• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

अहिलेको आवश्यकता: साना र सेवामूलक व्यवसायमा रोजगारी सिर्जना

डा बामदेव पौडेल बिहीबार, फागुन ४, २०७९  २०:३७
1140x725

चुनावले देशभर जुन रौनक ल्याएको थियो, अहिले सकिएको छ र विश्वासको मत सहितको नयाँ सरकार पनि बनिसकेको छ। मिलीजुली सरकारको बाध्यताले निम्तिएका राजनीतिक अस्थिरतामाथिका सम्भावनाहरू परिदृश्यमा हुँदाहुँदै पनि सबैको एउटा आसा छ, देशमा केही परिवर्तन होस्। 

चुनावी माहोलबीच दलहरू लगायत जनमानसमा एउटा जोडतोडले उठेको विषय थियो, रोजगारी सिर्जना। जनमानसमा सर्वाधिक चासोको विषय भएका कारण पनि चुनावताका रोजगारसम्बन्धी विषयहरूले राम्रै स्थान लिने गरेका छन्। यसै अनुरूप विभिन्न दलका घोषणापत्रहरूमार्फत वर्षमा अढाई लाखदेखि पाँच लाखसम्म नागरिकलाई रोजगारी दिने, अधिकार सम्पन्न राष्ट्रिय रोजगार प्राधिकरण स्थापना गर्ने, सबैका लागि काम अनि नियमित कमाइको सुनिश्चतता गर्ने जस्ता कुराहरू चुनावअघि बाहिर आए। भर्खरै मात्र नेतृत्व वर्गबाट देशका शतप्रतिशत युवाहरूलाई आगामी पाँच वर्षभित्र देशभित्रै रोजगारी दिने कुरा पनि बाहिर आएको छ।  

घोषणापत्रहरूले महत्वाकांक्षी योजनाहरू त ल्याएका छन् तर साँच्चिकै ती हासिल हुन्छन् त? के ती हाम्रा अर्थतन्त्रका आधारभूत संरचना (इकनामिक फन्डामेन्टल) ले थेग्न सक्ने कार्यक्रमहरू हुन्? रोजगारी सिर्जनामा हाम्रा प्राथमिकताहरू के हुन्? धेरै प्रश्न हाम्रा अगाडि छन्।

रोजगारीका कुरा गर्दा अर्थशास्त्रले यसबारेमा के भन्छ बुझ्नै पर्ने हुन्छ। रोजगारी अर्थतन्त्रको प्रत्यक्ष सरोकारको विषय भएर पनि होला प्राज्ञिक क्षेत्रबाट यससम्बन्धी धेरै दर्शनहरूको प्रतिपादन, अध्ययन र यसका विभिन्न आयामहरूमा निकै बहस भएका छन्। नोबेल पुरस्कार नै तीन पटक गइसकेको छ, प्रत्यक्ष यसै विषयलाई लक्षित गरी।

केही प्रमुख रोजगारीका सिध्दान्तहरूको व्याख्या गर्नु पर्दा, शास्त्रीय अर्थशास्त्र (क्लासिकल अर्थशास्त्र) ले भन्छ, अर्थतन्त्र सधै पूर्ण रोजगारीमा हुन्छ। कहिलेकाहीँ केही बेरोजगारी देखिए पनि त्यो खाली छोटो अवधिको लागि मात्र हो र अर्थतन्त्रको आफैं सन्तुलनमा जाने प्रवृत्तिका कारण त्यो बेरोजगारी स्वतः केही समयपछि हटिहाल्छ। यसै सिध्दान्तमा भर पर्दा सन् १९२९ को विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी तीन वर्ष बढी लम्बिएको थियो। 

त्यही विश्वव्यापी मन्दीबाट विश्व अर्थतन्त्रलाई जोगाएका सुविख्यात ब्रिटिस अर्थशास्त्री जान मेनार्ड किन्सले शास्त्रीय रोजगारीको सिध्दान्तलाई ठाडै अस्वीकार गरे। उनी भन्छन्- रोजगारी सिर्जना सार्थक माग (इफेक्टिक डिम्यान्ड) बाट हुन्छ। उनका अनुसार यदि उत्पादित वस्तुहरू किन्नको लागि यथेष्ट माग भएन भने रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना नहुने वा कटौती हुन जान्छ र त्यस अवस्थामा सरकारले आफ्ना खर्चहरूमा बढोत्तरी गरी रोजगारी सिर्जना गर्न सक्छ। 

