काठमाडौं– नियमित वर्षा हुन थालेपछि काठमाडौं महानगरपालिकाले जोखिमयुक्त क्षेत्र तथा विद्यालयहरूमा निगरानी बढाएको छ।
सम्भावित बाढी तथा डुबानबाट बालबालिकालाई सुरक्षित राख्नुका साथै भौतिक सम्पत्तिमा हुन सक्ने क्षति न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले निगरानी बढाइएको महानगरपालिकाले जनाएको छ।
बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणाली थप विकसित हुँदै गएपछि काठमाडौं उपत्यकासहित देशका विभिन्न स्थानमा वर्षा भइरहेको छ। हाल सामान्य वर्षा भए पनि भारी वर्षामा परिणत हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै महानगरले जोखिमयुक्त क्षेत्र र विद्यालयमा निगरानी बढाएको हो।
जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा रहेका विद्यालयको अवस्था मूल्याङ्कन गरी आवश्यक परे विद्यालय सञ्चालन तथा पठनपाठन स्थगन गर्ने अधिकार र जिम्मेवारी शिक्षा विभागलाई दिइएको छ।
मौसमजन्य विपद्को पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य योजनाका लागि बुधबार बसेको महानगर विपद् व्यवस्थापन समितिको बैठकले सम्भावित बाढी, डुबान, पहिरो तथा जलजन्य जोखिम न्यूनीकरणका लागि पूर्वतयारी र प्रतिकार्य प्रणाली सक्रिय बनाउने निर्णय गरेको छ। बैठकले सुरक्षा निकाय, नेपाल रेडक्रस सोसाइटीलगायत सम्बन्धित निकायसँग समन्वय बढाउने निर्णयसमेत गरेको छ।
भारी वर्षाका कारण महानगर क्षेत्रभित्र हुन सक्ने जोखिम न्यूनीकरणका लागि महानगरका सबै संयन्त्र, विभाग, निकाय तथा वडा कार्यालयलाई पूर्वतयारी र प्रतिकार्यका काम सक्रिय रूपमा सञ्चालन गर्न निर्देशन दिइएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग र राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणबाट प्राप्त मौसमसम्बन्धी सूचनाका आधारमा महानगरले यस्तो तयारी थालेको हो।
महानगरपालिकाले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै नगरवासीलाई सुरक्षित र सचेत रहन आग्रह गरेको छ। महानगरका सञ्चारमाध्यम तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत नियमित सूचना तथा सचेतनामूलक सन्देश प्रवाह गर्ने तयारी गरिएको छ। साथै, वडास्तरीय विपद् व्यवस्थापन समितिलाई सक्रिय बनाउँदै जोखिमयुक्त स्थान पहिचान, प्रतिकार्य तथा सूचना र समन्वयको व्यवस्था मिलाइने भएको छ।
नदी किनारका क्षेत्रमा माइकिङ गर्ने, पानी निकास हुने स्थानमा निगरानी बढाउने तथा ढल, मंगाल र क्याचपिट सफाइलाई तीव्रता दिने निर्णय गरिएको छ। यसका लागि नगर प्रहरी बल, वातावरण व्यवस्थापन विभाग र विपद् व्यवस्थापन विभागलाई जिम्मेवारी तोकिएको छ। वर्षाका समयमा पानीको निकास अवरुद्ध भई सडक तथा बस्तीमा हुन सक्ने डुबानको जोखिम घटाउने उद्देश्यले यस्तो तयारी गरिएको महानगरले जनाएको छ।
सम्भावित विपद्का समयमा तत्काल स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा राख्ने, स्वास्थ्यकर्मीलाई बिदा वा काजमा नखटाउने तथा स्वास्थ्य स्वयंसेविकामार्फत समुदायस्तरमा नागरिक सचेतना बढाउने व्यवस्था गरिएको छ।
विपद् प्रतिकार्यका लागि र्याफ्टिङ बोर्ड, त्रिपाल, सवारीसाधनलगायत आवश्यक सामग्री तयारी अवस्थामा राखिएको छ। दुई जना नगर प्रहरीसहितको उद्धार टोलीसमेत तैनाथ गरिएको महानगरले जनाएको छ। सम्भावित जोखिमका समयमा नेपाल सरकारका कार्यालय, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, सुरक्षा निकाय तथा अन्य संघसंस्थासँग आवश्यक समन्वय र सहकार्य गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ।
यसैबीच, काठमाडौं उपत्यकाको प्रमुख सांस्कृतिक पर्व इन्द्रजात्रालाई समेत ध्यानमा राख्दै सम्बन्धित क्षेत्रमा सरसफाइ तथा पानी निकासको व्यवस्थामा विशेष निगरानी गरिने भएको छ। वर्षाका कारण जात्राका कार्यक्रम तथा सहभागीलाई असहज अवस्था सिर्जना नहोस् भन्ने उद्देश्यले वातावरण तथा विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी संयन्त्रलाई सक्रिय बनाइएको हो।
जोखिमपूर्ण स्थानबाट नागरिकलाई उद्धार गरी सुरक्षित स्थानमा राख्नुपर्ने अवस्था आए विद्यालय तथा मानव सेवा आश्रमका स्थानलाई ‘होल्डिङ सेन्टर’का रूपमा प्रयोग गर्न आवश्यक तयारी गरिएको छ।
महानगरपालिकाले विपद्मा परेका नगरवासीलाई राहत उपलब्ध गराउन छुट्टै संयन्त्रसमेत गठन गरेको छ। विपद् व्यवस्थापन कोषबाट न्यायोचित रूपमा राहत सिफारिस गर्न विपद् व्यवस्थापन विषयगत समितिका संयोजकको अध्यक्षतामा सम्बन्धित वडाका वडाध्यक्ष वा तोकिएका वडा सदस्य, नगर प्रहरीका अधिकृतस्तरका कर्मचारी, सहरी योजना आयोगका विपद् विज्ञ तथा विपद् व्यवस्थापन विभागका प्रमुख सदस्य सचिव रहने व्यवस्था गरिएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।