• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
समाचार

बद्लिरहेको हिमाल चढ्नेहरूको कथा

64x64
समर्पण श्री सोमबार, पुस ४, २०७९  १७:४२
1140x725

काठमाडौं– काठमाडौंमा स्नातक पढ्दै गरेकी मिङ्मा टासी शेर्पा धेरै समयपछि खुम्बुस्थित आफ्नो गाउँ फोरचे पुगिन्। 

उनलाई आफू जन्मेको ठाउँ जान मन त लाग्छ, तर जोखिमयुक्त बाटो र धेरै हिँड्नुपर्ने समस्याले रहर त्यतिकै हराउँछ। उनी यात्राको क्रममा त्यो अनुभूति सुनाउँदै थिइन्। 

मिङ्मा खुम्बुको उकालो लाग्दै गर्दा त्यहाँ आएका परिवर्तनहरू आफ्नै आँखाले अनुभूत गर्छिन्। जलवायु परिवर्तनले देखिएका परिवर्तन नियाल्छिन्।

४ हजार मिटरभन्दा माथि फलेका आलुमा पछिल्लो समय किरा देखिन थालेका छन्। पहिला त त्यो सम्भव थिएन। बढ्दो तापक्रमले गर्दा कहिल्यै अनुभव गर्नु नपरेका कुरा त्यहाँका स्थानीय गर्नुपरिरहेको छ। कहिल्यै नफल्ने तरकारी फल्न थालेका छन्। अझ यी सारा परिवर्तनलाई नजिकबाट मिङ्माकाका बा फिन्जोक शेर्पाले भोगिरहेका छन्। 

उनका बा फिन्जोक शेर्पा हिमाल आरोही हुन्। फिन्जोकको लागि हिमाल जीवन हो। वर्षेनि सगरमाथा आरोहण गरेर परिवार पाल्ने फिल्जोक हिमालमा विस्तारै देखिएको परिवर्तन सम्झिएर चिन्तित छन्।

उसो त यतिबेला जलवायु परिवर्तनमाथि विश्वकै ध्यान खिचिरहेको छ। विश्वकै अग्लो हिमाल सगरमाथामा देखिएको परिवर्तन सबैका निम्ति चिन्ताको विषयसमेत हो।

यही चिन्ता फिल्ममेकर शान्ता नेपालीमा थियो। जो १० वर्षदेखि हिमाली यात्रामा निस्किएर हिमालका कथा भनिरहेकी छन्। 

यसपटकको १०औं नेपाल मानव अधिकार अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवमा शान्ताले बदलिरहेको हिमालको कथा फिन्जोकको आँखाबाट भनिन्। उनले निर्माण गरेको डकुमेन्ट्री ‘क्लाइमिङ ट्याम्पेचर्स, टप अफ द वर्ल्ड’ गत आइतबार नेपाल पर्यटन बोर्डको हलमा देखाइएको थियो।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

छोरी मिङ्माले बाका अनुभव सुनिरहेकी थिइन्। जुन उनले आफ्नो जीवनमा न देख्नुपरेको छ, न भोग्नु नै। 

हिमपहिराले मानिसहरू सोहोरेको, बारबार आफू बाँचेर फर्किएको कुरा बुबाले सुनाइरहहँदा उनी अचम्मित थिइन्। फिन्जोकले पछिल्ला वर्षहरूमा हिमाल चढ्न कठिनाइ बढ्दै गइरहेका कुरा बताइरहेका थिए। 

अनि जन्मियो हिमालको कथा...
डकुमेन्ट्री ‘क्लाइम्बिङ टेम्पेचर्स अन टप अफ द वल्र्ड’ कसरी बन्यो त? निर्देशक शान्ता नेपालीलाई हामीले प्रश्न गर्यौं।
हिमालमा देखिएका स–साना परिवर्तनल उनले केही वर्षअघिदेखि नै अनुभव गरिरहेकी थिइन्। त्यसमाथि उनले थुप्रै हिमाल आरोहीहरू भेटेकी थिइन्। उनीहरू र हिमाली क्षेत्रमा बस्ने मानिसको जीवनशैलीमा देखिएको असरबारे उनले सुनेकी थिइन्। 

पाकिस्तानको आगाखान विश्वविद्यालयले उनलाई सगरमाथामा भइरहेका परिवर्तनबारे वृत्तचित्र बनाउने प्रस्ताव गर्‍यो।

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

उनलाई यो वृत्तचित्र बनाउन सहज भने थिएन। मनसुनको बेला मौसम सफा हुन्थ्यो, ‘क्लाइम्बर’हरूको फुर्सदियो समय पनि चाहिएको थियो।

शान्ताले जानुअघि ६ महिना त यसबारे अनुसन्धान गरिन्। जलवायु विज्ञहरूसँग घण्टौं छलफल गरिन्। र हिमाल चढ्नेहरूको अनुभवहरू सुनिन्। 

विशेषतः जतिसुकै परिवर्तन भए पनि उनीहरू हरेक वर्ष हिमाल चढ्न बाध्य छन्।  शान्तालाई लाग्यो, फ्रन्टलाइनरको दुःख कम पीडादायी छैन।

