• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार
सम्पादकीय

व्यवस्थामै खतरा निम्त्याउने घातक अभ्यास

64x64
नेपाल लाइभ आइतबार, मंसिर १९, २०७८  २०:३९
1140x725

आइतबार बिहानै हिन्दुत्वको वकालत गर्दै आएको ‘राजावादी’ दल राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)ले ‘एकता महाधिवेशन’ भनिएको (काठमाडौं) महाधिवेशनबाट राजेन्द्र लिङ्देनलाई अध्यक्षमा निर्वाचित गरेर एउटा अर्थपूर्ण सन्देश प्रवाह गर्‍यो। त्यो अर्थपूर्ण किन पनि थियो भने लिङ्देनले कार्यकर्ताको मतबाट राप्रपाको नेतृत्व हत्याउँदा दशकौंदेखि ‘राप्रपा नेतृत्व’को पहिचान बनाएका कमल थापाले पराजय बेहोरे। थापाको हार उनी स्वयंकै लागि स्वाभाविक नरहेको उनले आफ्नो पराजयमा निर्मल निवास (पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह)लाई सार्वजनिक रुपमै दोषारोपण गरेबाट प्रष्ट हुन्छ। 

राजनीतिक प्रभावका हिसाबले बिस्तारै सिथिल हुँदै गएका राप्रपा जस्ता दल जो गणतन्त्र लगायत पछिल्लो डेढ दशकका उपलब्धि संस्थागत हुँदै हुँदैजाँदा प्रभावहीन जस्तै बन्नपुगेका थिए, लिङ्देनको यो विजयले तिनले केही सन्तोषको श्वास फेर्न पाउने छन्। यी दलको शक्ति त्यस्तो पनि देखिएको छैन (सम्भवतः देखिने पनि छैन) जसबाट मुलुकले पछिल्लो कालखण्डमा हासिल गरेका उपलब्धिमाथि ‘थ्रेट’ पैदा होओस्। तर, ‘राजावादी’ वा पूर्वपञ्चहरू यसबाट हौसिने छन् नै। उनीहरूको त्यो हौसला सडकमा शक्ति प्रदर्शनका रुपमा प्रकट हुनसक्ला, राजनीतिक विमर्शमा पनि त्यसले एउटा हिस्सा ओगट्ला। एउटा सत्य के हो भने संविधानसभाबाट जारी संविधान सँगसँगै अवलम्बन गरिएको राजनीतिक प्रणाली, त्यसले पूरा गर्न नसकेको ‘डेलिभरी’को अपेक्षा अनि आममानिसको अपेक्षा ह्वात्तै बढाइदिएको संघीय संरचनाको अभ्यासभित्र देखिएका विकृत पक्षलाई उनीहरूले आफ्ना अजेन्डा बनाउन खोजिरहेकै छन्, अब पनि त्यही गर्नेछन्। यसका कतिपय व्यवहारगत कमजोरीलाई देखाएर उनीहरूले यो प्रणालीविरुद्ध नै नारा लगाइरहेकै छन्।

जतिबेला काठमाडौंमा पछिल्लो परिवर्तनलाई नै स्वीकार गर्न नचाहेको पूर्वपञ्चहरूको दलले नेतृत्व परिवर्तन गरेर आफ्ना नछिपेका अजेण्डामा फेरि मुखर हुने प्रयत्न गर्दैथियो, ठिक त्यहीबेला काठमाडौंभन्दा केही पर हेटौंडाबाट त्यस्तै उदेकलाग्दो सन्देश प्रवाह हुँदै थियो। बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डेले प्रदेश सरकारका मन्त्रालयहरू फुटाएर मन्त्रिपरिषद् विस्तार गर्ने तयारी गरिरहेको खबर थियो त्यो। भनिराख्नु पर्दैन, हेटौंडाबाट आइरहेको त्यो खबरले काठमाडौंमा हौसिएको राप्रपाजस्ता व्यवस्थाविरोधी दललाई 'पुट' दिइरहेको थियो। पछिल्लो डेढ दशकको ठूलो उपलब्धिका रुपमा रहेको संघीय प्रणालीप्रति आमअपनत्व स्थापित गर्नुपर्ने बेला त्यसकै पक्षधर दल र नेताहरूको यो मनोमानीले राप्रपाजस्ता व्यवस्थाविरोधी शक्तिलाई उर्जा प्रदान गर्नु बिडम्बना हो।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री पाण्डे नवगठित नेकपा एकीकृत समाजवादीका प्रदेश सभा संसदीय दलका नेता हुन्। केन्द्रमा समेत सो पार्टीका प्रभावशाली नेता हुन्। यो पार्टी गत भदौमा एमालेबाट विभाजन भएर गठन भएको थियो। केपी शर्मा ओली नेतृत्वको तत्कालीन नेकपा एमालेमा चुलिएको शासकीय विकृति, बेथिति र अराजकतालाई कारण देखाउँदै माधवकुमार नेपालले एकीकृत समाजवादी गठन गर्दा पाण्डे स्वयं त्यसको निर्णायक हिस्सा थिए। पाण्डेको नेतृत्वमा रहेको बागमती सरकारबाट भएको यस्तो शासकीय शक्ति प्रदर्शन र अराजकता आपत्तिजनक छ। किनभने यो विषय उनको पार्टीको भविष्यसँग मात्र होइन, मुलुकले अवलम्बन गरेको प्रणालीको प्रभावकारिता र सफलतासँगै जोडिएको छ। आफूलाई ‘नयाँ’ दाबी गर्ने एकीकृत समाजवादी नेतृत्वको सरकारको यो हर्कतले मुद्दाविहीन बन्दै गएका व्यवस्थाविरोधी शक्तिहरूलाई अहिलेको व्यवस्था र मुलुकले अवलम्बन गरेको राजनीतिक प्रणालीविरुद्ध प्रचार गर्ने मुद्दा दिनेछ। त्यसकारण मन्त्रालय फुटाउने मुख्यमन्त्री पाण्डेको अग्रसरता जनअपेक्षाविपरीत छ, आपत्तिजनक छ। गठबन्धन सरकारको ‘बाध्यता’का रुपमा यसको बचाउ पनि गरिएला। हाम्रो बुझाइमा यो पछिल्लो राजनीतिक व्यवस्था र प्रणालीप्रति गरिएको बेइमानी हो।

