ह्याकरदेखि भ्रष्टाचारीसम्मको निसानामा कृषि विकास बैंक

दुर्गा दुलाल | २०७६ पौष २९ मंगलबार | Tuesday, January 14, 2020 २३:०८:०० मा प्रकाशित

काठमाडौं- पछिल्लो एक महिनामा कृषि विकास बैंकमाथि दुई भ्रष्टाचार मुद्दा दायर भएको छ। बिहीबारमात्र  अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नेपाली सेनाका पूर्व सहायक रथीसहित ८ जना विरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ। यसअघि मंसिर ९ गते बैंकका २ कर्मचारीसहित ८ जनाविरुद्ध पौने ३ अर्बको बिगो माग दाबी गर्दै मुद्दा दायर भएको थियो। 

४ करोड हिनामिनामा कर्मचारी र सेनाका सहायक रथी
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले कृषि विकास बैंक, न्यूरोड शाखा कार्यालयमा ४ करोडभन्दा बढी रकम हिनामिना प्रकरणमा ८ जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको छ।

आयोगले बैंकको न्युरोड शाखाकी टेलर सहायक दीपिका रेग्मी, तत्कालीन शाखा प्रबन्धक प्रेमहरी ढुंगेल, ऋण शाखा प्रमुख गोपाल गिरी, तत्कालीन ऋण अधिकृत अवकाशप्राप्त सलिल रेग्मीविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको हो। बैंकको ऋण शाखा प्रमुख महेश्वर मरहट्ठा, तारानाथ पाण्डे, अवकासप्राप्त सहायक रथी रमेशराज विष्ट र दुर्गा ज्वेलरीका संचालक प्रकाश घतानीसमेत सो मुद्दामा तानिएका छन्। 

उनीहरूले आपसी मिलेमतोमा गैरकानुनी रुपमा बैंकबाट ४ करोड २४ लाख १३ हजार ६ सय १५ रुपैयाँ ४५ पैसा झिकेर नेपाल सरकारलाई हानिनोक्सानी गरेको पुष्टि हुन आएको अख्तियारको आरोपपत्रमा उल्लेख छ। 

राष्ट्र बैंकको निर्देशिका विपरीत सबै व्यक्तिको मिलेमतोमा चेक क्लियरिङको काम गरी प्राप्त रकम भागबन्डा गरिएको अख्तियारको ठहर छ। सो प्रकरणमा बैंककी टेलर दीपिकालगायतलाई अख्तियारको टोलीले मंसिर १७ गते पक्राउ गरेको थियो।

बैंकका कर्मचारीसहित ८ विरुद्ध २ अर्बको भ्रष्टाचार मुद्दा 
यअघि मंसिर महिनामा पनि आयोगले कृषि विकास बैंकका ८ कर्मचारीसँग २ अर्ब ७१ करोड ४४ लाख रुपैयाँ बिगो असुल हुनुपर्ने मागदाबी गर्दै भष्ट्राचार मुद्दा दायर गरेको थियो।

आयोगले विशेष अदालतमा बैंकको स्वयम्भू शाखाका अधिकृत केदारप्रसाद गौतमसहित ८ जनाविरुद्ध सो रकम मागदाबी गर्दै भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको हो। 

कृषि विकास बैंकमा २०७१ असोजदेखि २०७२ असारसम्मको अवधिमा गैरकानूनी तबरबाट ३३ करोड ९३ लाख रुपैयाँ निकाली बैंकलाई हानी पुर्‍याएको अख्तियारको आरोपपत्रमा उल्लेख गरेको छ। तर उनीहरू आठै जनाविरुद्ध जनही ३३ करोड ९३ लाख रुपैयाँ बराबरको बिगो मागदाबी गर्दै अख्तियारले मुद्दा दायर गरेको थियो। 

को को थिए? 
आयोगले तत्कालीन कृषि विकास बैंक शाखा कार्यालय स्वयम्भूका शाखा अधिकृत केदारप्रसाद गौतमसहित ८ जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको थियो। गौतमसहित तत्कालीन शाखा प्रबन्धक भरतबहादुर बानियाँ, सम्झना पोखरेल गौतम, जेनी श्रेष्ठ गौतम, सुमन भुजेल, सूर्यबहादुर लिम्बू, सन्दीप गुप्ता र कृष्णहरि थापाविरुद्ध पनि मुद्दा दायर भएको थियो।

गौतम र बानियाँले शाखा प्रबन्धकका रुपमा बैंकको रेमिटसमेतको आर्थिक कारोबार, कर्मचारीहरुको रेखदेख र नियन्त्रण, व्यवस्थापन, अभिलेख जाँच र व्यवस्थापनसमेतको सम्पूर्ण जिम्मेवारी र दायित्व रहेकोमा गम्भीरतापूर्वक सो दायित्व बहन गर्न नसकेको अख्तियारको आरोप छ। 

