबाटोमा जलाएको पुतनाको खरानीको तिलक गाईलाई लगाउने चलन पनि रहेको छ। यसो गरेमा पशुचौपायामा कुनै रोग नलाग्ने धार्मिक जनविश्वास छ।
ओल्के संक्रान्तिका दिन गाउँ नजिकका अग्लो टाकुरामा सबैजना मिलेर रूखका हाँगाबिगा काटेर एक ठाउँमा थुप्रो बनाइन्छ। यो थुप्रोलाई स्थानीय लवजमा 'बूढी हालेको’ भन्ने गरिन्छ। यो बूढीलाई नै आज असोज संक्रान्तिका साँझ प्रत्येक घर-घरबाट आगोको राँको एकैपटक निकाली एकैसाथ पोलेर ’बूढी पोल्ने’ पर्व मनाउने परम्परा रहेको छ।
पुतनाको स्वरुपमा तयार गरी सिँगारिएको बाबियोलाई आज बिहान गोठबाट निकालेर दिनभर घाममा सुकाइ साँझ दोबाटोमा लगेर जलाउने गरिन्छ। साँझपख काँक्रो चपाएर जलेको पुतनामा फाल्दै जोडले 'थुई बूढी थुई' भन्ने गरिन्छ।
त्यस्तै बूढी पोलेर घर फर्किने क्रममा बाटो-बाटोमा बलेको दियो पनि गाड्दै जाने प्रचलन छ। यस पर्वमा रातभर देउडा, भुवाजस्ता सांस्कृतिक कार्यक्रम गरिने चलन पनि छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
