काठमाडौं- नेपाली बजारमा भित्रिने करिब ८० प्रतिशत सवारी भारतमा उत्पादन भएका आउने गरेका छन्। भारतमा उत्पादित सवारी तुलनात्मक रुपमा सस्तो हुने र पार्टपूर्जाको उपलब्धतासमेत सहज हुने भएकाले नेपालमा त्यस्ता सवारी लाकप्रिय छन्।
यस्तैमा एक चिनियाँ सवारी उत्पादक कम्पनी ग्रेटवाल मोटर्सले भारतमा प्लान्ट स्थापना गर्दै आक्रामक बजार विस्तारको योजनाका साथ अगाडि बढेकाे छ। अटो एक्स्पाे २०२० बाट औपचारिक रुपमा ग्रेटवाल भारतीय बजारमा आएको हो। ग्रेटवाल मोटर भारतमा हाभाल ब्रान्डसहित आएको छ।
भारतमा ग्रेटवाल मोटर्सको प्रवेशसँगै उक्त ब्रान्ड नेपाल भित्र्याउन व्यवसायिक घराना लागिपरेका छन्। भारतमै प्लान्ट स्थापना गरेर सवारी उत्पादन हुने भएपछि नेपालमा त्यसको राम्रो सम्भावना देखिएकाले व्यवसायीहरु लागि परेका हुन्।
चिनियाँ उत्पादन नेपाली बजारमा केही समयअघि बिक्री भएको थियो। तर सवारी आयातकर्ताहरुले एकपटक ल्याएर बिक्री गरेको, त्यसलाई निरन्तरता नदिएको र पार्टका बारेमा बेवास्ता गरेकाले चिनियाँ सवारी ब्रान्डप्रति नेपालीको धारणा सकारात्मक पाइँदैन। विगतमा चेरी, जोते, ग्रेटवाललगायत ब्रान्डका सवारी बिक्री भएका थिए।
भारतमा उत्पादन हुने भएपछि चीनबाट आयात गर्दाभन्दा तुलनात्मक रुपमा सस्तो हुने र पार्टको समेत समस्या नहुने भएकाले व्यवसायिक घरानाको आँखा ग्रेटवाल मोटर्समा लागेको हो। ग्रेटवाल मोटर्स नेपाल ल्याउन सारडा समूह, विशाल समूह, एमएडब्लू वृद्धि र देवस्वरुप महर्जन लागि परेका छन्।
.jpg)
विशाल समूहले हाल पुजा इन्टरनेशनलमार्फत फक्सवागन, पारामाउन्ट मोटर्समार्फत एमजी र एड्भान्स अटोमोबाइल्समार्फत रेनोको कार भित्र्याउँदै आएको छ। त्यस्तै सारडा समूहले पायोनियर मोटो कर्पमार्फत निसान तथा ड्याटसनका सवारी बिक्री गर्दै आएको छ।
ग्रेटवाल मोटर्सका लागि नेपाल भित्र्याउन लागि परेको अर्को समूह हो एमएडब्लू। एमएडब्लूकै अर्को कम्पनी एमएडब्लू वृद्धिमार्फत ग्रेटवाल ल्याउन लागेको छ। हाल एमएडब्लूले स्कोडा, फियाट र जिपका कार बिक्री गर्दै आएको छ। यसका साथै एमएडब्लू वृद्धिले चिनियाँ सवारी फोटोन समेत बिक्री गर्दै आएको छ।
यता चिनियाँ सवारी उत्पादक कम्पनीसँग राम्रो सम्बन्ध बनाएका व्यवसायी देवस्वरुप महर्जनसमेत ग्रेटवाल मोटर्स ल्याउन लागिरहेका छन्। ग्रेटवाल माटर्सका उपाध्यक्षसँग आफ्नो राम्रो सम्बन्ध रहेकाले उक्त ब्रान्ड आफ्नै मातहतमा आउने दाबी महर्जनले गरेको उनलाई उद्धृत गर्दै एक व्यवसायीले बताए। ‘महर्जन यही फेब्रुअरी पहिलो साता ग्रेटवाल मोटर्सका उपाध्यक्षसँग छलफल गर्न चीन जाने तयारीमा थिए तर कोरोना भाइरसले रोकिएको छ,’ ती व्यवसायीले भने, ‘ठूला व्यवसायिक घराना समेत लागि परेकाले नेपालमा ग्रेटवाल मोटर्स कसले ल्याउँछ यकिन गर्न सकिँदैन।’
अघिल्लो साता दिल्लीमा ठूला व्यवसायिक घरानामा प्रमुखहरु समेत देखिएका थिए। ग्रेटर नोयडामा भएको अटो एक्स्पोको बिजनेश डेमा व्यवसायीहरु उपस्थित थिए भने अरु समयमा समेत उनीहरुबीच छलफल भएको एक्स्पोमा सहभागी एक व्यवसायीको भनाइ छ।
चिनियाँ सवारी भित्रने भारतीय ‘गेट वे’
