राजविराज- प्रदेश-१ का नीति तथा योजनाका आयोगका उपाध्यक्ष तथा अधिकारकर्मी सुबोधराज प्याकुरेलले मानव अधिकारको दायरा फराकिलो पार्नु पर्ने बताएका छन्।
वैद्य–प्रकाश मानव अधिकार कोषले शनिबार राजविराजमा आयोजना गरेको ‘वैद्य–प्रकाश मानव अधिकार पुरस्कार २०७६’ वितरण समारोहमा बोल्दै प्याकुरेलले यस्तो बताएका हुन्। ‘हरेक वर्ष तापमान बढिरहेको छ। हिमताल फुट्ने अवस्थामा छन्। यो अवस्थाबाट जोगिन मानव अधिकारको दायरालाई पराकिलो पार्न र ति विषय पनि समेटिनु जरुरी छ,’उनले भने।
मानव अधिकारको दायरा विस्तार गरी चुरे श्रृंखला, वातावरण र जलाधार क्षेत्रको संरक्षणलाई पनि समेट्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्। अनुदार र गैह्रजिम्मेवार मानवीय क्रियाकलापले वातावरणमा परेको असर विश्वले भोगिरहेको बताएका उनले चुरे शृंखला, वातावरण र जलाधार क्षेत्रको संरक्षणमा लाग्ने बेला आएको जिकिर गरे।
उनले कोशीको जलाधार क्षेत्र संरक्षणका लागि प्रदेश १ र २ को सरकारले साझेदारी गर्नु पर्ने आवश्यकतामा जोड दिए। तेरो–मेरो र वारी–पारी नभनी दुवै प्रदेश सरकारले सहकार्य गर्नु पर्ने उनको भनाइ छ। ‘चुरे विनाशको असर तराईमा प्रत्यक्ष देखिएको छ। तराईका हराभरा जमिन वगर बनिरहेका छन्, विपत्ति बढिरहेको छ,’उनले थपे,‘तर, यसले तराई मात्र होइन, सिङ्गो नेपाललाई क्षति गर्छ।’
प्रदेश २ ले घोत्लिने बेला आयो : बराल
सामाजिक अभियन्ता तथा राजनीतिकर्मी गुरूप्रसाद बरालले गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्यका विषयमा प्रदेश २ को सरकारले घोत्लिने बेला आएको बताए। धेरै बालबालिका गुणस्तरीय शिक्षाबाट बञ्चित रहेको बताएका बरालले सिरहा र सप्तरीका ७० प्रतिशत बालबालिका गुणस्तरीय शिक्षाको खोजीमा विराटनगर पुगेको जिकिर गरे।
‘पछिल्लो नतिजा अनुसार प्रदेश २ बाट एसइई परीक्षामा सहभागी भएका ७१ हजार विद्यार्थीमध्ये १४ हजारले ४० प्रतिशतभन्दा कम नम्बर ल्याएका छन्,’उनले भने,‘यो शैक्षिक गरिबीबाट प्रदेशलाई मुक्त गर्ने विषयमा घोत्लिने बेला आएको छ।’
गुणस्तरीय शिक्षा, सामुदायिक विद्यालयको सुधार, बाल अधिकारको संरक्षणलगायतका विषय चुनौतीका रुपमा रहेको भन्दै उनले अशिक्षा, अन्धकार र गरिवी विरुद्ध एकतावद्ध भएर लडाई लडनुपर्ने बताए। उनले मानव अधिकारको अर्थ राजनितिक अधिकार प्राप्तीमा मात्र सिमित नगरी त्यसको दायरालाई वहुआयामिक र ब्यापक बनाउनु पर्ने बताए।
‘अब शुसासन, गुणस्तरीय निर्माण, वातावरण संरक्षण, उपभोक्ता अधिकारलगायतका विषयलाई पनि मानव अधिकारको दायरामा ल्याउनुपर्छ,’उनले थपे,‘सबैले हातेमालो गर्न सके लोकतन्त्र र समृद्धिको यात्रा सहज रुपमा पुरा गर्न सकिन्छ।’
अधिकारकर्मी पोखरेल पुरस्कृत
यस वर्षको ‘वैद्य–प्रकाश मानव अधिकार पुरस्कार २०७६’ बाट अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक)का सप्तरी प्रतिनिधि राजविराज नगरपालिका–६ निवासी मनोहर कुमार पोखरेल पुरस्कृत भएका छन्। मानव अधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता र सामाजिक आन्दोलनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याए बापत उनलाई यो पुरस्कार प्रदान गरिएको आयोजकले जानकारी दिए। इन्सेकका ‘संस्थापक महासचिव स्व. प्रकाश काफ्लेको २७औँ स्मृति दिवसका अवसरमा पोखरेल पुरस्कृत भएका हुन्।
यसअघि दलित आन्दोलनका अगुवा बलदेव राम, दोस्रोपटक युक्तिलाल मरिक र तेस्रोपटक असर्फी सदालाई सो सम्मान प्रदान गरिएको थियो।
नुवाकोटको घोप्टेभीरमा ०४९ साउन १६ गते भएको थाइ एयरबसको विमान दुर्घटनामा निधन भएका इन्सेकका संस्थापक महासचिव प्रकाश काफ्लेको स्मृतिमा चार वर्षदेखि सप्तरीमा मानव अधिकार र सामाजिक न्यायमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेलाई सम्मान गरिँदै आएको छ।
२५औँ ‘प्रकाश मानव अधिकार पुरस्कार–२०७५’ भने मोरङका सामाजिक अभियन्ता गुरूप्रसाद बराललाई प्रदान गरिएको छ। साउन १६ गते विराटनगरमा आयोजित ‘२७औँ प्रकाश स्मृति दिवस’का अवसरमा बराललाई सम्मान गरिएको हो। पुरस्कारको राशी ५० हजार छ।
इन्सेकले प्रदान गरेको ५० हजार रुपैयाँको पुरस्कार सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर सुधारमा लगाउने बरालले बताए। उनले ‘वैद्य प्रकाश पुरस्कार कोष’मा पनि ५० हजार सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1791562069.png)
-1786602170.png)