रोजगारसम्बन्धी सर्च सिध्दान्त, जसमा सन् २०१० को नोबेल पुरस्कार दिइएको थियो, ले भन्छ कि अर्थतन्त्रमा केही बेरोजगारी अपरिहार्य हो। सुन्दा नमजा लाग्न सक्छ तर तथ्य के हो भने कुनै पनि अर्थतन्त्रमा खोजे जति सबैले रोजगारी पाउँदैनन्, जसको कारण रोजगारी प्राप्तिमा केही अवरोधात्मक (फ्रिक्सनल) र संरचनात्मक (स्ट्रक्चरल) व्यवधानहरू हुन्छन्, जसले अर्थतन्त्रमा रोजगारीका अवसरहरू हुँदाहुँदै पनि मानिसले रोजगारी भेट्टाउँदैनन्। यस सिध्दान्तले हालै नवनियुक्त श्रम मन्त्रीको आउँदो पाँच वर्षभित्र सबै युवालाई देशभित्रै शतप्रतिशत रोजगारी दिने भन्ने दावीलाई ठाडै चुनौती दिन्छ, र त्यसतर्फ प्रयास गर्नु राज्यको स्रोत-साधनलाई वैकल्पिक उत्पादनशील क्षेत्रमा प्रयोग गर्नुबाट बञ्चित गर्नु मात्र हो।

सम्पन्न देश अमेरिकाकै कुरा गरौं, अहिलेको तथ्याङ्क अनुसार त्यहाँ श्रमशक्तिको ४.४ प्रतिशत (सत्तरी लाख बढी) मानिसहरूले लगातार काम खोजिरहेका छन् तर यसै कारणले रोजगारी पाएका छैनन्। यसलाई अर्थशास्त्रमा स्वभाविक बेरोजगार दर (न्याचुरल अन्इम्प्लोएमेन्ट रेट) भनिन्छ जो हाम्रो बसभन्दा बाहिर छ। 

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

यी सिध्दान्तमध्ये किन्सियन रोजगारीको सिध्दान्त बढी सान्दर्भिक देखिन्छ। रोजगारी सिर्जनामा खासगरी विकासोन्मुख देशका लागि जसले सरकारको संलग्नतामार्फत बढीभन्दा बढी रोजगारी सिर्जना गर्न सकिने कुरामा जोड दिन्छ। यसै पनि विकसित वा विकासशील देशहरू जहाँ पनि किन्सियन अर्थशास्त्रकै बर्चस्व छ अहिले। 

रोजगारी सिर्जनामा कहाँ चुकेका छौं हामी?

हामी रोजगारी सिर्जनामा कहाँ चुकेका छौं त? यसको महत्वपूर्ण कारण हो- सरकारीस्तरबाट अठोटको कमी र निश्चित कार्यदिशाहरूको निर्माण हुन नसक्नु। सिध्दान्त किन्सियन लिइयोस् वा अरू नै पहिले त केही गर्ने सङ्कल्प हुनुपर्यो। अध्ययनहरूले के देखाएका छन् भने विकासोन्मुख देशहरूले रोजगारी सिर्जनाको तथ्यपरक अठोट लिएको नै देखिँदैन। अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठनको तथ्याङ्कलाई हेर्दा हालसम्म जम्मा २७ विकासोन्मुख देशहरूले मात्र राष्ट्रिय रोजगार नीति लागू गरेका छन्। यथार्थता विदितै छ, भएका राष्ट्रिय रोजगार नीतिहरू पनि खासै प्रभावकारी हुन सकेका छैनन्। 

यसमा कुनै दुई मत छैन, औद्योगिकीकरण र व्यवसाय नै रोजगारी सिर्जनाको पहिलो सर्त हो। बृहद् औद्योगिकीकरणमा उल्लेख्य फड्को मार्न हामीले अझै धेरै कुर्नु पर्नेछ। अहिलेको आवश्यकता भने साना र सेवा व्यवसायमार्फत रोजगारी सिर्जनामा जोड दिने र त्यसै अनुरूप रोजगारी सम्बन्धी नीति र रणनीतिक कार्यक्रमहरू त्यसतर्फ परिचालित गर्ने। यसमा दुई मत छैन कि साना व्यवसायको रोजगारी सिर्जनामा ठूलो योगदान हुन्छ। विकशित देशहरूमा यो जम्मा रोजगारीमा असी प्रतिशतभन्दा माथि देखिएको छ। अर्को कुरा, साना व्यवसायको आकर्षण सेवा क्षेत्र हुने गर्छ जो रोजगारी सिर्जनामा बरदान नै हो। 

