• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

भिन्नभिन्न विचारका राजनीतिक दलका बीचमा गठबन्धन हुनै सक्दैन

डा. डिला संग्रौला बुधबार, मंसिर ८, २०७८  १५:०६
1140x725

अहिले नेपालको राजनीति दुईटा कित्तामा ध्रुवीकरण भएको छ। एउटा लोकतान्त्रिक शक्ति र अर्को कम्युनिस्ट शक्ति। नेपालको संविधान २०७२ घोषणा भएपछि नेपालका कम्युनिष्टहरू ध्रुवीकृत हुने क्रम सुरु भयो। विगतमा कम्युनिष्टहरूले लोकतन्त्रलाई आफ्नो प्राप्तिको अभिष्टलाई पूरा गर्न कहिले नेपाली कांग्रेस त, कहिले दरवारनिकट भएर लोकतन्त्रमा विश्वास भएको भन्ने गर्दथे।संविधानको कार्यान्वयनको प्रारम्भिक चरण तीन तहको निर्वाचनसम्म आइपुग्दा, नेपालका ठूला कम्युनिष्ट पार्टीहरू भन्ने वामगठबन्धन गरी चुनावमा गए र प्रचण्ड बहुमत पनि ल्याए।

करिब ३० वर्षसम्म नेपाली कांग्रेससँग लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा सहकार्य गरेको तत्कालीन नेकपा एमाले अन्तत्वोगत्वा लोकतान्त्रिक शक्ति नेपाली कांग्रेसलाई समाप्त पार्नेसम्म उद्घोष गर्दै आएको छ। सरकारको नेतृत्व गरेका प्रधानमन्त्री केपी ओलीले आफूलाई कम्युनिष्ट तानशाहको रुपमा प्रस्तुत गरेका छन्। नेपाली कांग्रेसले कहिले पनि ध्रुविकरणको स्थान दिएको थिएन तर अब आएर नेपाली कांग्रेसले कम्युनिष्टको अधिनायकवाद र सर्वसत्तावाद विरुद्ध लोकतान्त्रिक मोर्चा गठन गरी देशमा लोकतन्त्रको रक्षा एवं सवलीकरणलाई अगाडि बढाउनुपर्दछ। यसका लागि नेपाली कांग्रेसको मूल मर्म भनेको लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्था हो। जसले समृद्धि र स्थायित्व दिनसक्छन् नकि कम्युनिष्ट अधिनायकवादबाट। यसर्थ प्रष्टरुपमा राजनीतिक ध्रुवीकरणले कम्युनिष्टहरू पतनको बाटोमा लागि सकेकाछन्। लोकतन्त्रको विजय सुनिश्चित छ किनकि विश्व नै लोकतन्त्रको पक्षमा छ। हामी सबै लोकतान्त्रवादीहरू एकजुट भई कम्युनिष्ट अधिनायकवादको चरित्रलाई उदाङ्गो पार्नैपर्दछ।

राजनीति शास्त्रको दृष्टिले राजनीतिक दलको मूल आधारभूमि भनेको सिद्धान्त हो। सिद्धान्तका दुई वटा पक्षहरू हुन्छन्। एउटा व्यावहारिक पक्ष र अर्को सैद्धान्तिक पक्ष। नेपाली कांग्रेसको सैद्धान्तिक पक्षसँग विश्वका विभिन्न प्रजातन्त्रवादी मुलुकमा राजनीतिक प्रणालीसँग वैचारिक निकटता, समानान्तरता र एकबद्धता भए पनि साम्प्रदायिकता र एकदलीय अधिनायकवादी चिन्तन बोकेकाहरूसँग यस पृथ्वीमा भएका कुनै पनि लोकतन्त्रवादी शक्तिले चुनावी गठबन्धन गर्दैनन्। लोकतन्त्रवादी र अलोकतान्त्रिकवादीहरूका चुनावी गठबन्धनले रसियामा नेल्सेभीक र बोल्सेभिक जन्मिएको थियो। जसले प्रजातन्त्रवादीहरूलाई सखाप पारेर ७५ वर्ष एकदलीय अधिनायकवादी कम्युनिष्ट शासन पद्धति चलायो। यसरी नै चीनमा जननेता सन्यात्सेनको प्रजातान्त्रिक लडाईंलाई समाप्त पारेर माओ र चाओले चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी अगाडि बढेको थियो र आज चीनमा एक खर्बभन्दा बढी जनसंख्या भए पनि चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको विचारभन्दा बाहेक अर्को कुनै छिर्न पाउँदैन। 

विचार सबै पवित्र हुन्छन् तुलसीका साना ठूला पातजस्तै। तुलसीको पात सानो दिएर ठूलो लिनु र ठूलो दिएर सानो लिनुमा कुनै पनि तात्त्विक अन्तर छैन। 

प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि गणेशमान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराई र गिरिजाप्रसाद कोइरालाले पनि नेपालका वामपन्थीहरूलाई प्रजातन्त्रप्रति प्रतिवद्ध गराउन आन्दोलनमा सँगै लिएर हिँडे पनि, नेपाली कांग्रेसले आन्दोलनको नेतृत्व गर्छ तर आन्दोलनमा सहकार्य गर्दैन। चुनावमा तालमेल गर्दैनौँ। सत्ता सञ्चालनका लागि शक्ति र आवश्यताअनुसार सहकार्य गर्न सकिन्छ भनेर नेपाली कांग्रेसको नेतृत्व र साहना प्रधानको नेतृत्वको वाममोर्चाले पृष्ठभूमिमा रहेर मात्र सहयोग गरेको थियो। समग्रमा नेतृत्व नेपाली कांग्रेसकै थियो। यस कुरालाई नेपाली कांग्रेसका पछिल्लो तप्काका नेताहरूले बिर्सिएर विपक्षीका उम्मेदवारहरूलाई जिताउनका लागि आफ्ना कार्यकर्ताको हुर्मत काड्नाको परिणाम आज कांग्रेसले भोग्नुपरेको छ।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

