काठमाडौं- पञ्जाब विधान सभा निर्वाचनमा आम आदमी पार्टीले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न सफल भयो। प्रदेशको कुल ११७ सिटमा आम आदमीले ९२ सिट जित हात पार्यो। सत्तामा रहेको कांग्रेसले १८ सिटमा चित्त बुझाउन वाध्य भयो। यसरी भएको जित हुनुको पछाडि मुख्यरुपमा पाँच कारण रहेको छ।
भागवन्त मानलाई मुख्यमन्त्रीको उम्मेदबार बनाउनु
आम आदमी पार्टी यो पटक स्पष्ट रुपमा आफ्नो मुख्यमन्त्रीको उम्मेदबारको रुपमा भगवन्त मानको नाम घोषणा गरेर निर्वाचनमा होमियो। वर्षको शुरुवातमा पञ्जावमा आपको मुख्यमन्त्री पदका लागि कुनै अनुहार स्पष्ट थिएन। यस कारण धेरै आशंकाहरु रहेका थिए।
यसभन्दा अघिल्लो २०१७ को पञ्जाव विधान सभा निर्वाचनमा मुख्यमन्त्री पदको उम्मेदवारलाई लिएर अन्योलकै अवस्था आप निर्वाचनमा गएको थियो। आपका आधा उम्मेदवार दोस्रो पार्टीबाट निक्लेर आपमा सहभागी भएका थिए। यस कारण दिल्ली र पञ्जाबका बीचमा फरक अवस्था आउन सक्ने थियो। तर, पार्टीले यस पटक वुद्धिमतापूर्वक फैसला लियो र भागवन्त मानलाई मुख्यमन्त्रीको उम्मेदवारको रुपमा पेस गर्यो।
मुख्यमन्त्री चयनका लागि पार्टीका कार्यकर्ता र सर्वसाधारणको बीचमा जनमतसंग्रह समेत गरियो जसले उनीहरुलाई पनि संलग्न भएको अनुभुति गरायो।
पर्दा पछाडिका खेलाडी
पञ्जाब निर्वाचनलाई स्थानीयस्तरमा देखेका राजनीतिक जानकार सागर विश्नाईले पञ्जाबमा पार्टीको रणनीतिककार सन्दिप पाठकको महत्तवपूर्र्ण भूमिका रहेको बताए।
सन्दिप आइआइटी पढेका व्यक्ति हुन्। उनी बेलायतमा पढेर फर्केका हुन्। उनी चिरपरिचित राजनीतिक रणनीतिकार प्रशान्त किशोरका साथमा समेत काम गरेका व्यक्ति हुन्। पार्टी स्रोतका अनुसार पार्टीको निर्णयहरु लागू गराउने कार्यमा सन्दिप पाठकको भूमिका रहेको थियो। बीबीसीलाई दिएको एक अन्तर्वार्तामा पार्टीका राज्यसभा सांसद सजय सिंहले २०१७को विधान सभा निर्वाचनमा आपको पार्टी अभियान एक वर्ष पहिले शिर्ष तहमा पुगेको बताए।
पार्टीले पहिले नै धेरै सिट प्राप्त गर्ने अनुमान लगाएको उनको दाबी थियो। तर, अभियान चलिरहँदा त्यो बिग्रेको थियो। तर, यस पटक यस्तो हुन पाएन। सन्दिप पाठकको नेतृत्वमा उनका पाँच जुनियरको एक टिमले काम गरेको थियो। उनीहरु सामाजिक सञ्जाल र चुनावको लाइमलाईट बाट टाढा बसे।
पञ्जाबलाई पाँच क्षेत्रमा विभाजन गरियो र उक्त समूहका एक व्यक्तिले एक क्षेत्रको जिम्मेवारी सम्हाले।
हरेक क्षेत्रको अध्ययन गरेपछि उनीहरुले उम्मेदवारको चयन गर्न सहयोग गरे। साथै उनीहरुले यो पत्ता लगाएकी कुन उम्मेदवारलाई टिकट दिँदा कस्तो प्रकारको निरासा पार्टीभित्र हुन्छ र त्यसलाई समयमै हल निकाल्ने काम भयो। पञ्जावमा यस प्रकारको म्यानेजमेन्टले ठूलो सफलता हात पर्यो। सन्दिप पाठक यसअघि २०२०को दिल्लीको विधान सभा निर्वाचनमा पनि आपको निर्वाचन अभियानका म्यानेजर थिए जसले दिल्लामा ठूलो सफलता दिलायो।
परिर्वतनको लागि भोट
आपले आफ्नो पार्टीको अभियानको शुरुवातमै के कुरा स्थापित गर्यो भने– पछिल्लो बीस वर्षमा जनताले अकाली दल, भाजपा या कांग्रेसको शासन देखे। यस कारण यस पटक नयाँ पार्टीलाई भोट दिएर हेर्न जरुरी छ।
साथै पार्टीले आफ्नो दिल्ली मोडललाई पनि ठूलठूलो श्वरमा प्रचार गर्यो। शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीको मोडललाई उनीहरुले प्रचार गरे। उनीहरुले ३०० युनिट फ्रि बिजुली, १८ वर्षभन्दा माथिका महिलाहरुलाई एक हजार रुपैयाँ महिनामा दिने जस्ता वाचा गरे। त्यस्तै किसान आन्दोलनका कारण कृषिमा जोडिएको समस्यामा माथि उनीहरुले अघिल्लो सरकार र सत्तासिन केन्द्र सरकारको चर्को आलोचना गरे।
मालवा क्याम्पेन
मालवा पञ्जाबको सवैभन्दा ठूलो क्षेत्र हो। प्रदेशको ११७ विधानसभा सीटमा ६९ यही क्षेत्रमा पर्छ। २०१७ को निर्वाचनमा पार्टीले जितेको २० सिट यही क्षेत्रको थियो।
किसान आन्दोलनको मुख्य क्षेत्र यही थियो। आपले यस पटक मालवामा धेरै ध्यान दिएर प्रचार गर्यो। मालवालाई तीन क्षेत्रमा विभाजन गरेर आपले भव्यरुपमा अभियान चलाएको थियो।
चुनावको नतिजाले पनि आपले यहाँबाट पाठ सिकेको देखिन्छ।
कांग्रेसको आन्तरिक कलह
पञ्जावमा आप हरेक क्षेत्रमा जोडतोडले प्रचार गरिरहेको थियो। उता सत्तारुढ कांग्रेस भने आन्तरिक कलहमा फसेर अस्थिर हुँदै गएको खवरहरु सार्वजनिक भइरहेका थिए। क्याप्टेन अमरिदर सिंहलाई मुख्यमन्त्रीबाट हटाइयो र नवजोत सिंह सिद्धुलाई पञ्जावको इन्चार्ज बनाइयो। जसलाई लिएर पार्टीका नेताहरुको असहमति सार्वजनिक भयो।
कांग्रेस पार्टी भित्रको आन्तरिक कलह सार्वजनिक बहसमा आयो। यसले जनताकाबीचमा कांग्रेसको लिएर सन्देह हुन थाल्यो। पार्टीभित्र आन्तरिक झगडा छ। यदि कांग्रेसले जित हात पार्ने हो भने पञ्जाव सरकार अस्थिर हुने मतदाताको बुझाइ थियो। यसको फाइदा आपले उठायो। आपले यही अनुसार प्रचारसमेत गर्यो।
बीबीसी हिन्दीबाट
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