हो, बागमती सरकार र मुख्यमन्त्री पाण्डे यसका पछिल्ला दृष्टान्त मात्र हुन्। संघीय प्रणालीलाई नै बदनाम गराउने काम कहीँकतैबाट भएको छ भने त्यो यसका संवाहक भनिएका प्रमुख दल र तिनले नेतृत्व गरिरहेका प्रदेश सरकारहरूबाट सबभन्दा धेरै भएको छ। प्रदेशमा आफ्नो सरकार बनाउन र टिकाउन हिजोका एमाले र माओवादी केन्द्र वा अहिलेका कांग्रेस, एकीकृत समाजवादी, जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)ले विधि, पद्दति, मूल्यमान्यताकै धज्जी उडाएका छन्। यो भन्न कुनै संकोच मान्नु पर्दैन कि संघीयताका लागि लडेको विरासत बोकेका तिनै दल र नेता नै यसलाई विकृत तुल्याउने प्रतिस्पर्धामा छन्। एमाले नेतृत्वका तत्कालीन लुम्बिनी, गण्डकी, बागमती र प्रदेश १ सरकार, माओवादी नेतृत्वको तत्कालीन कर्णाली सरकार र जसपा नेतृत्वको प्रदेश २ सरकारका घटनाक्रम त्यसबारे आफैं बोल्छन्।

max tiger cn
max tiger cn
tvs-dashain-2083
tvs-dashain-2083

दुःखका साथ भन्नुपर्छ, प्रदेश सरकारहरूको अहिले एउटा बिर्सनलायक बिम्ब बनिरहेको छ। असमयमै सरकार फेरबदल, २०५० को दशकमा देखिएका संसदीय राजनीतिका विसंगतिहरूको पुनरावृत्ति (सांसद अपहरण, सांसदहरूलाई प्रलोभनका अस्त्र, संसदभित्र हातपात र कुर्सी तोडफोड, मन्त्रालय तोडफोड, प्रतिकूलता हुनसाथ हठात् संसद अन्त्य आदी) प्रदेश सरकारहरूमा ‘सामान्य’ बन्दा बदनामी संघीयताको भइरहेको छ। यहीकारण हिजोको केन्द्रीय सत्ताको विकृति अहिले प्रदेश–प्रदेशमा विस्तार भएको चर्चा हुनथालेको छ। र, यसलाई सच्याउने जिम्मेवारी पनि तिनैको हो जसले यो व्यवस्थाको वकालत गरेका थिए, यसका लागि संघर्ष गरेका थिए। 

तर, उनीहरू आज के गरिरहेछन् भनेर खोतल्ने हो भने तस्बिर उदेकलाग्दो देखिन्छ। संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको लागि लडेको दाबी गर्ने माओवादीले नेतृत्व गरेको प्रदेश सरकार होस् या तत्कालीन अन्तरिम संविधानमै संघीयता लेखाउन भएको मधेश विद्रोहको विरासत बनेको वर्तमान जसपाले नेतृत्व गरेको प्रादेशिक सरकार, प्रवृत्ति उस्तै उदेकलाग्दो छ। उनीहरूको यही प्रवृत्तिले संघीयतालाई फुलाउन र फलाउन योगदान गरेको छैन, बरु यसका विरोधीहरूले प्रहार गर्ने धरातल निर्माण गरिदिएको छ।

यतिबेला लोकतन्त्र, गणतन्त्र, संघीयता, धर्मनिरपेक्षता, समानुपातिक समावेशी प्रतिनिधित्व जस्ता २०६२/६३ यता हासिल उपलब्धिमाथि खतरा मडारिएको चर्चा हुनथालेको छ। तर, त्यो खतरा यहीबेला उत्साहित देखिन थालेका राप्रपाजस्ता व्यवस्थाविरोधी शक्तिहरूबाट होइन, बरु आफूलाई संघीयता पक्षधर भन्ने दलहरूबाटै देखिएको छ। संघीयतालाई फुलाउने फलाउने अभिभारा बोकेका दलहरूले यो हेक्का राखेर बेलैमा आफ्ना आचरण र व्यवहार सुधार गरेमा अझै पनि संघीयता फुल्नेछ, फल्नेछ। मुलुकले हासिल गरेको परिवर्तनका हिस्सेदार दलहरुको दलहरूको बुद्धि फिरेन भने संघीयता मात्र होइन, पछिल्लो समयका उपलब्धिहरूमाथिको खतरा अझ बढेर जानेछ।

प्रकाशित मिति: आइतबार, मंसिर १९, २०७८  २०:३९

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्