अत्यन्त धेरै ठाउँमा कांग्रेसले मार खेप्नुपरे पनि चितवन एउटा जीवन्त भइरहने उदाहरण हो। जसमा नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताहरूले नेतृत्वको विरोध गरे। सधैँभरि रुख चिन्हमा हालेको मत अन्य चिन्हमा मत हाल्न हातै नलागेको कार्यकर्ताको भनाई चुनावकै समयमा प्रष्ट रुपमा देखिन्थ्यो। यसकारण अब नेपाली कांग्रेसका नेता कार्यकर्ताले बाघ र बाख्राको साँठगाँठ हुन सक्दैन भन्ने कुरा राम्ररी बुझ्नुपर्दछ। अर्को दृष्टिले हेर्दा सत्ताको निमित्त राजनीतिक सम्भौता हुन सक्दछन्। 

आन्दोलन सफल पार्नका लागि आफ्नो नेतृत्वमा अरु राजनीतिक दलको पनि सहयोग लिन सकिन्छ तर चुनाव भनेको व्यक्तिको मतको आधारमा लडिने हो। मतलाई विचारले प्रभाव पार्दछ। विचार भनेको दर्शन हो। जसरी एउटा म्यानमा २ वटा तरवार राख्न सकिँदैन, त्यसरी नै भिन्नभिन्न विचारका राजनीतिक दलका बीचमा गठबन्धन हुनैसक्दैन। किनकि एकै समयमा दिन पनि रात पनि हुँदैन। आगो र पानी एकै ठाउँमा रहन सक्दैनन्। 

विचार सबै पवित्र हुन्छन् तुलसीका साना ठूला पातजस्तै। तुलसीको पात सानो दिएर ठूलो लिनु र ठूलो दिएर सानो लिनुमा कुनै पनि तात्त्विक अन्तर छैन। 

max tiger cn
max tiger cn
tvs-dashain-2083
tvs-dashain-2083

दार्शनिक र वैचारिक दृष्टिले कुनै पनि एउटा राजनीतिक दलको अर्को राजनीतिक दलसँग मतदान कार्यमा सहभागिता हुन सक्दैन। यो सबै गलत हो। यस किसिमका गलत क्रियाकलाप गर्नाले विसं २००७, २०१६, २०३६ र २०४७ सम्म एकछापे नेपाली कांग्रेसलाई मत दिएका नेपाली जनताले यस्तै ढुलमुले चरित्रका कारण कम्युनिष्टलाई भोट हाल्न पुगे। क्षेत्रीयतावादी पार्टीहरू जन्मिए। जातियवादी पार्टी जन्मिए। मुलकलाई टुक्रा टुक्रा पार्ने अभिलक्षणहरू देखिए। प्रजातन्त्र र जनजीविका कुराहरू कमजोर भएर गए। वैचारिक पवित्रता र राजनीतिक चरित्रमा ठूलो विचलन आयो। फलतः आज भ्रष्टाचार नगर्ने, घुस नखाने, आफ्ना पसिनाले गरेको आर्जनमा विश्वासमा बाँच्न चाहने मान्छे बाँच्न नसक्ने अवस्थामा पुर्‍याइयो। 

आज मुलुकमा भएका भ्रष्टाचारको कुरो चल्दा सबै पार्टीका प्राय: नेताहरूको नाम किन आउँछ? यही हो आदर्श? यही हो राजनीतिक चरित्र? यस्तै कुरा पाउनका लागि हाम्रा युवाले दशकौँ संघर्ष गरेका थिए? यसको जवाफ कसले दिने? त्यो अपवित्र गठबन्धनकारी व्यक्ति होस्, समूह होस् वा सिङ्गो परम्परा होस् त्यसलाई न्यायिक कठघारामा उभ्याउन सक्नुपर्दछ। आजको दिनमा नेपाली कांग्रेस आचरण अपवित्रता, कमजोर वैचारिक धरातल, लोभीपापी र पार्टीमा नाफाखोरहरूको घुसपैठ आदिको कारणले कमजोर बन्न पुगेको अवस्था छ।

आस्थावान कार्यकर्ताहरू निराश भए, वैचारिक यात्रा लेनदेनमा परिणत भयो र हामी सबै आज यो अवस्थामा आइपुग्यौं। त्यसलै आजको विन्दुमा पुगेर हामी कांग्रेसीजनले भन्नुपर्दछ। सम्पूर्ण कांग्रेसीहरू उठौँ, बिउझौँँ, जागौँ र  केही गरौँ, केही नगर्ने भए त हामी मरेतुल्य नै भइहाल्यौँ नि !

(यो आलेख नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य तथा प्रतिनिधिसभा सदस्य डा. डिला संग्रौलाले प्रकाशित गरेको ‘कांग्रेसको अबको बाटो’ पुस्तकको अंश हो।)

प्रकाशित मिति: बुधबार, मंसिर ८, २०७८  १५:०६

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्