काठमाडौं- अन्तर्राष्ट्रिय उडान गर्ने दुई स्वदेशी एयरलाइन्स कम्पनीमाथि संकट उत्पन्न हुने भएको छ। सरकारले कोरोना जोखिम न्यूनीकरणमा लागि भन्दै पर्यटक भिसा र कामदारको श्रम स्वीकृत स्थगन गर्ने निर्णयसँगै दुई वटै एयरलाइन्समाथि आर्थिक संकट उत्पन्न हुने अवस्था आएको हो। यसैपनि दुई वटै स्वदेशी एयरलाइन्स कम्पनी आर्थिक संकटबाट ग्रुजिरहेका थिए।
नेपाल एयरलाइन्सले गत वर्ष मात्रै २ अर्ब रुपैयाँ रुपैयाँ घाटा व्यहोरेको थियो। विस्तारै दुई वटा वाइडबडी जहाज उडानलाई प्रभावकारी बनाउन थालेको निगमलाई कोरोना अर्को आर्थिक संकट उत्पन्न गराउने कारक बनेको छ।
निगमले अहिले भारत, जापान, कतार, दुबई, मलेसिया र हङकङमा उडान गरिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा पर्यटन भिसा र कामदार श्रम स्वीकृत बन्द गर्ने निर्णयसँगै उडान बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आउने सक्ने निगम सञ्चालक बोर्डका एक सदस्यले नेपाल लाइभसँग भने।
केही दिन अगाडिबाटै मात्रै जापानको नारितामा उडान सुरु गरेको नेपाल एयरलाइन्सलाई आर्थिक भार थपिएको ती सदस्यले बताए।
निगमले अब भारतको नयाँदिल्ली बाहेक अन्य गन्तव्यको उडान बन्द गर्नु पर्ने अवस्था आउने छ। निगमलाई अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा सबैभन्दा बढी फाइदा हुने गन्तव्य कतारको दोहा र दिल्ली विमानस्थल नै हो। तर, कतार उडान बन्द भइसकेको छ भने दिल्ली उडानमा पनि यात्रुको अभाव हुन थालिसकेको छ। ती सञ्चालक सदस्यले भने, 'अब मलेसिया, दुबई र जापान उडानमा निगमलाई पूर्ण रुपमै घाटा हुन्छ। निगमले ती गन्तव्यबाट नेपाल फर्केने यात्रु पाए पनि नेपालबाट यात्रु पाउने अवस्था रहँदैन।' यसको कारण निगमले वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदार बोकिरहेको थियो।
अब कामदारलाई पनि सरकारले अप्रिल ३० सम्म अन्तिम श्रम स्वीकृत नदिने निर्णय गरेको कारण वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदार पनि हुने छैनन्।
यसबाहेक पनि नेपाल एयरलाइन्सले वार्षिक ५ अर्बभन्दा बढी आम्दानी गर्दै आएको ग्राउन्ड ह्यान्डिलिङ सेवाबाट पनि आम्दानी घुमाउने निश्चित छ। पर्यटक भिसा नदिने निर्णयसँगै नेपाल उडान हुँदै आएको उडान पनि विस्तारै बन्द हुँदै जाने छ।
तर, निगमले अहिलेसम्म पनि दुई वटा वाइडबडी खरिदमा लिएको ऋण र एयरबस खरिदमा लिएको ऋणको लोन समयमै तिर्न सकेको छैन। निगमको ऋण पनि ३९ अर्ब भन्दा बढी भइसकेको छ। यस्तो अवस्थामा निगम माथि स्वत आर्थिक संकट आउने निश्चित छ। साथै निगमलाई अब १४ सय भन्दा बढी कर्मचारी पाल्न पनि समस्या हुने भएको छ।
निगमसँगै हिमालय एयरलाइन्स पनि संकटमा फस्ने छ। निगम भन्दा बढी संकटमा हिमालय पर्ने भएको छ। निगमले अझ दिल्ली उडानबाट केही आम्दानी गरे पनि हिमालयको आम्दानी हुने बाटो नै बन्द भएको छ। हिमालयले चीन, मलेसिया, कतार लगायतको देशमा उडान गरिरहेको थियो। कोरोनाको संक्रमण सुरुभएसँगै हिमालयले चीन उडान बन्द गरेको थियो भने मार्च ९ बाट कतार पनि उडान बन्द गरिसकेको छ। हिमालयले उडान गरिरहेका हालका गन्तव्यमा पनि कामदारलाई श्रम स्वीकृत नदिने सरकारको निर्णयले प्रभावित हुने छ। हिमाललयले अहिले ४ वटा एयरबस मार्फत सेवा दिँदै आएइको छ। हिमालयले आर्थिक संकटकै कारण विमानस्थल कार्यालयलाई बुझाउन पर्ने रकम पनि किस्तामा तिरिरहेको छ।
नेतृत्वविहीन राष्ट्रिय ध्वजावाहक
आर्थिक संकटको घडी आइसकेको अवस्थामा पनि राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल एयरलाइन्स भने नेतृत्वविहीन छ। माघ ४ गते कार्यकारी अध्यक्षबाट मदन खरेलले राजीनामा दिएको दुई महिना हुनै लाग्दा पनि नयाँ नेतृत्व आउन सकेको छैनन्। सरकारले पनि संकटको घडिमा संस्था टिकाउनका लागि के गर्ने भन्ने विषयमा सोच्न सकेको छैन। सरकारले अझै पनि नेपाल एयरलाइन्समा नेतृत्व छनोट गर्न नसके निगममा थप बेथिति निम्तिने निश्चित छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।