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

उदाहरण लिऔं। नेपालमा अहिले बन्दै गरेका विस्तारित बस्तिहरूमा देखिने विशेषता के हो भने नया कालोपत्रे सडक, भर्खरै नया बनाइएका ठूला-ठूला घरहरू, प्रत्येक आठ/दस घर छोडी एउटा सानो खुद्रा पसल, पसलहरूमा खासमा चाउचाउ र अन्य स्न्याक्सहरू अगाडि झुण्ड्याइएका, र्याकहरूमा बिस्किट लगायतका अन्य कुराहरू, अगाडिपट्टि टेबलमा चकलेट राखिएका डिब्बाहरू, छेउमा केही खाद्यान्नका बोराहरू। ग्राहकहरू खासै नदेखिने एकाध पसलमा एक/दुई जना बाहेक। 

व्यापार खासै नभए पनि यी दृश्यहरूले एउटा मेसेज दिइरहेका छन्- साना र सेवा व्यवसाय रोजगारी सिर्जनाको आधारस्तम्भ हुन्। बजारबाट स्थानीय समुदायलाई चाहिने सामानहरू ल्यायो, त्यसमा केही प्रतिशत मार्जिन जोडेर बेच्यो अनि केही हजार बचायो। शहरमा सडकै पिच्छे खोलिएका खुद्रा पसल र रेष्टुरेन्टहरू गाउँमा विस्तारित बस्तीहरूमा देखिने दृश्यहरूका काउन्टरपार्ट हुन्, जसले लाखौंलाई रोजगारी दिएका छन्। सडक किनारमा रहेका चटपटे पसल र नाङ्गलो व्यापार पनि यिनैका प्रतिबिम्व हुन् जो अर्थतन्त्रमा अनौपचारिक क्षेत्रका नामले चिनिन्छन् र यिनले थुप्रैलाई रोजगारी दिएका छन्। संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा रहेको तथ्याङ्कले भन्छ, यस्ता क्षेत्रको विश्वमा गैरकृषि क्ष्रेत्रको रोजगारीमा ४९ प्रतिशत योगदान छ र विकासोन्मुख देशमा त यो निकै उच्च छ जो सबभन्दा बढी अफ्रिकी देश बेनिनमा ९६ प्रतिशत र नेपालमा ७८ प्रतिशत छ भर्खरैको तथ्याङ्क अनुसार। 

नेपालमा अहिले भइरहेको के छ भने रोजगारी सिर्जनामा यस्ता व्यवसायहरूको महत्वमा ध्यान दिन सकिएको छैन। वित्तिय स्रोत साना व्यवसायहरूतर्फ खासै प्रवाहित हुन सकेको देखिँदैन एकाध लक्षित कार्यक्रमहरूमार्फत बाहेक। गाउँ तथा साना शहरमा सङ्कलित वित्तिय स्रोत पनि शहरतर्फ ठूला व्यावसायिक घरानामा जाने गर्छ। बढीभन्दा बढी रोजगार सिर्जना गर्ने ठूला कम्पनीहरूले नभई साना व्यवसायहरूले हो। व्यवसायलाई चाहिने लगानीलाई आधार मान्दा एक सेवा व्यवसाय मानौं कि रेष्टुरेन्टको चेनले जति धेरैलाई रोजगारी दिन सक्छ अत्यधिक लगानीको गाडीको डिलरसिपले त्यसको तुलनामा निकै कम रोजगारी दिन्छ। रोजगारको कुरा गर्दा वैदेशिक रोजगार छुट्नै सक्दैन। खाडीमा जान रोक्ने वा त्यहाँ रहेको श्रमशक्तिलाई ल्याउने आधार पनि अहिलेको लागि साना र सेवा व्यवसायको प्रबर्धन नै हो। 

अन्त्यमा, अहिले परम्परागत साना र सेवामुलक व्यवसायको प्रबर्धनमा जोड दिए पनि यसलाई नयाँ सोचसहित सामाजिक परिवर्तनका लागि समस्यालाई अवसरमा परिवर्तन गर्ने माध्यम पनि बनाउन सकिन्छ। यसका लागि स्थानीय स्तरमा आफ्नो रोजगार आफैं सिर्जना गर्न सकिने साना व्यवसायका स्किमहरूको परिकल्पनाका बारेमा थप चर्चा जरुरी छ। 

(नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्वअधिकृत डा पौडेल क्यानडास्थित शेरिडान कलेजमा अर्थशास्त्रका प्राध्यापक हुन्।)

प्रकाशित मिति: बिहीबार, फागुन ४, २०७९  २०:३७

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्