तिलोत्तमा- रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिका नेपालमै पहिलो शून्य पोलिथिनँमुक्त नगरपालिका हुन लागेको छ। चालु आर्थिक वर्षको सुरुवातदेखि नै नगरलाई सुन्दरीकरण गर्ने योजनाका साथ विभिन्न अभियान चलाएको नगरपालिकाले बिगत ४ महिनादेखि शून्य पोलिथिनमुक्त नगरपालिका बनाउनका लागि अभियान नै चलाएको थियो।
रुपन्देहीका १६ वटा स्थानीय तहमध्ये कामका दृष्टिले निकै फड्को मारेको तिलोत्तमा नगरपालिकाले ४ महिनाको अभियानमा नगरका १७ वटा वडालाई शून्य पोलिथिनमुक्त वडा घोषणा गरिसकेको छ। नगरवासीको सहभागितामा बिगत चार महिनादेखि सिंगो नगरभरी शून्य पोलिथिन अभियान चलाइएकोमा शुक्रबार औपचारिक समारोहका बीच शून्य पोलिथिनमुक्त नगर घोषणा गर्न लागिएको छ।
चार महिनाको अवबधिमा नगरका १७ वटै वडा तथा टोल विकास संस्थाहरुले शून्य पोलिथिन नगर निर्माणका लागि चेनतामुलक कार्यक्रम गर्नुका साथै नगरभरी छरिएका प्लास्टिकजन्य सामग्री संकलन गरेका थिए। नगरपालिकाले यो अभियानका क्रममा दैनिक ८ घण्टाको दरले एकलाख नगरवासीलाई श्रमशक्तिको रुपमा परिचालन गरेको जनाएको छ। चार महिनाको अवधिमा नगरभित्रबाट ८० हजार बोरा अर्थात करिव १२ हजार क्विन्टल पोलिथिनजन्य फोहर संकलन गरिएको नगरप्रमुख बासुदेव घिमिरेले बताए।
अभियान संचालनका लागि नगरपालिकाले करिव २५ लाख रुपैयाँ बजेट खर्च गरेको छ। शून्य पोलोथिन नगर घोषणा गरेसँगै छिट्टै सिंगो नगरलाई सरसफाइमुक्त घोषणा गरिने नगरप्रमुख घिमिरेले बताए। यो अभियानका नगरपालिकाले विद्यालयलाई केन्द्रित गरी यो अभियान थालेको थियो। नगर प्रमुख घिमिरेले शून्य पोलिथिन नगरलाई अब व्यवहारमै कार्यान्वयन गरेर देखाउने बताए। 'अब जसले पोलिथिनजन्य फोहोर खुला स्थानमा फ्याँक्छ, हामी जरिवाना असुल्छौं, टोल कमिटीहरुले फोहर गर्नेलाई जरिवाना लिन्छन् र त्यसरी संकलन गरिएको रकम नगरपालिकामा पठाएर त्यही क्षेत्रको विकासमा खर्चिन्छौं,' उनले भने।
तिलोत्तमालाई शून्य पोलिथीनमुक्त नगर बनाउनका लागि पर्यावरणको क्षेत्रमा काम गर्दै आएको संस्था सीम नेपालले नेतृत्व छ। सिम नेपालका अध्यक्ष तथा वातावरणवीद् निपेश ढाकाले अभियानको नेतृत्व गरेसँगै नगरपालिकाले यसलाई अभियानको रुपमा अगाडि बढाएको थियो। 'यो निकै कठिन अभियान हो, यसलाई देशव्यापी महाअभियानको रुपमा लैजानुपर्छ,' अध्यक्ष ढाकाले भने। उनले अभियानमा नगरपालिकाका १७ वटा वडाका १ सय ८९ वटा टोल विकास संस्था परिचालन गरिएको बताए।
'सबै नगरवासी नलागेको भए १ सय २६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको नगरपालिकालाई चार महिने अभियानमै शून्य पोलिथिनयुत्त नगर बनाउन सम्वभ थिएन,' उनले भने, 'अब यो अभियान यक्तिकै रोकिने छैन यसलाई देशव्यापी बनाउछौ।'
शून्य पोलिथीनमुक्त नगर घोषणा शुक्रबार
रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिकालाई शुक्रबार (आज) शून्य पोलिथिनमुक्त नगर घोषणा गरिँदै छ। चार महिनाअघि अभियान सुरु गरेको नगरपालिकाले नगरका १७ वटा वडालाई विभिन्न चरणमा शून्य पोलिथिनमुक्त घोषणा गरेसँगै आज एक कार्यक्रमको आयोजना गरी नगरलाई शून्य पोलिथिनमुक्त नगर घोषणा गर्न लागिएको हो।
संघीय सरकारका कृषिमन्त्री घनश्याम भुसालको आथित्यतामा शून्य पोलिथिन नगर घोषणा गर्न लागिएकाे नगरप्रमुख घिमिरेले जानकारी दिए। नगरपालिकालाई शून्य पोलिथिनमुक्त घोषणा गर्नुअघि बुधबार विज्ञसहितको टोलीले अनुगमन गरेको थियो। वातावरणविद्, शिक्षाविद्, पत्रकारसहितको टोलीले तिलोत्तमा नगरपालिकाका सबै वडाको अनुगमन गरेपछि नगरलाई शून्य पोलिथिन घोषणा गर्न लागिएको घिमिरेले बताए।
अनुगमन टोलीले तिलोत्तमाका १७ वटै वडाहरु, राजमार्ग क्षेत्र, कृषिभूमि र खाली जमिन, औद्योगिक क्षेत्र, वनजंगल, १६–३६ कुलो क्षेत्र, सार्वजनिक स्थल, विद्यालय, स्वास्थ्यचौकी, नगरपालिका सीमाना लगायतको क्षेत्रको अनुगमन गरेको हो। अनुगमनका क्रममा केही स्थानमा छिटफुट प्लास्टिकबाहेक सबै क्षेत्र सामान्य देखिएको टोलीका संयोजक त्रिभुवन विश्व विद्यालयका प्राध्यापक डा. इशान गौतमले बताए। बिहीबार नगरपालिकामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा गौतमले नगरपालिकाले थालेको यो अभियानबाट आफू निकै प्रभावित भएको उल्लेख गरे।
बुटवलबाट १६–३६ नहर हुँदै बगेर आउने पोलिथिनजन्य फोहरले तिलोत्तमा नगरपालिकालाई चुनौती दिएको तर अब बुटवलले पनि शून्य पोलिथिन अभियान चलाउने आफूले विश्वास लिएको घिमिरेले बताए। 'अब बुटवलमा पनि यो अभियान चल्छ र चलाउनुपर्छ, यसका लागि सबैको सकारात्मक पहल आवश्यक छ', उनले भने।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।