गौतमले झुठो विवरण तथा नक्कली नागरिकता बनाई रेमिटबाट आएको फर्जी कारोबार देखाई जम्मा गरेको आरोपपत्रमा उल्लेख थियो। योजनाबद्ध ढङ्गबाट पासवर्ड चोरी गरी कार्यालय समयबाहेकका समयमा कार्यालयमा बसी कोर बैकिङ प्रणाली (सिबिएस) को दुरुपयोग गरी गैरकानूनी लाभ पुर्‍याई बैंकलाई हानिनोक्सानी गराएको आरोपपत्रमा उल्लेख छ। 

सम्झना पोखरेल गौतमले गैरकानूनी तबरबाट निकालेको रकमको कारोबार गर्न बैंक खाता खोल्ने र बन्द गर्ने कार्यमा प्रत्यक्ष संलग्न रहेको, आफ्नो नाममा भएका जग्गा जमिन सबै बेची अनियमित तरिकाबाट प्राप्त भएको रकम लुकाउन र प्रयोग गर्ने दुराशयपूर्ण उद्देश्यबाट भारततर्फ नै बसाइसराइ गरी गएको आरोपपत्रमा उल्लेख छ। 

केदारप्रसाद गौतमकी कान्छी श्रीमती जेनी श्रेष्ठ गौतमले आफ्नो श्रीमानलाई नेपालबाट फरार भई विदेश जाने कार्यमा सहयोगीको भूमिका निभाउँदै नक्कली नागरिकता र राहदानी बनाई भारतमा गई बसेको भन्दै उनलाई पनि विपक्षी बनाएको थियो। 

गौतमले बैंकिङ कसुर गरी प्राप्त रकमबाट गाडी खरिद गरेको, सुमन भुजेल जग्गाको कारोवारमा संलग्न रहेको, सन्दीप गुप्ताले केदारप्रसाद गौतमले बैंकबाट अनियमित तवरले निकालेको रकम बैंकको खातामा जम्मा गरिदिनुको साथै भारत पठाउन समेत सहयोग गरेको अनुसन्धानमा पाइएको थियो। सूर्यबहादुर लिम्बूले बसन्त राई भनी कीर्ते नागरिकता बनाई केदारप्रसाद गौतमले बैंकबाट अनियमित तवरले निकालेको रकम बैंकको खातामा जम्मा गरिदिएको आरोपपत्रमा उल्लेख छ। 

५ करोड ह्याक 
कृषि विकास बैंक भ्रष्टाचारीको निशानामा मात्र परेको छैन। बैंकमा ह्याकरका आँखा पनि गढेको विगतको घटनाले पुष्टि गरिसकेको छ। बैंकिङ प्रणाली ह्याक गरी एक महिनामा ह्याकरले बैंकमा रहेको ५ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम लगिसकेको पाइएको थियो। 

बैंक ह्याक गरी रकम निकाल्ने क्रममा प्रहरीले ११ जनालाई  गत पक्राउ गरेको थियो। नेदरल्यान्डको आइपी भिपिएन काठमाडौंमै प्रयोग गरेर ह्याक गरी पैसा निकालिएको थियो। नेदरल्यान्डको आइपी प्रयोग भएपछि ह्याकर नेदरल्यान्डमै रहेको भन्ने विश्वास पार्न ह्याकरले त्यसो गरेको खुलासा भएको थियो। 

ह्याकरले बैंकको खातामा रहेको रकम सिस्टम ह्याक गरेर व्यक्तिको खातामा ट्रान्सफर गर्ने गरेका थिए। त्यसका लागि विदेशी ह्याकरले ठूलो संख्यामा नेपाली बैंक खातावालाहरूको सहयोग लिएका थिए। 

आफ्नो खातामा आएको रकम निकालेर ह्याकरलाई दिएबापत उनीहरूले ह्याकरबाट कमिसन लिने गरेको पाइएको थियो। ह्याकरले खाताबाट रकम निकाल्दा ९ लाख ९९ हजार रुपैयाँका दरले निकाल्ने गरेका थिए। उनीहरूले एटिएमभन्दा पनि चेकबाटै रकम निकाल्ने गरेका थिए। 

यसअघि पनि चिनियाँ र फ्रान्सेली ह्याकर समूहले विभिन्न बैंकबाट ह्याक गरी झन्डै २ करोड रुपैयाँ निकाल्दै गर्दा महानगरीय प्रहरी परिसरले पक्राउ गरेको थियो। जसमध्ये ५ चिनियाँ र एक फ्रेन्च नागरिकसहित ३ नेपाली पक्राउ परेका थिए। २ चिनियाँ भने अझसम्म फरार छन्।