डकुमेन्ट्रीमा उनलाई दुई पुस्ता देखाउनु थियो। नयाँ पुस्ता जो, खुम्बुमै जन्मिएर पनि हिमालका कथासँग परिचित छैनन्। ‘मिङ्माभन्दा अघि धेरै पात्र खोज्यौं। कतिको समय मिलेन, कतिको परीक्षा पर्यो,’ शान्ता भन्छिन्। 

पात्र छनोटपश्चात् उनीहरू काठमाडौंबाट खुम्बुको यात्रामा निस्किए। फिल्म निर्माणको दौरान शान्ताले जलवायु परिवर्तनका मसिना प्रभावबारे थाहा पाइन्। 

‘क्याम्प–२मा पहिला आइस फुटाएर पानी खानुपर्थ्यो, अहिले त खोलै बग्छ,’ उनी भन्छिन्।

 शान्ताहरूले १२ दिन फोर्चेमा बसेर सुटिङ गरे। तर फुटेजहरू त्यसअघि २ महिना बेसक्याम्प बसेर नै खिचिएको थियो। 
पूरै सिजन वृतचित्रमा देखाउन मन थियो शान्तालाई। तर न समय पुथ्यो, न बेजट। 

तैपनि आफ्नो कामबाट राम्रो फिडब्याक पाएको उनी बताउँछिन्। 

‘गरिबीले मात्र शेर्पा हिमाल चढ्दैनन्’
हिजोका दिन हिमाल चढ्नुको कारण शेर्पाहरूका निम्ति गरिबी हुन्थ्यो।

आर्थिक संकटका कारण त्यो काम रहरभन्दा बढी बाध्यता हुन्थ्यो।

तर अहिले त्यो बाध्यताचाहिँ नभएको शान्ताको बुझाइ छ। उनी भन्छिन्, ‘अहिले शेर्पा समुदाय पनि पोर्टर मात्र हैन। उनीहरू व्यावसायिक क्लाइम्बर भएर काम गर्न सक्छन् भन्ने कुरा पछिल्लो पुस्ताका क्लाइम्बरमा देखिएको छ।’

उनका अनुसार व्यावसायिक फोटो र भिडियो खिच्ने अहिले शेर्पाहरू नै छन्।

शान्तालाई हिमालका कथा भनेर पुगेको छैन। उनीसँग यस्ता थुप्रै कथा छन्। जुन आफै‌ंले भन्नुछ। तर त्यसको लागि बजेट चाहिन्छ। 'ठूलो समस्या नै बजेटको हो। नत्र हामीसँग कथा छन्। जुन हामीले नै भन्नुछ,' शान्ता भन्छिन्।

प्रकाशित मिति: सोमबार, पुस ४, २०७९  १७:४२

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
समर्पण श्री
लेखकबाट थप
जब माओत्सेलाई ‘दयारानी’को फेरि माया लागेर आयो
‘हल्‍कारा’को पात्रले खाने खैनी, जसले महेशलाई निकै वर्षसम्म सतायो
किन पलायन हुँदैछन् नेपाली डाक्टर?
सम्बन्धित सामग्री
कलाकारको तिहार स्मरणः कसैलाई बाल्यकालको सम्झना कसैलाई झिलिमिलीको रमाइलो कलाकारहरूका तिहार मनाउने तरिका र योजना फरक–फरक भए पनि उनीहरूका सम्झनामा बाल्यकालको देउसीभैलो, गाउँघरको रमाइलो र परिवारसँगको भेटघाट ज... मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
आज हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा हल्का वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना कोशी प्रदेशको हिमाली भूभागका एकरदुई स्थानमा हल्का वर्षारहिमपातको सम्भावना छ। तराई भूभाग, उपत्यका तथा खोँचहरूमा बिहानपख थोरै स्थानमा... शनिबार, कात्तिक २१, २०८३
जब दशैंमै घट्यो फिल्मको कमाइ... कथा भन्दा पनि सिक्वेल वा सिरिजलाई कमाउने फिल्मका रुपमा हेर्ने, विदालाई लक्षित गर्दै प्रदर्शन घोषणा गरेर मात्र फिल्म छायांकनको तारतम्... सोमबार, कात्तिक १६, २०८३
ताजा समाचारसबै
रोजगारीको बहानामा विदेश लगेर साइबर ठगीमा लगाउनेलाई मानव तस्कर मान्नुपर्छ : सांसद खनाल मंगलबार, मंसिर १, २०८३
उपत्यकाका २१ स्थानीय तहमा आजदेखि मासु जाँच ऐन लागू, जथाभाबी पशु वध गर्न नपाइने मंगलबार, मंसिर १, २०८३
आईजीपीबाट हटाइएका दानबहादुर कार्कीको रिटमाथि आज सुनुवाइ भएन मंगलबार, मंसिर १, २०८३
लैंगिक हिंसा अन्त्यका लागि मंसिर ९ देखि २४ गतेसम्म १६ दिने अभियान सञ्चालन हुँदै मंगलबार, मंसिर १, २०८३
अमेरिकामा ‘डर्टी बम’ आक्रमण गर्ने इरानको योजना, ट्रम्प प्रशासनका उच्च अधिकारी निशानामा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
नवलपरासीमा यात्रुवाहक बस दुर्घटना, २५ जना घाइते सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्