चिनियाँ सवारी उत्पादकहरु भारतीय बजारमा आकर्षित हुन थालेका छन्। बढ्दो सवारी बजारलाई ‘क्यास’ गर्ने उद्देश्यले चिनियाँ सवारी उत्पादक भारत प्रवेश गरेका हुन्। उनीहरु भारत प्रवेश गर्नुको अर्को लक्ष्य हो - भारतलाई आधार बनाएर उदीयमान एसियाली बजारमा आफ्नो उत्पादन लिएर जानु।
नेपालीहरुले विभिन्न कारणले चिनियाँ सवारीलाई विश्वास नगरेको अवस्थामा चिनियाँ सवारी भारतमै प्लान्ट स्थापना गर्ने गरी आएपछि नेपाल ल्याउन सहज भएको हो। भारतीयहरुले चिनियाँ सवारीमा विश्वास गर्ने आधार नदेखेपछि स्थानीय सवारी उत्पादकसँग साझेदारी गर्ने वा अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड खरिद गरेर चिनियाँहरु तेस्रो बजारमा प्रवेश गर्ने रणनीतिमा रहेको देखिन्छ।
केही वर्षअघि चीनको सांघाईमा रहेको एसएआइसी मोटर कर्पोरेसन लिमिटेडले बेलायती सवारी उत्पादक कम्पनी एमजी (मोरिस ग्यारेज) खरिद गर्यो। बेलायती ब्रान्ड एमजी मोटर्समार्फत् चिनियाँ कम्पनी एसएआइसीमार्फत् भारतीय बजारमा प्रवेश गरेको हो।
अमेरिकी सवारी उत्पादक कम्पनी जनरल मोटर्स (जिएम) ले भारतीय बजारमा दुईवटा प्लान्ट स्थापना गरेको थियो। भारतको गुजरात र महाराष्ट्रमा रहेका प्लान्टबाट सेब्रोलेका कार उत्पादन गरी बिक्री तथा निर्यात गर्दै आएको थियो। विविध कारण सन् २०१७ मा जिएम भारतबाट औपचारिक रुपमा बाहिरियो। त्यसपछि चिनियाँ कम्पनी एसएआइसीलाई भारत प्रवेशका लागि सहज वातावरण बनेको हो।
त्यस्तै ग्रेटवाल मोटर्सले जिएमकै अर्को प्लान्ट खरिद गरेर सवारी उत्पादन थाल्दैछ। ग्रेटवाल मोटर्सले २०२१ भित्रै सवारी उत्पादन गरी बजारमा ल्याउने लक्ष्य लिएको छ। चीनको सबैभन्दा ठूलो एसयुभी उत्पादक ग्रेटवाल मोटर्सले भारतमा सवारी उत्पादन प्लान्टमा करीब ७ हजार करोड भारतीय रुपैयाँ लगानी गर्ने घोषणा गरेको छ। ग्रेटवाल मोटरले भारतमा सहायक कम्पनी हाभाल मोटरमार्फत् उक्त लगानी गर्ने भएको छ।
.jpg)
नेपालमा ग्रेटवाल तथा हाभाल दुवै ब्रान्डका सवारी आउनेछन्। भारतमा उत्पादन भएपछि उक्त ब्रान्ड नेपाली उपभोक्तामाझ सहजै स्वीकार्य हुने अनुमान व्यवसायीहरुले गरेका छन्।
हाभालको एसयुभी र इलेक्ट्रिक कार
ग्रेटवाल मोटर्सले अटो एक्स्पो २०२० मा सार्वजनिक गरेको ‘आर-१’ इलेक्ट्रिक कार हो। चीनमा यो कारको मूल्य करिब ९ लाख रुपैयाँमा किन्न सकिन्छ भने यो कार नेपाल आउँदा करीब १५ लाख रुपैयाँ पर्ने अनुमान गरिएको छ। आर-१ लाई विश्वकै सस्तो इलेक्ट्रिक कारका रुपमा समेत लिइएको छ। प्रतिघण्टा १०० किलोमिटरको रफ्तारमा दौडने यो कार फुलचार्जमा ३ सय ५१ किलोमिटर कुद्न सक्छ।
त्यस्तै हाभालको एफ-५ र एफ-७ एसयुभी निक्कै उत्कृष्ट रहेका छन्। अटो एक्स्पोमा भारतमा सार्वजनिक भएका यी दुई एसयुभी नेपाल आउने सम्भावना समेत अत्यधिक छ। कम्पनीले २०२० मार्च अन्तिमसम्ममा नेपालका लागि आधिकारिक बिक्रेता टुंग्याउने अनुमान गरिएको छ। अप्रिलदेखि नयाँ आर्थिक वर्ष लाग्ने भएकाले पनि व्यवसायिक घरानाको दौडधुप बाक्लिएको हो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1789010467.jpg)
-1786602170.png)
